Zorg op maat voor Turkse patiënt

Volgende maand komt er in Amsterdam een speciale kliniek voor allochtonen. Initiatiefnemer Sukru Genco wil vooral communicatieproblemen aanpakken...

Van onze verslaggeefster Anneke Stoffelen

AMSTERDAM Allochtonenkliniek Vatan, die in oktober opengaat in Amsterdam, wil vooral een oplossing bieden voor de communicatieproblemen tussen arts en patiënt. Volgens kinderarts Sukru Genco, een van de initiatiefnemers, leiden cultuurverschillen en taalproblemen er nu nog te vaak toe dat allochtone patiënten rondshoppen met hun medische kwaal of uitwijken naar het buitenland.

‘Allochtone patiënten weten niet wat er met hen aan de hand is, ze voelen zich onbegrepen en blijven dus maar van de ene specialist naar de andere lopen of laten zich helemaal niet behandelen. Dat leidt tot onnodige kosten’, aldus Genco.

Bij Vatan werken vanaf volgende maand zeven medisch specialisten met Turkse achtergrond die zijn opgeleid in Nederland. Zij gaan in de avonduren en in de weekeinden – naast hun normale werk – consulten bieden aan Turkse Nederlanders die vastlopen in de reguliere gezondheidszorg. Patiënten kunnen alleen in de kliniek terecht na doorverwijzing door een medisch specialist of huisarts. Genco: ‘Met een of twee consulten kunnen wij een goede diagnose stellen en de patiënt, zo nodig in het Turks, uitleggen welke behandeling nodig is en waar hij die kan krijgen. We gaan niet zelf behandelen, daarvoor komen we capaciteit tekort.’

Vatan verwacht jaarlijks 500 patiënten te kunnen helpen. Het gaat niet uitsluitend om taalproblemen; Genco noemt als voorbeeld de miscommunicatie over een kind met een eetprobleem. ‘In de Turkse cultuur probeer je je kind zoveel mogelijk te laten eten, hoe dikker hoe beter. Daar kan een strijd door ontstaan. Ik kan de ouders beter uitleggen dan een Nederlandse arts hoe ze consequent met het eetgedrag kunnen omgaan.’

Zorgverzekeraar Agis steunt het initiatief en vergoedt de consulten volgens de gangbare tarieven. ‘We merken dat er vraag naar is bij onze cliënten’, zegt woordvoerder René Muller. ‘Die voelen zich niet altijd op hun gemak bij een Nederlandse arts.’ Agis ziet er geen bezwaar in cliënten als etnische groep te benaderen, zolang de zorg kwalitatief goed is en de kosten hetzelfde zijn.

Het bedrijf heeft veel allochtone cliënten, omdat Agis als enige Nederlandse verzekeraar contracten heeft met klinieken in Turkije, Marokko en Suriname voor planbare zorg – van het verhelpen van staar tot heupoperaties. Jaarlijks laten 34 duizend patiënten zich via Agis in Turkije behandelen, veelal omdat ze zich daar beter begrepen voelen dan in Nederland.

Consult op maat
Maar Genco constateert dat patiënten in Turkije worden overbehandeld, of bij thuiskomst niet meer precies weten wat ze aanmoeten met de grote zak medicijnen die ze hebben meegekregen. Vatan hoopt met consulten op maat te voorkomen dat patiënten onnodig uitwijken naar Turkije.

Dat de communicatie tussen arts en allochtone patiënt vaak moeizaam verloopt, is al langer bekend. Kennisinstituut Nivel onderzocht onlangs nog hoe oudere migranten de zorg in Nederland ervaren. Velen blijken eigenlijk niet alleen naar de dokter te kunnen, omdat ze de taal onvoldoende machtig zijn. Zo zei een oudere Chinese vrouw haar klachten maar te laten voor wat ze zijn tot ze weer in Hongkong is.

Dat de kliniek zich op een etnische groep richt, ligt gevoelig, merkt Genco. ‘Ik vind dat de discussie over integratie hard gespeeld mag worden als het bijvoorbeeld gaat om uitkeringen. Maar niet als je het over een zieke hebt. We kunnen niet zeggen: we passen de behandeling niet aan, u had maar beter moeten integreren. Het gaat soms om leven en dood.’

Genco sluit niet uit dat zijn voorbeeld wordt gevolgd met medische hulp voor bijvoorbeeld Marokkanen. Uiteindelijk lost het probleem zich vanzelf op, hoopt hij. ‘De volgende generatie is beter geïntegreerd en een groter percentage medisch specialisten is dan zelf van allochtone afkomst. Tot die tijd zie ik onze kliniek als een praktische oplossing.’

Meer over