Zussen in haat en liefde

Als we bekende schrijvers als Sophokles (Oidipous Rex), Flaubert (Madame Bovary), Tolstoj (Anna Karenina), Thomas Mann (De Buddenbrooks) of Gerard Reve (De avonden) mogen geloven, is de familiekring nogal eens broedplaats van heftige emoties....

De klassieke tragedie spon garen bij de ongemengde hevigheid, die alleen al door de woorden 'liefde' en 'haat' wordt opgeroepen. Het was het een of het ander, maar dan ook heel erg, met veel bloed en gruwelijke vader- en moedermoorden. Maar zo gaat het heden ten dage niet meer toe, al kan het - voor wie zich De avonden herinnert - in gezinnen en families nog steeds hartverscheurend spannen, en is het klimaat ongetwijfeld nog steeds moordend.

In de verhalenbundel Zussen, samengesteld door Eva Bouman, die blijkens haar 'voorwoord' zelf iets met een zus had, valt het accent binnen het familiale Boekenweekthema op één aspect van de onderlinge betrekkingen in het gezin, die tussen zusters (zoals de titel al verraadt). Uiteraard zijn het veelal vrouwen die erover schrijven, maar niet alleen: ook de jonge schrijver Russell Artus mag het fenomeen belichten, en - mirabile dictu - de oude dichter H. Marsman. Vooral diens verhaal 'Teresa Immaculata' is door stijl en onderwerp een verrassing in deze overwegend eigentijds getoonzette selectie.

Het is makkelijk bij zulke bloemlezingen te constateren dat er het een en ander ontbreekt; er is immers zoveel, maar zolang je geen betere voorbeelden van 'zussen-verhalen' kunt vinden, moet je samenstelster dankbaar zijn dat zij kennelijk door een heel persoonlijke voorkeur voor dit onderwerp deze selectie heeft gemaakt. Tot op zekere hoogte is bij zulke bundels elke keuze relatief. Het gaat om de kwaliteit van de verhalen, en die mag er zijn, alsof het onderwerp de vrouwelijke deelnemers, Hermine de Graaf, Kristien Hemmerechts, Marga Minco, Margriet de Moor, Helga Ruebsamen en Manon Uphoff, toch iets meer aan het hart gebakken was dan bijvoorbeeld het onderwerp 'broer'.

Meer over