Zwemploeg scoort in Fukuoka een bescheiden zeven

Als olympisch Sydney een 'acht' scoorde op het rapport van bondscoördinator Ad Roskam, dan krijgt de prestatie van de Nederlandse zwemploeg gedurende de wereldtitelstrijd in Fukuoka een 'zeven'....

Inge de Bruijn, goed voor de unieke score van drie wereldtitels, behoudt in de ogen van Roskam de tien van vorig jaar: 'Zij prolongeert schijnbaar moeiteloos haar niveau.'

Het tafereel van Pietertje Lacht, Pietertje Huilt van vrijdag is uit de geest gebannen. 'Hij heeft een klein foutje gemaakt op de 100 vrij, maar Pieter heeft wel vier zilveren plakken en heeft bovendien veel geleerd. De Bruijn en Van den Hoogenband zijn ondanks een late start toch weer op een fantastisch niveau uitgekomen.'

Roskam, een kritisch aanvoerder, looft graag zijn prijsvechters, doch ziet in het na-olympisch jaar 'dat altijd verbleekt bij het olympisch jaar' een tweedeling in zijn troepen die hij al eerder had ontdekt. 'Er zijn mensen die genoeg hebben gedaan en er dan ook staan bij het WK. En er zijn mensen die onvoldoende basis hebben, door het ijs gaan en het niveau van zo'n toernooi niet aankunnen.'

Zijn 'zeven' is tot stand gekomen met veel 'zevenenhalfjes en achten, maar sommigen verdienen echt een vijfje of lager'. Namen noemt Roskam niet, maar hij wijst op een ontwikkeling die hij vorig jaar, in het olympische 2000, al zag aankomen. 'Bijsturen is in zo'n jaar waarin je geen onrust kunt gebruiken heel lastig. Sommigen waren echt helemaal verkeerd bezig. Die konden beter gaan dammen.'

In het na-olympische jaar deed de ploegleiding, inclusief bondscoach Obreno en de voornaamste clubtrainers Verhaeren, Landa en Van der Ven, de ontdekking dat de conditie ver verwijderd bleef van het gewenste niveau. 'Op het trainingskamp van februari in Zuid-Afrika was het matig en moesten we bijspijkeren.

'In Griekenland twee maanden later werd het ons echt te gortig. Een aantal mensen was opnieuw niet fit. Thuis had er weer een terugval plaatsgevonden. Een aantal van hen heeft de WK niet gehaald. Wij hebben het besproken met de trainers. We zullen daar veel strakker in moeten worden. Dit zijn mensen uit de A-categorie, volledig gefaciliteerd in het bedrijf topsport en door NOCNSF en KNZB ondersteund.'

Het leidde tot stevige gesprekken na de NK van begin juni, waar slechts een ploeg van veertien mensen voor Fukuoka te formeren viel. Naar de vorige wereldtitelstrijd, in '98 in Perth, twintig zwemmers uitgezonden, de olympische ploeg bestond vorig jaar uit 24 mensen.

'We hebben in Amersfoort gesproken met de belangrijkste clubtrainers, van Verhaeren tot Alink. Over hoe er is getraind, de ondersteuning van de bond, hun positie bij de club. Kortom over de knelpunten in het Nederlandse zwemmen. Die gesprekken waren stevig. Je kunt beter duidelijk zijn dan aardig.

'We hadden voor dit seizoen al enkele speerpunten gepland. De professionele teams moesten opgestart worden. Eindhoven is er soepeltjes, zonder grote oprispingen, gekomen. Amsterdam begint 1 september en Amersfoort heeft een sponsor nodig. Gelukkig leveren de twee clubs daar, AZ & PC en DWK, zelfstandig ook goed werk.

'Wij willen een keurmerk; in dat geval ondersteunen wij als KNZB, samen met NOCNSF, en weet de sponsor dat hij kwaliteit krijgt. Twee van die nieuwe ploegen erbij is heilzaam. En de jongeren vinden dit prachtig. Het prikkelt de zwemtalenten alles te geven, want zij willen graag opgenomen worden in zo'n profploeg.'

Het tweede aandachtspunt is de talentontwikkeling. Jeugdcoach Cats heeft een voornamere rol gekregen. Er wordt gewerkt aan een betere instroom van de jeugd in de A-ploeg. 'Dit was een overgangsjaar, geen rommeljaar, maar volgend jaar gaan we gestructureerd werken aan de instroom van jeugd. De Europese titelstrijd in Berlijn staat in het teken daarvan.

'Het gaat niet om het aantal, maar om de kwaliteit. Dat moet ons hoofddoel zijn: een groot talent goed begeleiden. We hebben voor volgend jaar daarom de kalender drastisch veranderd. We gaan de NK twee maanden eerder, in april, houden, dat is de voorselectie voor de EK. Daarna volgt met een brede ploeg in mei een trainingsstage en in juni de Mare Nostrum-tour, in Zuid-Europa.

'Wanneer jongeren zich enkele weken puur concentreren op hun sport, zie de Europese jeugdkampioenschappen, dan behalen ze plots veel scherpere tijden die ze later niet meer kunnen produceren. Dan wordt zo'n tijd een drempel waarover ze struikelen en waardoor ze ten slotte stoppen. Dat proces moeten we doorbreken met zo'n brede aanpak.'

Het derde spoor dat de zwembond KNZB na de Olympische Spelen van Sydney volgt, is de opleiding van een nieuwe generatie toptrainers. 'We hebben vijf man in opleiding, naast de acht topcoaches die we nu al hebben. We willen buitenlandse toppers als Mike Bottom en Dirk Lange uitnodigen. We willen weekeinden waarin de deur op slot gaat en de gesprekken slechts gaan over zwemmen.'

Meer over