Alleen met goud is nieuw realisme gerechtvaardigd

Met een sobere 1-0-zege op Ierland voerden de hockeyers de nieuwe zakelijkheid wel erg ver door om de finale van het EK in Londen te bereiken.

Sander de Wijn duelleert met de Ier Collin Harte. Beeld anp
Sander de Wijn duelleert met de Ier Collin Harte.Beeld anp

Controle is het toverwoord geworden om af te rekenen met het trauma van een generatie die geen hoofdprijzen kan winnen. Schoonheid staat niet langer centraal in het Nederlandse team, betoogde aanvaller Billy Bakker. In de finale tegen Duitsland moet blijken of de door bondscoach Max Caldas aangebrachte fundering sterk genoeg is voor goud.

2-0 tegen Spanje en Engeland, een te magere 8-0 tegen Rusland en 1-0 tegen Ierland; in vier duels hebben de hockeyers geen goal hoeven incasseren. De defensie en dan vooral collectief verdedigen is op Queen Elizabeth Olympic Park de pijler onder de Nederlandse ploeg. De koerswijziging onder de regie van Caldas is evident. In het krachthonk heeft hij al een beslissende inhaalslag gemaakt.

Toch roept het Nederlandse spel soms weemoed op naar de demonstraties tijdens de Spelen van Londen. Met 7-4 winnen van Ierland, zoals in 2013 in de Hockey World League; Van Ass gaf het Nederlandse hockey zijn identiteit terug. Maar het spektakel leverde Nederland slechts zilver op, met als dieptepunt de afgang in de WK-finale tegen Australië. De hockeyers hadden sinds de Spelen twee jaar stilgestaan.

Geforceerd op zoek naar de 'bevrijding', zoals Van Ass het formuleerde, is verruild voor desnoods bedachtzaam schaken, zoals tegen het even armoedige als taaie Ierland. 'Je wilt knallen in een halve finale, maar de Ieren lieten het niet toe', zegt aanvoerder Robert van der Horst. 'Ze dwongen ons via de zijkant in een kleine ruimte te spelen. We waren soms te slordig, maar gaven niks weg. Je hebt de laatste tien jaar niet zo'n defensief sterk Nederlands team gezien. Aanvallen kunnen we als de beste. We moesten minder goals tegen krijgen en dat lukt nu door vanuit een gesloten organisatie te spelen.'

De huisstijl van Van Ass volstond niet voor goud, bij alle internationals ligt 'zakelijk' nu in de mond bestorven. In die filosofie wordt het verschil tussen zilver of goud volgens Caldas niet gemaakt door een briljante actie van artiesten als Bakker of Verga.

We moeten de jeugd functionele techniek aanleren en geen trucjes, stelt Caldas. Met 'pielen' win je geen goud is de boodschap. Hij wijst op vijf, verkeerde balaannames tegen Ierland en een ongelukkige actie van Brinkman in de eigen cirkel. Dat soort fouten kan Nederland opbreken in de finale.

Caldas prijst het nieuwe bewustzijn bij de internationals, die tegenwoordig elkaar corrigeren. Vanuit de groepsapp met Van der Horst, De Wijn, Kemperman en Hofman, de vier informele aanvoerders van het Nederlandse team, sijpelt de informatie door. 'Je hebt actieve volgers nodig in een team.'

Aanvoerder Robert van der Horst in duel met Sam Ward van Engeland. Beeld anp
Aanvoerder Robert van der Horst in duel met Sam Ward van Engeland.Beeld anp

Caldas noemde de verloren finales 'een aap op de rug' van zijn spelers. Toch moeten de hockeyers de finale niet als een barrière beschouwen, betoogde Jeroen Hertzberger, die als enige de Ierse keeper David Harte passeerde. 'Je moet het klein houden. Als spits raak je soms maar zes tot zeven keer per wedstrijd een bal aan. Dan moet het zeker vier keer goed zijn.'

Natuurlijk is taakbewust denken de logische benadering van Hertzberger om de verlossende stap naar goud te zetten. Toch wens je het Nederlandse team ook een vleugje Van Ass toe. In dat geval heeft Caldas de perfecte mix gevonden. Met zilver op het EK kan hij zijn missie moeilijk rechtvaardigen.

Meer over