nieuws

Zwols ziekenhuis schorst twee cardiologen op verdenking van omkoping

Twee cardiologen van het Isala-ziekenhuis in Zwolle hebben zich volgens justitie laten omkopen door een leverancier van medische hulpmiddelen. De twee verdachte cardiologen zijn inmiddels door het Isala geschorst. De cardiologie-afdeling kampt al langer met integriteitsproblemen.

Fleur Damen en Tom Kreling
Het Isala Zwolle is het grootste regionale ziekenhuis van Nederland Beeld Harry Cock / de Volkskrant
Het Isala Zwolle is het grootste regionale ziekenhuis van NederlandBeeld Harry Cock / de Volkskrant

Justitie vermoedt dat de medisch specialisten zich jarenlang hebben laten betalen door een leverancier van medisch materiaal, die in ruil voor miljoenen euro’s een voorkeursbehandeling zou hebben gekregen van de cardiologen.

De fiscale opsporingsdienst FIOD heeft vorige week huiszoekingen gedaan in Duitsland en op Curaçao en heeft beslag gelegd op onroerend goed, zegt een FIOD-woordvoerder. Ook zijn doorzoekingen gedaan bij onder meer het medisch bedrijf Diagram bv in Zwolle.

Beslag gelegd op onroerend goed

De twee verdachte cardiologen zijn als medisch directeur en commissaris betrokken bij Diagram. Dit bedrijf doet wereldwijd wetenschappelijk onderzoek en levert ICT-diensten aan ziekenhuizen. Diagram is nauw verbonden aan het Isala-ziekenhuis.

Een woordvoerder van Diagram wil niet reageren op de invallen en zegt dat het onderzoek niets met het bedrijf zelf te maken heeft, maar zich richt op de twee cardiologen. De FIOD wil niet zeggen of het bedrijf zelf ook onderwerp van onderzoek is.

Justitie heeft deze week beslag gelegd op onroerend goed van de twee geschorste cardiologen ter waarde van respectievelijk 1 miljoen euro en ruim 843 duizend euro. Het gaat onder meer om hun woonhuizen in Zwolle en een appartement in Amsterdam, blijkt uit gegevens van het Kadaster.

Zorgen over gebrek aan transparantie bij medisch specialisten

De schorsing veroorzaakt ‘veel onzekerheid’ en de wachttijd voor patiënten loopt op, volgens een anonieme betrokkene rond de vakgroep. Het Isala laat weten extra capaciteit van buiten aan te trekken. ‘We zorgen dat het uitvallen van de twee cardiologen tot zo min mogelijk overlast voor individuele patiënten zal leiden.’

Bij het kabinet en in de Tweede Kamer bestaan al langer zorgen over het gebrek aan transparantie rond de inkomsten van medisch specialisten die niet in loondienst zijn bij het ziekenhuis, maar als een medisch-specialistisch bedrijf (msb) worden ingehuurd.

Leden van msb’s, zogeheten ‘vrijgevestigde artsen’, hebben veel autonomie; duidelijkheid over hun financiële belangen in andere bedrijven ontbreekt doorgaans. Het kabinet wil dat er binnen twee jaar verbetering optreedt bij msb’s. Gebeurt dat niet, dan komt er regelgeving waardoor medisch specialisten verplicht in loondienst moeten.

Op cardiologie is sprake van vriendjespolitiek en mogelijke zelfverrijking

De afdeling cardiologie van het Isala wordt al langer geplaagd door conflicten. Het hartcentrum, dat bekend staat als een van de beste in Nederland, kwam vorig jaar in opspraak vanwege een verziekte werksfeer. Uit interne rapporten die de Volkskrant heeft ingezien, blijkt dat er sprake was van vriendjespolitiek en een onveilig werkklimaat. Onder meer medewerkers van andere vakgroepen klaagden bij het ziekenhuisbestuur over de afdeling cardiologie.

Het ziekenhuisbestuur plaatste de vakgroep onder curatele en stelde twee interim-bestuurders aan. De cardiologen pikten dit niet en vroegen de rechter dat besluit terug te draaien. De rechter oordeelde eind vorig jaar dat het ziekenhuis terecht had ingegrepen.

Ook mogelijke zelfverrijking en belangenconflicten van cardiologen zijn al langer onderwerp van discussie binnen het ziekenhuis. Een intern, vertrouwelijk rapport dat het Isala vorig jaar zomer opstelde over Diagram wijst op onduidelijkheden en mogelijke belangenverstrengeling rond het bedrijf.

Vertrouwelijk rapport uit zorgen over vermenging van functies

Het bedrijf is 25 jaar geleden ontstaan uit onderzoeksactiviteiten van het Isala en voert niet-commerciële en commerciële cardiovasculaire onderzoeken uit. Negen cardiologen van het ziekenhuis hebben gezamenlijk een belang van 40,5 procent in het bedrijf.

Uit het rapport blijkt dat deze vermenging tot achterdocht op de werkvloer leidt. ‘Er bestaat onvoldoende inzicht in belangen die cardiologen hebben vanuit hun verschillende functies en taken binnen Isala en bij Diagram’, concludeert het rapport afgelopen zomer. Het gevolg: meerdere medewerkers hebben ‘wantrouwen in het handelen’ van sommige cardiologen die voor Isala werken ‘maar ook (financiële )belangen hebben in Diagram’.

In het rapport wordt een van de verdachten expliciet in verband gebracht met het risico op belangenverstrengeling. ‘Wij zien functievermenging bij de medisch directeur van Diagram, die binnen Isala Hartcentrum verantwoordelijk is voor de capaciteitsplanning en lid is van inkoopteams.’

Voor het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek is Diagram deels afhankelijk van commerciële opdrachtgevers. Met de opbrengsten van de commerciële studies werden de vaak verlieslatende wetenschappelijke studies deels gefinancierd. Dat leverde volgens het rapport spanning op. ‘Voor de ontwikkeling van hun vakgebied en positie hebben cardiologen ook belang bij het uitvoeren en verkrijgen van wetenschappelijke onderzoeken', constateert het rapport. ‘Het onderhouden van de goede relatie met leveranciers als sponsor van deze wetenschappelijke onderzoeken is daarbij van belang.’

Hartcentrum nam diensten af van bedrijf waar cardiologen belang in hadden

Ook consultancybureau EY deed vorig jaar op verzoek van het ziekenhuis onderzoek naar mogelijke belangenverstrengeling onder de Zwolse cardiologen. EY keek naar hun betrokkenheid bij bedrijven die een relatie met het ziekenhuis hebben. Dat ging onder meer om HC@Home, een bedrijf dat een programma heeft ontwikkeld waarmee hartzorg op afstand mogelijk is via een smartphone. Het hartcentrum nam diensten van dit bedrijf af, terwijl een aantal cardiologen daarin een belang had.

Tegen de onderzoekers van EY zeiden verschillende medewerkers dat ze ‘druk ervaren hebben’ om de producten van HC@Home in te zetten, helemaal toen het bedrijf in financiële problemen raakte. HC@Home ging vorig jaar failliet, nadat het Isala het faillissement had aangevraagd. Het ziekenhuis had 167 duizend euro te veel betaald, maar het bedrijf kon dat niet terugbetalen.

Meer over