Zorgen dat het leuk blijft

Vrijdag begint er weer een nieuwe NOVA: NOVA Politiek. Eens per week live vanuit café Dudok in Den Haag. Met politieke interviews en debatten, de ene week gepresenteerd door het duo Clairy Polak en Jeroen Pauw en de andere week door het duo Paul Witteman en Ferry Mingelen....

Op welke partij de presentatoren van NOVA Politiek de laatste keer zelf hebben gestemd.

Pauw: 'SP, maar ik stem elke keer iets anders.'

Witteman: 'PvdA.'

Mingelen: 'Ik vertel het nooit.'

Polak: 'Ik zit me af te vragen of ik het zal vertellen.'

Pauw: 'Ach Clairy, kan het schelen. Verzin iets leuks. Christen-Unie of zo.'

Polak: 'Ik heb op de Partij van de Arbeid gestemd.'

Mingelen: 'Ik vertel het niet. Omdat ik in het politieke werk dat ik doe, wil voorkomen dat mensen de hele tijd gaan denken: hij zegt dit omdat ie dat is, en dan moet ik weer juist naar de andere kant gaan hellen om de indruk weg te werken dat ik dat zou zijn – dat maakt het leven veel te gecompliceerd.

Witteman: 'Ik maak er geen geheim van. Ik denk, en dat geldt ook voor Ferry, dat onze journalistieke nieuwsgierigheid zo ver verheven staat boven onze toevallige politieke voorkeur, dat wat we stemmen onze vraagstelling toch nooit beïnvloedt.'

Pauw: 'Of je nou wel of niet zegt waar je op stemt, dat maakt niks uit. Je wordt altijd links gevonden.'

Mingelen: 'Iemand bekritiseren is links, iemand onderbreken is links, alles is links.'

Witteman: 'Al zou je VVD stemmen, op het moment dat je mevrouw Verdonk interviewt en zegt: 'Is dat niet een beetje treurig dat al die asielzoekers het land uit moeten', dan vindt men je links. Dan krijg je 50 tot 100 hate-mails per dag.'

Hoe Paul Witteman zich over zijn weerzin zette tegen het gebouw waar NOVA wordt gemaakt.Witteman: 'Ik heb het afgelopen jaar inderdaad steeds gezegd dat ik nooit presentator van NOVA zou worden zolang de redactie in dat vreselijke pand op het Mediapark zou huizen. Maar hoe gaat dat? Je komt binnen en je denkt: hier wil ik helemaal niet zijn. Dan kom je op die redactie en denk je: wat een leuke mensen. Vervolgens concentreer je je op het werk en vergeet je de omgeving. En pas als de uitzending afgelopen is en je zit in dat crematorium een lauw biertje te drinken, bedenk je weer dat je liever in een andere omgeving zou werken, maar dat je in alle nederigheid moet bekennen dat je zulk leuk werk hebt dat je ook weer niet te veeleisend kunt zijn. Behalve eens per week op vrijdag dus, want dan zitten we in Dudok in Den Haag.

'Het idee voor NOVA Politiek komt van NOVA-hoofdredacteur Carel Kuyl en van mij. Vorig jaar werd Nederland Kiest vanuit Dudok uitgezonden, dat was een project van NOVA, Den Haag Vandaag en NOS Aktueel. Toen Carel Kuyl mij vroeg of ik presentator van NOVA wilde worden, kwam ik met de eerder gemelde bezwaren aangaande de locatie. Maar ik zei ook: als er weer zoiets komt als Nederland Kiest, of een politiek café of wat dan ook, dan ben ik je man. Toen zei Kuyl: dan gaan we twee vliegen in een klap slaan. We gaan zo'n politiek café bedenken en we halen daarmee Paul terug. Zeg ik het goed, collegae?'

Pauw: 'Nou, ik denk dat je het heel erg goed hebt gezegd.'

Polak: 'Ik vind dat je het mooi hebt gedaan.'

Wat het verschil is tussen NOVA/Den Haag Vandaag en de andere actualiteitenrubrieken van de publieke omroep...

Mingelen: 'Ik vind dat NOVA met name een aanvulling moet zijn op het Journaal. In die zin dat het grote nieuws van daarvoor met meer diepgang moet worden belicht, via mooie reportages en goede gesprekken. Wat politiek betreft, is er een groot verschil met de andere actualiteitenrubrieken. Netwerk heeft hooguit een keer in de week een politiek onderwerp, en daar nemen ze dan vijf dagen de tijd voor; dat kunnen ze heel mooi opnemen met fraaie shots. Terwijl NOVA de dagelijkse actualiteit volgt. Mensen kijken naar NOVA om op de hoogte te blijven. ... en in welk stadium de plannen verkeren om Den Haag Vandaag ook aan Netwerk en Twee Vandaag te laten meedoen.

Mingelen: 'Die zijn in het stadium dat erover wordt gesproken. Maar dan heb je het wat mij betreft uitsluitend over de vraag of de Den Haag Vandaag-infrastructuur, dus de voorbereidende agenda, de know-how, door redacteuren van Twee Vandaag en Netwerk gebruikt kan worden. Het is natuurlijk niet zo dat Den Haag Vandaag als prográmma onderdeel kan worden van Netwerk of Twee Vandaag. Overigens ben ik er geen voorstander van dat Den Haag Vandaag bij de drie actualiteitenprogramma's op de drie netten een rol gaat spelen. We willen allemaal dat die zenders een verschillende kleur krijgen en Den Haag Vandaag is een typisch Nederland-3-programma.'

Witteman: 'Daar ben ik het helemaal mee eens. Maar dat vinden we vanwege de inhoud. Of het omroeppolitiek ook een houdbare opstelling is, is een andere kwestie. Ik kan me voorstellen dat Nederland 1 zegt: hoezo typisch Nederland 3? Den Haag Vandaag is toch van de NOS en de NOS is toch van ons allemaal? We betalen er toch aan mee? En dan zou je moeten zeggen: ja, Den Haag Vandaag moet ook een bijdrage kunnen leveren aan Netwerk en Twee Vandaag.'

Mingelen: 'Als Netwerk of Twee Vandaag heel graag van onze diensten gebruikmaakt, dan kan dat ook wel, maar dan zullen ze bemanning moeten leveren. Wij komen zelf al mensen tekort.'

Pauw: 'Als ik het zo hoor, Ferry, denk ik dat je een soort groot Haags productiebureau zou worden.Met voor elke actualiteitenrubriek een paar mensen die speciaal op die rubriek gericht zijn. Maar als er dan op woensdagochtend iets gebeurt, stuur je er dan drie mensen op af?'

Mingelen: 'Het lijkt me een ramp.'

Polak: 'Volgens mij schrijf je nu iets op dat al brainstormend ontstaat, maar dat niets met de echte plannen te maken heeft. De redactie weet nog van niks.'

Of NOVA Politiek op vrijdagavond straks niet nodeloos concurreert met Buitenhof op zondagochtend, dat net als NOVA door NPS, VARA en VPRO wordt gemaakt en zich graag afficheert als hét politieke discussieprogramma van de publieke omroep.Witteman: 'Toen wij met onze plannen voor NOVA Politiek kwamen, ontstond bij Buitenhof enig gemor: moeten we nu nóg harder gaan vechten om exclusieve gasten? Intussen zijn er allerlei gesprekken gevoerd, die ertoe leidden dat wij allebei de indruk hebben dat we elk ons eigen plekje kunnen veroveren. Buitenhof doet de politiek aan het eind van die week in relatie tot de buitenwereld. Wij – nu bedoel ik Buitenhof – halen de baas van het UWV erbij of de hoofdinspecteur van Volksgezondheid of we maken een debat over het een of ander. Het enige onderdeel dat kan concurreren met NOVA Politiek is het politieke interview aan de kop van het programma. Het kán zijn dat je heel af en toe, misschien, gaat strijden om een politicus. Dan geldt de wet van de chronologie: wie het eerst komt, die het eerst maalt. Dat ik beide programma's presenteer, zie ik niet als bezwaar. Niemand werkt exclusief bij NOVA.

Polak: 'Behalve ik. Ik mag niks van de VARA. Ik mag niet voor andere omroepen werken. Niet eens voor de NPS.'

Wie de beste interviewer van Nederland is. Pauw: 'Karel van de Graaf.' Witteman: 'Clairy, Jeroen en Ferry. En daarna Fons de Poel.'

Mingelen: 'Mijn nieuwe EO-collega, hoe heet ie? Tijs van den Brink.'

Polak: 'Die wou ik ook zeggen! Mag dat niet? Ach, jawel. Tijs is goed, omdat ie doorvraagt en een bijtertje is – ik hou van bijtertjes.'

Witteman: 'Fons kan interviewen met empathie en houdt toch dat gezicht strak, heel knap is dat.'

Pauw: 'Karel van de Graaf is echt heel goed. Als ie niet zo veel met zichzelf bezig is, dus zich niet verliest in de vorm maar zich om zijn gast bekommert, een kaal gesprek doet, is hij scherp en to the point.'

Wat de belangrijkste verschillen zijn tussen de vier presentatoren. Pauw: 'Ik vind Paul en Ferry eigenlijk wel een beetje op elkaar lijken. Zoals Ferry met Van Aartsen kan praten of Paul een paar weken terug in Buitenhof met Van der Voet: daar zie je dat er tussen de regels door nog een tweede interview plaats heeft. Dat is het voordeel en misschien ook het nadeel van het feit dat je degene die je interviewt, zo goed kent. Zo'n Van Aartsen, jullie hebben samen wel iets, toch Ferry?'

Polak: 'Paul en Ferry vormen een duo dat heel erg goed is ingevoerd en al die mensen in de politiek door en door kent. Jeroen en ik hebben dit nog niet eerder gedaan. Als je Jeroen en Ferry naast elkaar zet, wordt het alweer anders. Ik denk dat Ferry meer politieke interviews voert zoals je gewend bent dat ze gevoerd worden, met inachtneming van bepaalde regels, in die zin dat je sommige dingen nu eenmaal niet vraagt en andere wel. Jeroen is veel speelser en verrassender. Ferry kijkt mij nu geheel blanco aan...'

Mingelen: 'Nou ja, ik kan me er wel in vinden. Je interviewt toch vanuit je eigen karakter, en Jeroen is nu eenmaal speelser dan ik. Dat heeft het voordeel dat hij af en toe vragen stelt waarvan ik denk: dat zou ik nou nooit hebben bedacht, wat leuk. Maar ik denk ook wel eens: wel verdomme, nou laat ie 'm daar wegglippen! Ik ben heel erg van de politieke school: er zit wat, en je moet het eruit wrikken. Politici willen altijd leuke dingen kwijt en vervelende dingen niet, en wij nodigen ze nu juist uit omdat het vervelende ding aan de orde is. Dus dat betekent zwoegen, en trekken, en bijten.'

Witteman: 'Jeroen en Ferry zijn niet met elkaar te vergelijken. Ferry is enorm op de inhoud gericht, hij wil to the point komen en laat zich niet afleiden. Jeroen komt uit het struikgewas met iets gemeens tevoorschijn. Je weet dat het gaat gebeuren, maar je ziet het niet en dan komt het toch. Ferry en ik zitten al heel erg lang in Den Haag. In het politieke interview hebben wij natuurlijk een voorsprong.'

Pauw: 'Als ik zo hoor wat jij nu zegt, denk ik: als ik de producent van het programma zou zijn, dan zou ik die duo's gaan wisselen. Dan zou ik een ervaren politieke interviewer naast een onbevangener type zetten. Kijk, Ferry is natuurlijk toch... Ferry. Daar kan hij niks aan doen, maar hij zou mij ook iets meer mij kunnen maken, als ik hem als partner had zou me dat kunnen prikkelen om...'

Mingelen: 'Nog speelser te worden?'

Pauw: 'Ja, ik denk het wel. Baldadiger.'

Polak: 'Als ik met Jeroen presenteer, ben ik denk ik degene die het meest aan de lijn vasthoudt. En als ik met Ferry of Paul zou zitten, zou het kunnen dat ik dan ook een wat vrijere rol zou nemen. Ik denk wel dat Jeroen en ik als duo de rolverdeling tijdens interviews iets minder rigide hanteren dan Paul en Ferry.'

Witteman: 'Nou, wij zijn niet zozeer rigide hoor, wij stemmen af. Bij een politiek interview kun je de opbouw van je gesprek nu eenmaal niet geheel en al aan improvisatie ophangen, daarvoor is je tegenstander te geharnast.'

Polak: 'Ik denk dat wij wat meer zullen gaan experimenteren dan jullie.'

Pauw: 'Je zult je moeten realiseren dat NOVA Politiek met publiek is, en dat het ook enigszins amuserend zal moeten zijn. Natuurlijk, soms is de spanning tijdens een gesprek sowieso wel aanwezig, domweg door de inhoud van het gesprek. Maar er is niet altijd iets te onthullen en dan zul je als presentator moeten zorgen dat het leuk blijft. Er zijn genoeg politici waarvan je zegt: gadverdamme. Gerda Verburg bijvoorbeeld, dat is typisch zo'n zapmoment. Niemand zal roepen: ”Schat, kom gauw naar beneden, Gerda Verburg is op televisie”!'

Witteman: 'Televisie kan het niet alleen maar hebben van pure informatieoverdracht. Televisie is behalve informatieoverdracht ook amusement. Er is altijd een zekere afstand tussen die bank en dat toestel. En die moet overbrugd.'

Meer over