Nieuws

Zuidoost-Europa blijft vechten tegen het vuur: Grieks eiland Evia grootste brandhaard en Italiaanse badplaats ontruimd

Zuidoost-Europa blijft vechten tegen het vuur. In Griekenland is de brandhaard verplaatst naar het eiland Evia, in Albanië helpt de Nederlandse luchtmacht sinds zaterdag met blushelikopters mee en in Italië verdrijft het vuur zondag honderden mensen uit een badplaats. In Turkije brengen stortbuien enige verlichting.

Bewoners van Evia proberen zondag het vuur onder controle te krijgen. Bestuurders van het Grieks eiland zijn boos omdat volgens hen de blusvliegtuigen vooral worden ingezet bij hoofdstad Athene. Beeld AFP
Bewoners van Evia proberen zondag het vuur onder controle te krijgen. Bestuurders van het Grieks eiland zijn boos omdat volgens hen de blusvliegtuigen vooral worden ingezet bij hoofdstad Athene.Beeld AFP

In Italië zijn zondag meer dan vierhonderd mensen wegens een bosbrand geëvacueerd uit de badplaats Campomarino Lido, aan de Adriatische Zee. Ook hotels en campings in de omgeving werden ontruimd. Op beelden die de brandweer op sociale media verspreidde is te zien hoe dikke rookwolken door de straten van de badplaats trekken.

In Griekenland wordt met name Evia, een eiland ten oosten van Athene, nog geteisterd door brand. Op de grond – die door de langste en heftigste hittegolf sinds 1987 kurkdroog is – gedijen de vlammen goed. Op sommige plaatsen steeg de temperatuur de afgelopen dagen tot 45 graden.

De bevolking op Evia voelt zich in de steek gelaten. Regionale bestuurders klaagden dat blusvliegtuigen vooral zijn ingezet om het vuur te bestrijden dat hoofdstad Athene teisterde. ‘Het is al te laat’, zei de burgemeester van Istiaia, een stad in het noorden van Evia, op de Griekse televisie. ‘Het gebied is verwoest. We zijn alleen. Ons einde is nabij.’

Inmiddels zijn op Evia, dat in oppervlak net iets groter is dan de provincie Overijssel, duizenden hectaren in de as gelegd. Sommige bewoners moesten midden in de nacht te voet vluchten langs wegen die bezaaid waren met brandende bomen. Ook toeristen werden geëvacueerd. Volgens de Griekse autoriteiten zijn ruim 2.500 mensen elders opgevangen.

Een vrouw die vanuit de populaire badplaats Psaropouli geëvacueerd werd, sprak tegenover persbureau Reuters van een ramp. ‘Onze dorpen zijn verwoest. Er is niets meer over van onze huizen en onze eigendommen. Niets zal morgen nog hetzelfde zijn.’

Griekse hulpverleners op Evia kregen hulp van collega’s uit andere Europese landen. Naast 260 Griekse brandweerlieden zijn er zo’n 200 manschappen uit Oekraïne en Roemenië actief op het eiland. Ook het leger is ingezet.

Een man probeert op Evia het vuur met een emmertje water tegen te houden. Het eiland, in oppervlak iets groter dan de provincie Overijssel, zijn al duizenden hectaren in de as gelegd. Beeld AFP
Een man probeert op Evia het vuur met een emmertje water tegen te houden. Het eiland, in oppervlak iets groter dan de provincie Overijssel, zijn al duizenden hectaren in de as gelegd.Beeld AFP

Bijbels

Ook in de zuidelijke regio’s van het schiereiland Peloponnesos woedden zondag nog drie grote branden. De brand die het oude Olympia, de bakermat van de Olympische Spelen, bedreigde, trok weg naar het oosten. De burgemeester van Anatoliki Mani, een gemeente in die regio met ongeveer 13 duizend inwoners, schatte dat ongeveer 70 procent van de gemeente verwoest is. ‘Het is een bijbelse catastrofe.’

De branden die eerder de noordelijke buitenwijken van Athene bedreigden, zijn inmiddels onder controle. Brandweerlieden bleven tot in de nacht van zaterdag op zondag patrouilleren om te voorkomen dat het vuur opnieuw zou aanwakkeren. Delen van een nationaal park op de berg Parnitha – het grootste, beboste gebied in de buurt van de hoofdstad – zijn verloren gegaan.

Op enkele kilometers afstand van Athene bereikten de vlammen ook een voormalig landgoed van de Griekse koninklijke familie, waar vijf koningen en de vader van de Britse prins Philip begraven liggen. Zo’n 10 procent van het bos zou zijn afgebrand. Via Instagram bedankten de Griekse kroonprins en zijn echtgenote de brandweermannen ‘die onvermoeibaar vechten om te redden wat zij kunnen’.

In Griekenland hebben de branden tot nu toe twee mensen het leven gekost, onder wie een man van de vrijwillige brandweer. Vrijdag zijn drie mensen gearresteerd op verdenking van het veroorzaken van branden, in twee gevallen opzettelijk.

Nederlandse luchtmacht

Albanië, dat eveneens al dagen strijdt tegen hevige bosbranden, krijgt sinds zaterdag hulp van de Nederlandse luchtmacht. Op het schiereiland Karaburun vloog een legerhelikopter afgelopen weekeinde af en aan om met een zogeheten bambi bucket, een soort omgekeerde paraplu, steeds zevenduizend liter water uit de Adriatische Zee te scheppen en boven de branden te lozen. Een Nederlands grondteam coördineert de operatie ter plekke. Een tweede helikopter staat paraat.

Temperaturen van tussen de 35 en 40 graden en harde wind bemoeilijken het blussen van het met bos en struikgewas begroeide terrein, dat ook nog eens steil oploopt. ‘Op sommige stukken moet de helikopter een kilometer de lucht in klimmen’, zegt een defensiewoordvoerder ter plaatse. ‘Dat kost meer brandstof, waardoor je weer sneller terug moet.’

De Nederlandse hulp is onderdeel van het rescEU-systeem van de Europese Unie, dat in 2017 werd opgetuigd om burgers tegen natuurrampen te beschermen. In totaal had de Nederlandse helikopter zaterdag al 150 duizend liter water geloosd – omgerekend zo’n 1.250 badkuipen. Op zondag zette Defensie het bluswerk voort. Ook andere landen hebben blushelikopters naar Albanië gestuurd.

#HelpTurkey

In Turkije brachten verscheidene stortbuien zaterdagmiddag verlichting, maar de kritiek op president Recep Tayyip Erdogan spoelde de regen niet weg. Veel Turken vinden dat hij te weinig doet om de branden te bestrijden. Volgens de president wordt die kritiek georkestreerd door buitenlandse mogendheden. Inmiddels zijn aanklagers een onderzoek begonnen naar de hashtag #HelpTurkey, die viraal ging toen Erdogan tijdens een rondleiding door getroffen gebieden, geëscorteerd door politie, zakken thee uitdeelde.

Volgens de Turkse minister van Bosbouw hebben 47 van de 81 provincies de afgelopen tijd te maken gehad met bosbranden. Zeker acht Turken zijn daarbij om het leven gekomen.

In de Turkse kustprovincie Mugla, waar anderhalve week geleden de eerste branden begonnen, hielp de regen de lokale brandweer de laatste vlammen te doven. Ook in de onder toeristen populaire provincie Antalya zeggen de autoriteiten dat het ergste achter de rug is.

Italië

In Italië leidde extreme regenval dit weekend juist tot meer problemen. In de noordelijke provincie Zuid-Tirol liepen kelders en straten onder water. Per vierkante meter viel in een etmaal tijd 87 liter neerslag, wat onder meer leidde tot een aardverschuiving.

Tegelijkertijd kampte het zuiden nog altijd met natuurbranden. Duizenden hectaren bos, weilanden en olijfgaarden zijn verbrand. De oogst van kersen, perziken en nectarines dreigt gehalveerd te worden. Het vuur bedreigt ook natuurreservaten in Calabrië en op Sicilië, de neus van het laarsvormig land. In het stadje San Lorenzo kwamen een man en een vrouw om het leven toen het vuur hun boerderij bereikte.

Meer over