Zwolsman krijgt vijf jaar voor smokkel hasj

Het gerechtshof in Amsterdam heeft dinsdag Charles Zwolsman veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf wegens grootschalige invoer van hasj en het leidinggeven aan een criminele organisatie....

Van onze verslaggevers

AMSTERDAM

Met de uitspraak kwam er een einde aan een slepend proces, dat veel ophef veroorzaakte. De raadsman van Zwolsman, P. Doedens, had tijdens de behandeling van de zaak voordurend vragen opgeroepen over de rechtmatigheid van het opsporingsonderzoek. Een stoet getuigen moest worden gehoord. Maar de strafpleiter bleek er gisteren niet in geslaagd het gerechtshof te overtuigen van zijn bezwaren tegen het optreden van de politie.

Het hof had van de procureur-generaal een overzicht geëist van alle tegen Zwolsman gebruikte opsporingsmethoden. Uit dat overzicht bleek dat de politie inkijkoperaties had uitgevoerd zonder daarvan proces-verbaal op te maken. Ook waren er scanners gebruikt om autotelefoons af te luisteren en was het huisvuil van de verdachten doorgesnuffeld. Van deze laatste activiteiten had de politie aanvankelijk evenmin melding gemaakt in het procesdossier.

Toch verwierp het hof de verweren van Doedens, mede op grond van het feit dat de politie de verzwegen opsporingsmethoden later alsnog opbiechtte. En met de methoden zelf was volgens de raadsheren niets mis. 'Dat er momenteel nog geen regelgeving over de betreffende opsporingsmethoden voorhanden is, betekent niet dat het hanteren van die methoden automatisch in strijd is met de wet.'

Het proces tegen de voormalige autocoureur liet de harde kanten zien van de strijd tegen de georganiseerde misdaad. Getuigen verklaarden dat ze werden geïntimideerd (een van hen pleegde uit angst voor represailles zelfs meineed). Officier van justitie J. Valente heeft moeten wegspringen voor een op hem inrijdende auto, en er werd ingebroken in zijn woning. De gestolen computerdiskettes met vertrouwelijke informatie doken later op in de onderwereld.

Van deze feiten is niet bewezen dat ze door handlangers van Zwolsman zijn gepleegd. Maar het feit dat ze plaatsvonden gedurende het onderzoek en tijdens het proces, gaf politie en justitie te denken. Er zou sprake zijn geweest van een bewuste ontregelingscampagne.

Charles Zwolsman heeft waarschijnlijk spijt van zijn hoger beroep. Door de rechtbank werd hij eerder veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf. Het hof telde daar een jaar bij op. Advocaat Doedens kondigde onmiddellijk na de uitspraak aan dat zijn cliënt in cassatie zal gaan.

Zwolsman en zijn bendeleden hebben tonnen hasj naar Nederland gesmokkeld. Het Openbaar Ministerie schat dat hij zo'n zestig miljoen gulden winst aan die activiteiten heeft overgehouden. In een aparte 'PlukZe-procedure' zal het OM proberen de drugswinsten af te romen. Zwolsman moet dan opnieuw voor de rechtbank verschijnen.

Het hof plaatste in zijn arrest een kritische noot bij de rol van een Amsterdams filiaal van de NMB (later opgegaan in ING Bank), dat geruime tijd enorme hoeveelheden vreemde valuta voor de organisatie van Zwolsman wisselde. Dat geld werd later onder meer via de autohandel van Zwolsman gewit. De herkomst van al die tassen vol Britse ponden had de bank minstens tot nadenken moeten stemmen, meent het gerechtshof.

Hoofdinspecteur W. Woelders, die het onderzoek naar Zwolsman heeft geleid, liet weten tevreden te zijn met de uitspraak. Volgens hem heeft het arrest meer duidelijkheid verschaft over wat de politie in dergelijke grote zaken wel en niet mag doen.

Advocaat Doedens wees erop dat het arrest van het hof de opsporingsmogelijkheden van de politie aanzienlijk verruimt. 'Inkijkoperaties zijn nu toegestaan en agenten mogen zelfs als vuilnisman optreden. Of dat een gelukkige uitkomst is, zal moeten blijken.'

Het hoger beroep van Zwolsman nam veertien zittingsdagen in beslag, wat naar Nederlandse maatstaven buitengewoon veel is. Procureur-generaal Manschot verwacht dat rechtszaken als deze in de toekomst minder lang hoeven te duren. De politie heeft volgens hem lering kunnen trekken uit de zaak-Zwolsman.

Zo lijkt het Manschot een goed idee dat een overzicht van de gebruikte opsporingsmethoden voortaan meteen aan het procesdossier wordt toegevoegd. 'Dat moet uiteindelijk een landelijke standaardnorm worden', aldus de procureur-generaal. 'Maar je kunt niet verwachten dat de politie alles meteen op tafel legt. Dat ondermijnt haar tactiek en levert in sommige gevallen gevaar op.'

Meer over