INTERVIEWNicholas en Roy Heiner

Als Nicholas zeilt, wordt vader Roy Heiner stil van bewondering

Zoon Nicholas Heiner helpt zijn vader Roy met het uit het water trekken van de boot, in Medemblik, Nederland.Beeld Jiri Büller

Nicholas Heiner (31) werd zondag Nederlands kampioen in de olympische Finn-klasse. Vader Roy (59) werd derde. Vader en zoon over zeilen als poetry in motion. 

Eten moeten de mannen, veel eten. Ze hebben drie races afgewerkt op de eerste dag van het Open NK, de boten op de kant gezet en zijn hongerig naar een reuzenomelet. Olympisch topzeiler Nicholas Heiner, vicewereldkampioen in de Finnklasse, en vader Roy spoeden zich naar het havenrestaurant van Medemblik. Daar schateren ze nog na over Nicks overheersing op het water.

Roy Heiner, een zeilgrootheid sinds zijn olympisch brons in Atlanta 1996, over wat hij die middag met de stevige bries op het IJsselmeer had gezien van de zoon: ‘Joh, Nicholas gaat voor de wind twee keer zo hard als de rest. Dat is niet omdat hij de betere spullen heeft. Dat ligt toch aan de man die in de boot zit.’

Nicholas, over zijn suprematie bij de Open NK: ‘In het rak naar de bovenboei was er vanmiddag een zeiler die aan de wind kon bijblijven. Dan blijft-ie het eerste stuk voor de wind ook bij mij in de buurt, tot ik op gevoel dat ene gijpje (zeil van ene naar andere boord, red.) maak. Met die techniek ben je dan weg en vervolgens doe ik dat nog een keer en dan ben ik drie keer zo hard weg.’

Kunst

Roy: ‘Voor de wind doet Nicholas dingen waarvan wij niet eens kunnen dromen. Het is echt kunst. Dansen. Poetry in motion. Onvoorstelbaar, als je dat ziet. Het is zo moeilijk uit te voeren. Een kwestie van souplesse, maar ook van inschatting van de golven. Ik was een harde werker, maar Nick heeft meer talent. Als je hard werkt, kun je ver komen, win je meestal een medaille. Als je hard werkt en je bent talentvol, dan kun je vaker winnen. Nicholas heeft dat allebei.’

Nicholas Heiner, de zeiler die bij zijn overstap van de lichte Laser naar de zware Finn van 78 naar 95 kilogram groeide, is beter dan zijn vader, zegt senior. Roy, langer en groter: ‘Ik werd derde in 1983 bij de WK Laser in Noorwegen.’ Zijn zoon werd in die olympische bootklasse wereldkampioen, in 2014, op de Golf van Biskaje bij Santander. Maar beiden werden nummer twee van de wereld in de Finn, Nicholas tijdens de WK van december in Melbourne. Daarna werd het stil. De Spelen gingen niet door. Regatta’s werden geschrapt.

In september voer Heiner junior plots drie evenementen: het EK (5de), de vermaarde Kieler Woche (1ste) en de Open NK (1ste). Senior was er vaak bij. Soms zelfs in een eigen boot, zoals in Medemblik waar hij, de 59-jarige, de nummer drie van Nederland werd.

Op afstand

Twintig jaar lang, van het varen als 10-jarige in een Optimist, tot de eerste jaren in de Finn, was Nicholas de man die alles voor zichzelf uitzocht en zijn vader op afstand hield. Nicholas: ‘Je wilt je niet overgeven aan zijn oordeel. Elke vader-zoon relatie heeft dat wel. Zo van ja pa, het zal wel.’

De enige invloed die Roy had, was de portemonnee. ‘Ik zei: als jij alleen maar wilt zeilen dan moet je het zelf betalen. Ik betaalde mee, als hij ook andere sporten ging doen. Nicholas was een heel goede tennisser. Ik vind sport belangrijk. Niet dat mijn kind gaat zeilen.’

Er was nooit een plan dat Roy de routinier de jongeling Nicholas zou coachen. Nicholas: ‘Dat had-ie er ook nooit doorheen gekregen.’ Roy, sinds kort grootvader: ‘Zelf ben ik ook extreem. Hij doet wat hij wil. Prima. Als 10-jarige zag ik hem in de haven van Enkhuizen op en neer varen. Ik riep: jongen, het is halve wind, dan staat je grootschoot te strak. Laat vieren, dan gaat het harder. Riep-ie terug: ja weet ik, maar ik ben dingen aan het proberen. Haha. Hij mocht ’t zelf uitvinden. Hij moet het zelf uitvinden. Ik vind dat ie het zelf ook heeft uitgevonden. Maar het duurde altijd een beetje te lang.’

Verandering

In 2019, toen nog het pre-olympische jaar, veranderde er iets bij zoonlief. Hij nam zijn vader mee naar een trainingskamp in Japan, Enoshima, het olympische zeilwater van 2020 en nu 2021, waar hij al tweemaal een regatta won.

Nicholas: ‘Ik zei: blank sheet pa, wat zie jij? Er was nog een jaar te gaan. Wat moeten we nog doen om een medaille te winnen? Roy is begin dit jaar ook meegegaan naar Lanzarote en Palma als adviseur. Hij is van toegevoegde waarde. Ziet een paar dingen die we moeten aanpakken. Toen we dat extra jaar erbij kregen, met de doelen die we hebben en de progressie die ik nog wil maken, heb ik direct gezegd: ik wil Roy er echt wel vaker bij.’

Roy: ‘Hij is nummer twee van de wereld. Als jij vraagt wat er nodig is om nummer één te worden zeg ik: als je niks doet in dat vijfde jaar van deze olympische cyclus dan ga je naar 5. De anderen worden ook beter. Dus moet je zelf ook beter worden. Persoonlijk vind ik dat Nicholas een jaar eerder had moeten overstappen van Laser naar Finn. Maar als hij daar niet naar vraagt, dan zeg ik niks.’

Leren racen

Top in de Laser bleek al snel ook top in de Finn te zijn. Nicholas: ‘Ik zat een jaar in de boot, in 2017, en werd meteen derde op het WK in Hongarije. Van Laser leer je racen. Ik ben in de Finn nooit buiten de top-8 geweest. Ik had de goede coaches, redelijk goed materiaal en ik heb mijn gewicht met 18 kilo omhoog gewerkt. Zo is het gegaan. Best snel. Maar één ding: ik heb Laser, 470 en 49’er gevaren, maar de Finn is de mooiste, meest uitdagende boot die per 2024 uit het olympisch programma is geschrapt. Verbijsterend.’

Roy: ‘Dat is discriminatie van de grote atleten die je toch in je sport wilt hebben. Boven de 90 kilo heb je in de Laser niks te zoeken. Voor hen is er niks meer. Dat is zo ongelooflijk dom, dat besluit. Waanzinnig veel grote zeilers stromen door via de Finn-klasse.’

Nick: ‘Ja, de Finn is fysiek, van het complete plaatje. Maar 80 procent van onze sport is mentaal.’ Roy: ‘Ik zie in de haven al wie gaat winnen. Hoe ze in hun vel zitten. Wie straks het hoofd gaat verliezen.’

Meer over