Agressief Chili wint Copa verdiend

Alles moesten ze inzetten, wisten de Chilenen vooraf, om Messi's Argentinië te verslaan. En zo kreeg Chili eens niet alleen de complimenten, maar ook de hoofdprijs.

Willem Vissers
De Chileen Alexis Sanchez na zijn winnende strafschop. Beeld reuters
De Chileen Alexis Sanchez na zijn winnende strafschop.Beeld reuters

De cultploeg van de laatste jaren is hogelijk onderscheiden voor zijn lef en sympathie, met de beker van het oudste landentoernooi ter wereld. Een trofee voor de aanval, voor het gedachtengoed van trainer Marcelo Bielsa, Argentijn nota bene. Chili won voor het eerst in de bijna honderdjarige geschiedenis de Copa America en liet Lionel Messi en zijn Argentijnen gedesillusioneerd achter.

De beker was ook een beloning voor ordinair geschop. Want dat was de dissonant bij de zege na strafschoppen. Het duel werd ontsierd door tientallen overtredingen, vooral van de opgewonden thuisploeg, de 'Red Hot Chili Peppers'. De ploegen haalden elkaar dermate uit het spel naarmate de wedstrijd vorderde, dat van voetbal steeds minder overbleef.

Chili is techniek, conditie, lef en samenspel. Maar bondscoach Jorge Sampaoli wist dat hij alle middelen nodig had om Argentinië, met spelmaker Messi, af te stoppen. Op het WK was Chili nog te lief, tegen Nederland bijvoorbeeld en in de achtste finales tegen Brazilië. Nu was daar brandende intensiteit in een meeslepend duel, in een stadion dat zelfs in de stoel voor tv kolkte, hoewel het jammer was dat de doelpunten wegbleven.

Na de 0-0 won Chili de strafschoppenserie met liefst 4-1. Nee, het was geen panenka, de laatste strafschop van Alexis Sanchez, naar de beroemde stift van de Tsjech Antonin Panenka in de finale van het EK in 1976, toen hij zo de Duitser Sepp Maier verschalkte. Noem het een Alexis. Een pisballetje, bijna over de grond, door het midden, dodelijk voor de naar links vallende doelman Romero. Hij had zelfs nog kunnen missen, zoveel stond Chili voor in de reeks. Na de schitterende opener van Mattias Fernandez scoorde alleen Messi voor de Argentijnen. Higuaín schoot ver over, Banega zag zijn inzet gestopt door doelman Bravo.

Alexis Sanchez (met beker) viert met zijn Chileense ploeggenoten de winst in de Copa America 2015. Beeld afp
Alexis Sanchez (met beker) viert met zijn Chileense ploeggenoten de winst in de Copa America 2015.Beeld afp
De Argentijnen kijken toe tijdens de strafschoppenserie, rechts Lionel Messi. Beeld afp
De Argentijnen kijken toe tijdens de strafschoppenserie, rechts Lionel Messi.Beeld afp

Aangepaste speelstijl

Chili behaalde dus zijn eerste prijs ooit, in het Estadio Nacional, waar in 1973 tegenstanders van dictator Pinochet gevangenzaten. Nu zat president Bachelet juichend op de tribunes. Chili is de knuffelploeg van de laatste jaren, een elftal van vrijheid, blijheid, geprezen door Cruijff, geroemd om zijn voetbal, met opvallende bondscoaches. Marcelo Bielsa, tegenwoordig coach bij Olympique Marseille, is inspirator van Guardiola, Sampaoli, Van Gaal en vele anderen. Een man van de totale aanval, van positiewisselingen. Bielsa is een beul voor zijn spelers soms, maar ook eentje die niet zoveel prijzen won. Want hij had niet vaak de beste spelers tot zijn beschikking, terwijl hij het mooiste voetbal wilde. Dat gaat moeilijk samen.

Sampaoli perfectioneerde Bielsa's werk. Bij het WK, kort voor de wedstrijd in de groep tegen Nederland, zei de Chileense scout Jorge Alvial over de transformatie van het Chileense voetbal: 'Wij vroegen het meisje altijd ten dans, maar kusten haar nooit. Nu kussen we eerst. Dansen komt later wel.'

Dat bleek zaterdag. Sampaoli liep als een kooivechter langs de lijn. Medel, Aranguiz en Silva deelden schandelijke schoppen uit. De schitterende doelman Bravo excelleerde, artiest Valdivia liet vlagen moois zien, de tot linksback omgetoverde linksbuiten Beausejour hielp met breker Diaz om Messi af te stoppen. 'Dat we Messi uitschakelden, was de basis van ons succes', zei Sampaoli later. Sampaoli, ook al Argentijn, reisde vroeger twee uur per dag om trainingen van Bielsa te bekijken.

De Chileense bondscoach Jorge Sampaoli (links) in discussie met de grensrechter tijdens de finale tegen Argentinië. Beeld anp
De Chileense bondscoach Jorge Sampaoli (links) in discussie met de grensrechter tijdens de finale tegen Argentinië.Beeld anp

Messi

Messi verloor dus zijn tweede finale binnen een jaar, na die van het WK. Hij kan het alleen met Barcelona, zeggen critici. Anderzijds: hij bracht zijn elftal twee keer tot de finale. Speelde hij goed in de finale? Hij was vrij onopvallend, hoewel zijn solo in de laatste minuut schitterend was en een doelpunt had moeten opleveren. Lavezzi en Higuaín verprutsten zijn voorwerk. Als hij al eens dreigde door te breken, was daar meteen de overtreding, met de schandelijke schop van Medel in de buikstreek als dieptepunt.

Het gebrek aan bescherming zal Messi zijn tegengevallen. Hij is in zekere zin meer Europeaan dan Zuid-Amerikaan. Argentinië, dat dankzij een snel doelpunt in de halve finale Paraguay vernederde, is geen team als Chili. Die ploeg was fitter, na een rustiger seizoen ook voor menig speler, toonde meer samenspel en druk naar voren. De trainer drukte zijn stempel.

Bij Argentinië geeft de coach, of die nu Sabella heet of Martino, Messi een vrijbrief. Oké, doe het dan maar. Op het WK raakte Di María geblesseerd en waren Messi en Agüero nauwelijks fit. Nu viel Di María uit na een sprint. Lavezzi en Higuaín vielen tegen. Pastore ging ten onder in het geweld. Martino liet Tevez aan de kant, juist eentje die had meegekund in het Chileense geweld.

Maar Chili won verdiend. Inderdaad, de Chilenen kussen tegenwoordig voor ze dansen. Zaterdag staken ze meteen hun hele tong naar binnen.

Lionel Messi na de verloren strafschoppenserie tegen Chili. Beeld epa
Lionel Messi na de verloren strafschoppenserie tegen Chili.Beeld epa
Lionel Messi doet zijn medaille af en verlaat teleurgesteld het podium tijdens de prijsuitreiking. Beeld afp
Lionel Messi doet zijn medaille af en verlaat teleurgesteld het podium tijdens de prijsuitreiking.Beeld afp
Meer over