Zoveel partijen op zo weinig kiezers Stembusgang in Suriname verloopt chaotisch

De veldslag bij stembureau 133 in Paramaribo's volkswijk Latour is in volle gang. 'Op Wijdenbosch stemmen?', schreeuwt M. Fu Joo Ah, propagandiste van Desi Bouterse's NDP....

De propagandisten van alle partijen, in slagorde opgesteld voor de poort van bureau 133, schieten in de lach. 'Kom, mijn lieve schat', zegt Fu Joo Ah (26) terwijl ze haar armen om de schouders slaat van de 61-jarige mevrouw Almelo. 'Ik moet met je praten. Heb je goed nagedacht over wat je gaat doen?'

'Ze proberen te slijmen', sist de vriendin van Almelo. Maar O. Almelo, in het groen van oppositiepartij NPS van oud-president R. Venetiaan, laat zich niet ompraten. 'Ik ben geboren en getogen NPS'er, niemand kan mij op andere gedachten brengen', zegt ze bij het verlaten van het stembureau. 'Ik bepaal op wie ik stem.'

Honderden propagandisten wachten de 265 duizend Surinaamse kiezers donderdag op bij de 464 stembureaus in tien districten. De stembusgang verloopt chaotisch. Enkele duizenden mensen komen niet op de kiezerslijst voor. In de loop van de dag blijkt dat ze alsnog mogen stemmen. Oppositieleiders betichten de regering-Wijdenbosch daarom van slechte organisatie en zelfs manipulatie. De president verwerpt de kritiek.

Een recordaantal van 24 partijen vecht dit keer om de 51 parlementszetels. Sinds 1996, toen het omkopen van parlementariërs een hoge vlucht nam, is de Surinaamse politiek rap versplinterd.

Het is traditie dat politici al bij de minste ruzie uit een partij stappen en voor zichzelf beginnen. Zo versleet parlementsvoorzitter I. Djawalapersad sinds 1996 drie partijen. Zeven partijen vechten om de gunst van de hindoestaanse kiezers. De Javanen en creolen hebben elk keus uit vijf partijen. Oud-rebellenleider R. Brunswijk bespeelt met zijn ABOP de bosnegers; de indianen hebben hun eigen Amazone Partij, en voor intellectueel Suriname is er nu DOE.

Bij elk stembureau moet de kiezer langs een cordon van opdringerige propagandisten in de partijkleuren. 'Je vergeet ons toch niet?', roept M. Sarimin (33) van de Javaanse NPLO als een kennis stembureau 374 wil binnengaan in het district Commewijne.

'Als we maar één zetel winnen, zijn we al tevreden', zegt Sarimin. Kaderlid S. Semoedi van de Javaanse concurrent Pertjajah Luhur begrijpt het niet. 'Dit is uniek in de wereld: zoveel partijen op zo weinig kiezers. Ze richten een partij op om er zelf beter van te worden.' In Latour, waar veel creolen en bosnegers wonen, zijn het de aanhangers van Bouterse (NDP) en Wijdenbosch (DNP 2000) die hard lobbyen.

'Bosje heeft ontwikkeling gebracht', roept diens aanhanger E. Rolyn (19). M. Wijngaarde (25) van de NPS, een van de partijen uit oppositie-combinatie Nieuw Front, hoort het hoofdschuddend aan. 'Ik neem het haar niet kwalijk. Ik weet dat ze ervoor wordt betaald. Wíj doen dit werk uit overtuiging.'

Buiten het stembureau wordt mevrouw E. Sabajo achternagezeten door een NDP'er. 'Oma, u heeft toch wel bewust gestemd?', vraagt hij. Ze kijkt hem aan alsof ze wil zeggen: Jongen, maak je toch niet zo druk. Sabajo (68): 'Ik stem altijd voor Bouterse, want hij heeft veel voor het land gedaan.'

NDP-propagandiste Fu Joo Ah: 'Sommige kiezers hebben gewoon advies nodig. Er is toch niets mis mee als we ze een handje helpen?'

De stembussen sluiten om middernacht Nederlandse tijd. De peilingen wijzen Nieuw Front aan als grote winnaar.

Meer over