Bellen metOnze correspondent

Zuid-Korea was eerst schoolvoorbeeld effectief coronabeleid, maar nu lopen besmettingen op: hoe kan dat?

Zuid-Korea gold in het voorjaar als schoolvoorbeeld van een effectief coronabeleid en daar was het land erg trots op. Nu lopen de besmettingscijfers er toch op. Krijgen de Zuid-Koreanen de deksel van hun borstklopperij op hun neus? We bellen met correspondent Jeroen Visser, tot voor kort gestationeerd in Seoul.

Zuid-Koreaanse ambtenaren staan in de rij voor een coronatest in een tijdelijk testcentrum bij het stadhuis in Seoul.  Beeld AFP
Zuid-Koreaanse ambtenaren staan in de rij voor een coronatest in een tijdelijk testcentrum bij het stadhuis in Seoul.Beeld AFP

Hoe kijk je nu naar je vorige uitvalsbasis?

‘Je ziet nu dat de cijfers hard oplopen. Wat er dan gebeurt is wel apart. Ik krijg een mailtje van de redactie: ‘de situatie in Zuid-Korea lijkt ernstig, ik zie dat er bijna geen ic bedden beschikbaar zijn. Is dat echt zo?’ Nee. Er zijn in Zuid-Korea veel privéziekenhuizen. Pas als de noodwet van kracht wordt, kan de overheid die andere ic-bedden vorderen.

‘Het aantal nieuwe besmettingen ligt nu rond de duizend per dag. Dat is niks vergeleken met Nederland, waar nu zo’n 12 duizend nieuwe gevallen per dag worden gemeld. En dat terwijl Zuid-Korea grofweg drie keer zoveel inwoners telt: rond de 50 miljoen. Dus ja, er is nu een piek te zien. Maar dat moet je in perspectief zien. Het komt mede doordat de winter is ingevallen. Je ziet overal ter wereld dat, waar het koud is en mensen dicht op elkaar binnenzitten, er nu een piek is in de besmettingen. Ondertussen functioneert in Zuid-Korea de economie nog prima. Mensen zitten gewoon in de metro naar hun werk.’

Wat wel opmerkelijk is, is dat de overheid in Zuid-Korea nu pas voor het eerst overweegt iets van een lockdown in te stellen.

‘Ja, ze denken nu voor het eerst aan het zwaarste regime, niveau 3. Dat betekent dat je nog met maximaal tien man bij elkaar kan komen. Nou, dat is nog best veel, toch? Een andere maatregel is dat restaurants na 9 uur ’s avonds alleen nog mogen bezorgen. Dat is dus nauwelijks een lockdown te noemen. Mensen mogen gewoon naar buiten en tot 9 uur uiteten gaan. Momenteel zitten ze op niveau 2,5 en mag je met een groep tot vijftig man bij elkaar komen.’

Hoe kan dat het strengste niveau zijn?

‘De overheid heeft aan het begin van de pandemie een aantal niveaus ingesteld. Niveau 3 is het meest strikt. Een volledige lockdown zit niet in het pakket van mogelijkheden, waarschijnlijk omdat dat tot dusver nog niet nodig is geweest. Een totale lockdown zou met duizend gevallen per dag ook onzinnig en heel schadelijk voor de economie zijn.

‘Zuid-Korea probeert de huidige opleving van het virus vooral te bedwingen met massaal testen, zoals ze dat ook al deden bij de eerste golf. Er zijn overal pop-uptestcentra, bij universiteiten, metrostations, op de grote pleinen in Seoul. Zo willen ze vooral jongeren bereiken die asymptomatisch zijn, want die letten minder goed op. Die groep moet je meer gaan testen om grip te krijgen op de verspreiding van het virus. Eigenlijk net als in Nederland, waar jongeren ook de grootste groep vormen van de besmettingen.

‘Er zijn in Zuid-Korea tot nu toe bijna 4 miljoen tests afgenomen. Daar wordt ontzettend veel geld en moeite ingestoken. En dat werpt zijn vruchten af. Je ziet dat Korea het best presteert van alle OECD-landen. In de eurozone krimpt de economie met 7,8 procent, in Korea tot dusver met 1 procent. Maar goed, ik merk nu dat ik mijn oude post zit te verdedigen.’

Er wordt vaak gezegd dat de Zuid-Koreanen beter de overheidsadviezen opvolgden dankzij de collectivistische cultuur, waarin het geheel belangrijker is dan het individu. Klopt daar iets van?

Lacht. ‘Nee, dat is niet waar. Er zijn superveel Zuid-Koreanen die enorm individualistisch zijn. En er zijn veel mensen die geloven dat corona een complot is. Het zit niet in de aard van de Koreaan om het hoofd te buigen en gehoorzaam te doen wat de overheid zegt. Dat ze het virus tot dusver succesvol bestreden, is vooral te danken aan eerdere ervaringen met uitbraken, zoals sars en mers. De bevolking en de overheid waren er klaar voor. Sinds januari draagt iedereen in Seoul een mondkapje, terwijl het niet verplicht is. Dat doen mensen om de kans te verkleinen dat je een ander besmet, niet om zichzelf te beschermen. Dat is een principe dat je hier wel meer ziet dan in Europa.’

‘Ik zit nog in een aantal appgroepen met oude collega’s uit Seoul. Je merkt dat zij uit zichzelf de maatregelen vrij serieus nemen. Als de regering zegt: we gaan nu naar niveau 2,5, dan gaan die collega’s niet meer afspreken voor een borrel, terwijl dat strikt genomen wel nog mag. Ze gaan meer thuiswerken. Zonder dat de overheid een verbod of lockdown oplegt, hebben dat soort maatregelen een zelfcorrigerend effect op mensen.’

Na het bedwingen van de eerste golf is Zuid-Korea als een schoolvoorbeeld de wereld overgegaan. Gaat dat het land nu achtervolgen?

‘De overheid heeft zelfs een video gemaakt met de titel ‘Korea, Wonderland?’ Dat was op het hoogtepunt van de euforie, de sfeer in het land was geweldig. Het is een heel slecht filmpje. Je ziet artsen druk in de weer in het ziekenhuis, vrijwilligers die in drommen zich melden om te helpen. Er wordt verwezen naar eerdere crises die door het Koreaanse volk saamhorig werden overwonnen. Koreanen zijn wel gehaaid in dat soort dingen. Dat zie je bijvoorbeeld ook met K-Pop. Als ze hun eigen cultuur kunnen promoten, zijn ze daar absoluut niet bescheiden in. Zolang de cijfers nog altijd veel minder hoog zijn dan elders ter wereld, hoeven ze zich geen zorgen te maken over die borstklopperij.’

Als het land zo goed is met testen en bron- en contactonderzoek, zijn ze dan ook al ver met het uitrollen van de vaccinaties?

‘Ja, best wel. De overheid heeft al 44 miljoen vaccins bemachtigd, van Pfizer en Astrazeneca. Dat is dus voor zo’n 85 procent van de bevolking. Maar ze zijn nog niet begonnen met prikken. Ook vanuit het idee: het gaat hier zo goed, er is geen haast bij. Snel inkopen, voorzichtig toedienen, noemen ze dat. Maar die afwachtende houding kan nog weleens omslaan als de besmettingen blijven oplopen.’

Ondertussen zit jij dus wel goed in Phnom Phenh, de hoofdstad van Cambodja. Hoe gaat het daar?

‘Nou, ik ga morgen op vakantie! Dat kan hier gewoon. Ik voel me bijna schuldig. Ik ga naar Mondol Kiri, een provincie die bekend staat om de wilde olifanten. Er zijn hier geen restricties momenteel. De enige restrictie is dat de scholen dicht zijn, dat doen ze hier meteen als er maar een paar besmettingen zijn. Voor de rest ligt de toeristenbranche volledig op zijn gat. Dus ik heb Mondol Kiri voor mezelf straks.’

Meer over