NieuwsWK afstanden

Antoinette de Jong kan eindelijk lachen: na jaren van net niet heeft ze een wereldtitel

Twee dagen voor de WK afstanden kreeg Antoinette de Jong (25) een melding op haar telefoon. Het was een foto, een herinnering aan twee jaar geleden. Toen zat ze op een bankje in Inzell. Ze was net tweede geworden op de 3 kilometer bij de WK. ‘Ik zat er met zo’n gezicht. De teleurstelling droop ervan af.’

De Jong na het winnen van de 3000 meter voor vrouwen op het WK afstanden schaatsen in Thialf.  Beeld ANP
De Jong na het winnen van de 3000 meter voor vrouwen op het WK afstanden schaatsen in Thialf.Beeld ANP

Ze putte er hoop uit. De Antoinette de Jong op die foto is er niet meer, hield ze zichzelf voor. Nu is ze iemand die niet meer genoegen neemt met zomaar een goede rit, maar iemand die de beste wil zijn en niet langer iemand die aan zichzelf ten onder dreigt te gaan. En inderdaad: op donderdagmiddag rijdt De Jong naar haar eerste individuele wereldtitel, in 3.58,47. ‘Eindelijk’, zegt ze na afloop met een brede lach. ‘Het was altijd net niet.’

Al een half decennium schaatst ze mee met de besten. Ze debuteerde als 20-jarige op de WK afstanden in 2016 met brons op de drie kilometer. In de jaren erna won ze dezelfde kleur medaille op de Spelen en stond ze vaak op het WK-podium, maar mondiaal goud was nooit aan haar besteed.

Ze reed te vaak ‘op safe’, zegt ze nu. En dat ze daarmee steeds opnieuw tekort schoot, frustreerde. ‘Ik was de afgelopen jaren soms zo verdrietig. Ik wilde zo graag, maar ik vermoordde mezelf onderweg. Ik reed steeds tegen mezelf, terwijl je juist vanuit rust en ontspanning moet schaatsen.’

Ze groeide afgelopen zomer. Een gewijzigd trainingsprogramma maakte haar sterker en een nieuwe kijk op de zaak maakte haar mentaal weerbaarder. Ze werd volwassener en moediger. Zo durfde ze voor het eerst in jaren aan om nieuwe schaatsschoenen te nemen, stijvere exemplaren waarmee ze een efficiëntere afzet heeft.

En ook tijdens haar races bewandelt ze niet langer de veilige route. Ze moest als eerste van de favorieten de baan op en kon zich niet op een tijd richten. Ze besprak van tevoren niets met haar coach Jac Orie. ‘Ik ging op gevoel rijden.’

Haar gouden rit reed ze met lef. Ze wist dat ze tegen vrouwen als Martina Sablikova en Irene Schouten haar winst in de openingsronden moest pakken. Dat deed met de eerste twee volle rondes in 29,4 en 29,5. Maar het brak haar op in de slotronde van 32,9. Ze vreesde dat die ronde haar zou nekken.

Het leidde tot zenuwslopende minuten op het middenterrein van Thialf. Ze deed alles om haar gedachten af te leiden van de klok en van haar concurrenten. ‘Ik ging mijn schaatsen schoonmaken. Ik durfde niet zo goed te kijken.’

Ze weet hoe het is om de titel toekijkend vanaf de zijkant te verliezen. In 2019 stond ze aan de leiding op de WK afstanden tot de slotrit. Toen kwam Martina Sablikova op het ijs en zij trok de in de twee laatste ronden de titel naar zich toe. Met een halve seconde achterstand werd De Jong tweede.

Even leek het erop dat Sablikova dat kunstje zou herhalen. In de slotronden liep ze snel in op het schema van De Jong. De voorsprong, live op het scorebord in Thialf, tikte weg van een paar seconden tot enkele tienden. Ze hield net genoeg over. De Tsjechische bleef op slechts 0,1 seconde steken op 3.58,57. En toen kwam Schouten, maar ook zij redde het niet en bleef steken op de derde tijd: 3.59,75.

Behalve voor het wrange zilver van 2019, was deze titel ook een revanche voor vorig jaar. Toen mocht De Jong op de WK afstanden de 3 kilometer niet eens rijden. Ze had zich niet geplaatst. ‘Ik wilde die titel zo graag.’

Ze had de foto uit Inzell expres bewaard. Niet om te zwelgen in oud verdriet of om er lessen uit te trekken, maar om haar metamorfose te zien. Om aan zichzelf te laten zien dat ze haar oude ik achter zich gelaten heeft. Nu heeft ze die foto niet meer nodig. De gouden medaille bewijst wat ze deze winter steeds voelde: ‘Er is een nieuwe ik.’

Meer over