InterviewJoey Didulica

‘Achteraf had ik na die eerste hersenschudding moeten stoppen’

Joey Didulica (43), de voormalige keeper van AZ en Ajax, heeft hersenletsel overgehouden aan zijn voetbalcarrière. Nu waarschuwt hij de voetbalwereld: neem geen enkel risico, laat een speler met hoofdletsel in alle rust onderzoeken.

Didulica botst in 2009 met Luis Suárez, waarna hij naar het ziekenhuis wordt afgevoerd. Drie jaar eerder kreeg de doelman al een bal tegen zijn hoofd waarna hij knock-out ging. Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Toen Joey Didulica na zijn voetbalcarrière een hersenscan liet maken, werd littekenweefsel aangetroffen dat normaliter slechts voorkomt bij mensen die een zwaar auto-ongeluk hebben gehad. In dienst van AZ liep de Australische oud-doelman in 2006 dermate ernstige hersenschuddingen op dat zijn leven er nog steeds door bepaald wordt. 

Dagelijks heeft de 43-jarige Didulica hoofdpijn, moet hij de zon en harde geluiden mijden en heeft hij moeite om informatie op te nemen, vooral begrijpend lezen is lastig. Van negen tot vijf werken is geen optie, dan gaat hij op zeker moment met dubbele tong praten en ploft hij om acht uur ’s avonds dodelijk vermoeid in bed. ‘Misschien was ik er beter aan toe geweest als er meer aandacht was voor de impact van hersenschuddingen bij voetballers’, vertelt hij door de telefoon zo’n negen jaar na zijn voetbalpensioen.

Lang blikte hij liever terug op de mooie momenten tijdens zijn loopbaan: de vriendschap met Zlatan Ibrahimovic, Cristian Chivu, John O’Brien en Truus van Gaal, de heldenrol voor Ajax in de Champions League tegen Valencia, de landstitels met Ajax, AZ en Austria Wien en zijn vier interlands voor Kroatië.

In alle rust onderzoeken

Nu wil hij de voetbalwereld waarschuwen: pas in vredesnaam op als een speler met zijn hoofd tegen een andere speler of de bal knalt. Neem geen enkel risico. Denk aan de lange termijn. Verander de regelgeving. Laat een speler met hoofdletsel in alle rust onderzoeken.

Didulica: ‘Ik heb een prachtig leven in Australië, ’s ochtends zie ik door het raam dolfijnen springen in de oceaan, ik heb een geweldig gezin, schitterende keeperscarrière gehad en ben daarna ook actief gebleven. Maar het is ook zwaar door mijn hoofd. Ik ben best bezorgd over mijn toekomst, want beter word ik niet. Word ik ook depressief en wil ik dan zelfmoord plegen zoals andere mensen met deze aandoening? Word ik jong dement?’

Aan de telefoon klinkt hij helder. Dat komt doordat hij voor het gesprek veel in het donker heeft gezeten en geen zware dingen heeft gedaan, vertelt hij. ‘Maar zelfs op een goede dag heb ik het gevoel een helm op te hebben.’

De grootste schade werd aangericht in oktober 2006 toen PSV-middenvelder Jason Culina, nota bene een goede vriend, tijdens AZ-PSV een bal keihard tegen zijn hoofd schoot. ‘Ik was direct knock-out, kan me er niets meer van herinneren. Ik was een uur weg, de rest van de dag sprak ik wartaal. Ik wist niet eens meer dat ik een kind had. Mijn vrouw huilde over de slechte staat waarin ik verkeerde, maar ik kreeg niets mee.’

Epileptische aanvallen

De medische staf van AZ stuurde hem naar huis in plaats van naar het ziekenhuis. ‘Ik ben niet goed behandeld. Mijn moeder, die een medische achtergrond heeft, kon niet geloven dat ik niet in het ziekenhuis lag. ’s Nachts had ik epileptische aanvallen.’

Didulica stond al vrij snel weer op het trainingsveld. ‘Louis van Gaal was toen AZ-coach. Prachtige man, wereldcoach, streng karakter. Ik wilde hem niet teleurstellen. Dus ik zei: ik kan spelen, hoor, coach. Ik voelde ook de druk van de fans, de media. Je bent zo vergeten. Je voetbalcarrière is kort, ik was 29. Dus je bijt door. Terwijl ik gewoon een zware hersenschudding had opgelopen.’

Uiteindelijk duurde het een kleine twee jaar voordat Didulica weer echt fit werd verklaard. In AZ’s kampioensjaar (2008-2009) speelde hij zichzelf weer in de basis. Tot AZ op Ajax stuitte en Didulica op de knie van de hard inkomende Luis Suárez nadat hij diens strafschop had gestopt. ‘Ik wist meteen dat het foute boel was. Achteraf had ik na die eerste hersenschudding al moeten stoppen.’

Onder profvoetballers kent hij niemand met hetzelfde verhaal. ‘In Australië is dit een veel bekender thema door Australian rules football; een keiharde sport. Er zijn veel verhalen over oud-spelers die kampen met depressies door hersenschade. Een oud-speler heeft zichzelf van het leven beroofd, een ander kreeg op zijn 50ste al alzheimer.’

Met krachten smijten

De voetbalspeelkalender loopt almaar voller. De prestatiedruk en de krachten waarmee gesmeten wordt, blijven toenemen.

Didulica: ‘Binnen drie minuten moeten spelers met een hoofdblessure opgelapt zijn. Het zou zoveel beter zijn om alles tien minuten rustig te checken. Haal die druk er af, sta een tijdelijke wissel toe. Ik snap niet dat het zolang duurt eer daar goede regelgeving voor komt. Dat we maar blijven hangen in oude tijden.’

Didulica zou dolgraag nog eens naar Nederland komen om oude bekenden op te zoeken en zijn kroost te laten zien. Maar een lange vlucht is voor hem op zijn zachtst gezegd geen pretje.

Wrok koestert hij niet. ‘Ik wil alleen dat voetballers beter beschermd worden. Ik zou het vreselijk vinden als meer spelers overkomt, wat mij is overkomen. Bescherm spelers tegen zichzelf, want die denken alleen aan de korte termijn. Zoals ik deed. Met alle gevolgen van dien.’

Voetbalvakbond: geef arts meer tijd om diagnose op het veld te stellen
De wereldwijde vakbond voor profvoetballers Fifpro hoopt dat er snel een doorbraak komt in de regelgeving voor voetballers van wie vermoed wordt dat ze een hersenschudding hebben opgelopen. De medische staf moet minstens tien minuten de tijd krijgen om vast te stellen of sprake is van een mogelijke hersenschudding.