'Zonder pistool ben je naakt, is het idee op de werkvloer'

'Elke marechaussee worstelt met zijn operationale inzetbaarheid. Stel je staat bij een bushalte. Er gebeurt iets en je hebt je pistool niet bij je....

J. Vlaming, commandant van het District Koninklijke Marechaussee Schiphol, zegt het alsof hij vermoedt dat hij daarmee de ware kern van het probleem raakt. Want er waren al regels en de voorschriften en controles daarop zijn na het dodelijke schietincident in Someren nog eens aangescherpt. Maar daar gaat het niet om, vindt Vlaming. Uiteindelijk gaat het om 'de verantwoordelijkheid van de marechaussee' zelf.

Ruim een jaar geleden schoot een 23-jarige wachtmeester zijn vriend dood, een 21-jarige marechaussee uit Lierop. De dader had tegen de voorschriften in zijn dienstpistool mee naar huis genomen. Na een avondje stappen richtte hij het wapen op zijn boezemvriend en haalde hij - per ongeluk - de trekker over.

De nabestaanden van de omgekomen man vinden dat ook de Koninklijke Marechaussee (KMar) heeft gefaald. De ouders stellen dat de top van de KMar gedoogde dat marechaussees hun dienstpistool meenamen. Zij eisen schadevergoeding. Kamerleden zijn geschrokken van het aantal schietincidenten en het onveilige wapenbeheer op Schiphol. Zij zullen om opheldering van de verantwoordelijke ministers vragen.

- Waarom negeerde u die waarschuwingen?

'Vanuit mijn vorige functie kende ik de discussie over het wapenbeheer op Schiphol. Maar ja, toen kwam ik eind 1998 hier, en hier moet je de hele dag door snel reageren op calamiteiten, zoals vliegtuigen die ongelukkig neerkomen, branden in terminals en actievoerders op de banen. Als er iets gebeurt, moet je niet eerst naar de wapenkamer hoeven om het dienstpistool op te halen. Dus heb ik de situatie dat mensen het wapen naar de kazerne of hotelkamer meenemen, gehandhaafd.

'Maar omdat er in de eerste helft van 1999 te veel schietincidenten waren, heb ik vanaf 1 juni de regels veranderd: het pistool mag geladen in het holster in de wapenkamer worden opgeborgen.'

- Een half jaar later kwam de 23-jarige wachtmeester uit Lierop bij uw brigade.

'Ik ben zelf in de tweede helft van 1999 vier maanden op cursus geweest. Ik ga ervan uit dat mijn waarnemer in zijn welkomstwoord heeft verteld dat het niet de bedoeling was om het wapen mee naar huis te nemen. Iedereen heeft als opsporingsambtenaar zijn eigen verantwoordelijkheid. Maar als iemand zijn pistool aan zijn vrienden wil laten zien, kan ik dat niet voorkomen. Die man wist dat het niet mocht.

'Naar aanleiding van het dodelijke schietincident zijn de regels verder aangescherpt; is er aanleiding geweest om tegen de commandanten te zeggen: het is afgelopen met het meenemen van het pistool. We houden nu controles. Een piketofficier checkt bijvoorbeeld steekproefsgewijs of iemand bij de bushalte niet toevallig zijn wapen meeneemt.'

- Volgens de Marechausseevereniging is dit niet voldoende. Zij vindt al jaren dat er geen helder veiligheidsbeleid is en stelt dat het niet realiseren van extra wapenkamers hiervoor illustratief is.

'We hadden bijna twee nieuwe wapenkamers, maar een is plotseling geannuleerd. Schiphol vindt dat op de beloofde plek opeens een nieuw bagageafhandelings systeem moet komen. Zo gaat dat hier. Commerciële partners krijgen hier op Schiphol dingen veel sneller voor elkaar. Wij zitten als overheid in een keurslijf. Gelukkig heeft de top van Schiphol inmiddels ingegrepen en zijn we weer in gesprek.'

- De nabestaanden stellen de KMar aansprakelijk en eisen een schadevergoeding. Voelt u zich verantwoordelijk?

'Hoe triest het ook is, de schutter wist dat wat hij deed niet mocht. Ik betwijfel of je dat de organisatie kan verwijten. Het blijf heel erg triest. Het had allemaal nooit mogen gebeuren. Dat zo'n wachtmeester durft te richten op iemand. Als hier iemand dat durft te flikken, dan deel ik een trap uit. Achteraf kan je je afvragen of deze man uit Someren ooit door de keuring had mogen komen.'

Meer over