analyse

Als Oranje de kwartfinales haalt is het EK min of meer geslaagd en wie weet zit er meer in

Negen uit drie, acht keer gescoord. Achter de glorieuze cijfers van Oranje schuilt het ongewisse scenario van de achtste finales, van de wedstrijd die het gemoed over het EK zal bepalen.

Donyell Malen dribbelt tussen twee  spelers van Noord-Macedonië. Blijft Malen bij Memphis in de spits, of keert Weghorst terug? Beeld Foto Guus Dubbelman / de Volkskrant
Donyell Malen dribbelt tussen twee spelers van Noord-Macedonië. Blijft Malen bij Memphis in de spits, of keert Weghorst terug?Beeld Foto Guus Dubbelman / de Volkskrant

Eigenlijk is het simpel in de kilte van de cijfers in de sport. Wint Oranje zondag in Boedapest van een opponent die woensdag tegen 23.00 uur bekend is, dan is het EK min of meer geslaagd. Kwartfinales bereikt, voor het eerst sinds 2008, en dat is heel behoorlijk. Dan bestaat bovendien de kans op meer, met de winnaar van Denemarken - Wales als volgende opponent, in Bakoe nota bene.

Bij verlies zal diepe teleurstelling heersen, ongeacht het heroïsche gehalte van de aftocht. Dan is de prestatie relatief, na zeges op landen uit de subtop annex middenmoot Oekraïne, Oostenrijk en Nood-Macedonië, met enthousiast voetbal dat lang niet altijd meeviel qua niveau, dat de wisselvalligheid zelve was, in een inderhaast aangeleerd systeem dat vooral was bedoeld om tegenstanders van wereldklasse te weerstaan. Met spel dat soms creatief en speels was, dat acht doelpunten opleverde, maar dat ook kwetsbaar oogde, alsof het helemaal niets uitmaakt hoeveel verdedigers waren opgesteld.

In dat geval resteren drie gewonnen groepsduels, wat verder alleen Italië en België lukte, en dat zijn twee favorieten voor de eindzege. Nederland is steeds gezien als een outsider, ook door zichzelf. Natuurlijk, zelfs bij uitschakeling zondag is op termijn veel gewonnen. Dan is het team voor de toekomst verder gerijpt, een gemiddeld jonge ploeg met een mengsel van talent, bewezen klasse en ervaring.

Met Ryan Gravenberch en Donyell Malen als voorbeelden van jonge voetballers die zich langzaam voegen bij het groepje absolute topspelers dat wel wat groter mag zijn. Met Malen en Memphis Depay als potentieel topduo in de aanval voor de langere termijn.

Scorend duo

Want die twee voelen elkaar aan, als snelle, vaardige voetballers, de een met wat meer diepgang, de ander als aangever annex afmaker. Dat bleek eigenlijk al in Hamburg, ruim anderhalf jaar geleden in de kwalificatie voor het EK, toen Malen tegen de Duitsers debuteerde als invallende international en scoorde na prachtige voorbereiding van Depay en Wijnaldum, die zich al ontwikkelden tot een scorend duo.

Malen kan daar bijkomen, als een soort derde musketier. Het is een van de kwesties voor Frank de Boer zondag. Houdt hij vast aan Malen of grijpt hij terug naar Wout Weghorst, met zijn eigen kwaliteiten, doch als pure voetballer een stuk minder?

Malen zei dinsdag, toen hij en PSV-ploeggenoot Cody Gakpo (debutant) hun trots op speeltijd mochten delen met pers en publiek, over zijn samenwerking met Depay: ‘Ik weet wat ik te bieden heb. Ik weet ook wat hij wil en ik denk dat hij weet wat ik wil.’

Bij verlies zondag, tegen wie dan ook, zijn die vergezichten over de toekomst even waardeloos, gedrenkt als ze dan zijn in een waas van teleurstelling. Het is dan zaak die vergezichten snel weer helder te krijgen, omdat in de nazomer en herfst in recordtempo de kwalificatie voor het WK wordt afgeraffeld.

En daarom is het enerzijds ook jammer, hoe opwindend ook, dat het telkens een beetje betere Nederland volgens de rekenmeesters een behoorlijke kans loopt uitgerekend tegen de nummer drie van de Poule des Doods uit te komen in Boedapest. Wie drie duels wint in de groep hoopt op een relatief makkelijke tegenstander in de achtste finales. Maar goed, voor verdere speculaties is het wachten op de afloop van de duels Duitsland - Hongarije en Portugal - Frankrijk, alsmede de gevolgen voor de stand van de nummers drie.

Geniale acties

Tot zondag is het kwestie van trainen, heel blijven en verbeteren. Aanvoerder Wijnaldum zei bijvoorbeeld, over de samenwerking met Depay, die geniale acties afwisselt met balverlies: ‘Het is zaak hem te blijven aanmoedigen, hem te helpen het nog beter te doen.’ En bondscoach Frank de Boer, over alle variaties die mogelijk zijn: ‘Ik stel het beste elftal op. Dat hoeven niet per se de beste spelers te zijn.’

Hij heeft vragen te beantwoorden, en snel. Hoe kan het dat drie centrale verdedigers zijn opgesteld en de tegenstander toch nog geregeld te veel goede kansen krijgt? Laat het middenveld zich niet te makkelijk overlopen soms? Klopt de afstemming tussen middenveld en verdediging? Zijn de zogenoemde wingbacks soms niet te ver naar voren? Blijft Malen bij Memphis in de spits, of keert Weghorst terug?

De groepsfase was leuk en hoort erbij, al is een EK met 24 landen waarvan er 16 doorgaan een slechte formule. Het toernooi begint in zekere zin opnieuw. Dat is heerlijk en gevaarlijk tegelijk, omdat het zo voorbij kan zijn nu.

Meer over