ReportageWandelregio Centro de Portugal

Weinig mensen en frisse lucht: ga deze zomer wandelen in Portugal

Oranje korstmos ligt als een zacht tapijt op het grijze graniet waarop we lopen.Beeld Roos Haverman

Tussen Porto en Lissabon ligt de rustige wandelregio Centro de Portugal. Adembenemend mooi en vooral erg rustig: wat wil je nu nog meer?

‘Proef!’, zegt onze jonge, kortgebroekte wandelgids Luís, terwijl hij ons gezelschap een handje besjes voorhoudt. Het is zomer 2019 en niemand heeft nog van corona gehoord, dus we doen zorgeloos een greep en kauwen op de besjes. ‘Wat proef je? Gin? Klopt!’, zegt Luis triomfantelijk – dat jeneverbessen naar jenever smaken, weten alleen de 50-plussers in de groep. 

We zijn in de Serra da Estrela, het berggebied in Midden-Portugal. Met een hoogste piek van 1.993 meter, de Torre, is het niet spectaculair hoog, maar wel spectaculair mooi, zeker in deze tijd van het jaar. Om ons heen bloeit de brem geel en de heide paars, een knalblauw meertje fonkelt in de diepte, oranje korstmos ligt als een zacht tapijt op het grijze graniet waarop we lopen. 

Bergop over smalle geitenpaadjes gaat het, achter Luís aan, die het tempo erin houdt, tot het, gelukkig, tijd is voor de lunch. We strijken neer op een rotsplateau met 360 graden uitzicht op het landschap rondom ons, openen onze rugzakken waar het hotel vanochtend liefdevol belegde broodjes in heeft gestopt, drinken koffie uit de thermoskan en zuchten tevreden. Nog nooit een betere picknick gehad dan hier, in het hooggebergte van Portugal.

Reisspecial

Omdat het weer kan en mag: vier vakantiebestemmingen op auto-afstand en tóch in het buitenland.

Deel 1: Wandelen in Portugal

Deel 2: Het legendarische Hotel Lutetia in Parijs

Deel 3: De ruige bergregio van Kroatië

Deel 4: Het Noord-Italiaanse Trentino

Deel 5: De Vipava Vallei in Slovenië

Eigenlijk moeten we uit het land wegblijven deze zomer. Portugal heeft, doordat het dunbevolkt is en zijn geïsoleerde ligging, de coronacrisis grotendeels opvallend goed doorstaan. Dan gaan wij, Nederlandse vakantiegangers, er toch niet alsnog even het virus verspreiden? Kom toch maar, smeekten de Portugezen bijkans aan het begin van het zomerseizoen. 

Diepgroen, knalblauw en oranje: de Serra da Estrela is een waar kleurenspektakel.Beeld Roos Haverman

Portugal is, nog veel meer dan buurland Spanje, economisch afhankelijk van het toerisme en heeft daarom met vooruitziende blik al vroeg strikte coronamaatregelen genomen. Ook nu gelden in de regio’s Lissabon en Porto weer lockdownmaatregelen, nadat er lokaal een aantal nieuwe oplevingen van het virus werden vastgesteld. Tot schrik én frustratie van iedereen in de toeristenbranche; Portugal is voor het grootste deel veilig, nu moet er geen vertekend beeld ontstaan. 

In juni nog stond in de Britse krant The Telegraph een artikel met de kop ‘Twintig redenen waarom Portugal je eerste vakantiebestemming na de lockdown moet zijn’. (Drie ervan: de stranden, wijn en de beroemde puddingtaartjes, pasteís de nata). Ook het Amerikaanse zakenblad Forbes raadde gefortuneerde pensionado’s en andere levensgenieters aan na corona vooral naar Portugal te vertrekken in een stuk getiteld ‘Waar je pensioen te vieren na corona’. Portugal staat in hun top-3 bovenaan, omdat, schrijft Forbes, je daar aan de kust wakker wordt van de ‘lokale vissers die hun vangst van de dag over de kade schallen’ en van het ‘zachte getingel van de fietsbellen’ van de mensen uit het dorp.

Nu hoort u het ook eens van de een ander, maar dat is eigenlijk helemaal niet nodig, want we waren, voor corona, dus zelf in Portugal. In Midden-Portugal, de brede strook land ten zuiden van Porto en ten noorden van Lissabon (specifieker: tussen de rivieren Douro en Taag), die ongeveer eenderde van het land uitmaakt. Het gebied is nóg geïsoleerder en dunbevolkter dan de rest van Portugal en daardoor des te aantrekkelijker. Want: nog meer rust en ruimte, stillere stranden dan die van de Algarve – waar de meeste toeristen bijna automatisch heen trekken – en er is altijd wel een stoel vrij aan een van de drie tafeltjes voor het dorpscafé. Daar wordt, in de ochtendzon, voor 70 cent een uitstekende bica (espresso) verstrekt – dat is óók leuk aan het niet-toeristische Centro de Portugal.

Drommen toeristen zijn vrij zeldzaam in Portugal, maar Lissabon, de Algarve en de Douro-vallei in het noorden waren allang niet meer idyllisch. De dorpsbewoners aan de rivier de Douro klaagden de laatste jaren net als die in Giethoorn over de Chinezen die hun neus tegen de voorruit drukken. 

Hier in Midden-Portugal is het nergens druk, zeker niet in de ruige natuur van de Serra de Estrela, waar we na onze picknick opstaan om terug naar de bewoonde wereld te lopen. Gids Luís wijst op de sporen van wilde varkens (‘overdag zie je ze zelden, maar wees toch voorzichtig, want de vrouwtjes kunnen agressief worden om hun kleintjes te beschermen’) en hij vertelt over de drie schaapskudden die hier nog rondstruinen met hun herders. Vroeger waren het er honderden – deze regio stond bekend om zijn superieure wol en om z’n schapenkaas.

Er zijn nog drie schaapskudden in de regio. De kaas die van de melk wordt gemaakt is heerlijk.Beeld Roos Haverman

De schapenkaas is nog steeds geweldig, constateren we in ons hotel. Er komt een goeie bel wijn bij op het panoramabalkon met weids uitzicht over de bergen. De avondzon kleurt net zo oranje als het mostapijt van vanochtend, over de bergweg tuft in de verte één autootje, verder is het stil. Vermijd drukte, nergens kan dat beter dan hier, in Centro de Portugal.

Wandelen in de Serra da Estrella

Midden-Portugal behoort tot de mooiste wandelgebieden van Europa. Wandelen in de bergen van de Serra da Estrela kan met een gids, maar ook prima zonder; het is nergens bijzonder steil of gevaarlijk. Zelfs de hoogste top, de Torre van 1.993 meter, is (ook) over een verharde weg bereikbaar. Het gebergte haalt nergens de 2.000 meter, daar helpt de zeven meter hoge zuil die de Portugezen metselden op de top van de Torre om die magische grens tóch te bereiken feitelijk niets aan.

Er zijn verschillende dagtochten van tussen de vijf en twintig kilometer te lopen vanuit bijna elk stadje of dorp in de bergstreek. Er is ook een wandeling van ruim tachtig kilometer van Covilha naar Celorico da Beira die in vijf dagen van camping naar camping te belopen valt. Die route staat beschreven in de gids Midden-Portugal – 26 wandelingen door de Serra da Estrela en Beira Interior (2014) van Roel Klein en Bert Stok.

Overnachten kan in eenvoudige casas rurales (b&b’s) tot luxe boetiekhotels in de twaalf historische stadjes en dorpen die samen de Aldeias Historicas van midden-Portugal vormen. Belmonte, Sortelha, Castelo Novo en de negen andere dorpen zijn allemaal uit strategisch oogpunt boven in de bergen gebouwd. Er is ook een schitterende fietsroute langs de twaalf dorpen (die vooral leuk blijft op een e-bike).

Een heerlijk hotel is het Burel Panorama Hotel Casa de São Lourenço, een vijfsterrenhotel boven het bergdorp Manteigas in het hart van de Serra da Estrela. Chic maar niet patserig met een fijne spa, hartelijk personeel en een heel goed restaurant. Van dezelfde eigenaars is, ook boven Manteigas, hotel Casa das Penhas Douradas, een minstens zo fijn designhotel met een jarenvijftigtouch.

In beide hotels is voor meubels en interieur veel zuiver scheerwol gebruikt, wat geen toeval is, want de eigenaars hebben ook de lokale wolfabriek nieuw leven ingeblazen. Met internationaal succes: de interieurstoffen van de Burel-fabriek in Manteigas, die te bezoeken is (aanrader!), worden tot in New Yorkse designwinkels verkocht. 

Maatregelen in Portugal

Lockdown? Nee, maar in gedeelten van Lissabon en Porto zijn de versoepelingen teruggedraaid door lokale corona-uitbraken.

Reisadvies overheid Geel (let op: veiligheidsrisico’s). Dit geldt niet voor Lissabon en Porto, daar is het reisadvies aangepast naar oranje (alleen noodzakelijke reizen).

Mondkapjes zijn verplicht in het openbaar vervoer en alle gesloten ruimten, zoals supermarkten.

Afstand houden? 2 meter.

Groepsvorming Groepen groter dan 20 personen worden gezien als samenscholing, in de regio Lissabon zijn groepen van meer dan 10 man verboden.

Samen in de auto? Dat mag, ook met personen buiten je huishouden.

Handig om te weten Op de Azoren en Madeira zijn andere maatregelen van kracht dan op het vasteland. Op de eilanden is het verplicht bij aankomst een negatieve coronatest voor te leggen die niet ouder is dan 72 uur.

Meer over