Zonder Frauke Petry is AfD gedoemd tot de marge

Na het vertrek van Frauke Petry valt er van Alternative für Deutschland weinig meer te duchten.

Hans Wansink
null Beeld epa
Beeld epa

Met het vertrek van Frauke Petry, het televisiegenieke boegbeeld van Alternative für Deutschland, is deze rechtspopulistische partij gedoemd tot de (uiterst rechtse) marge van de Duitse politiek. Dit weekend veegde de AfD in op haar partijcongres in Keulen de scherven bijeen; de nieuwe leiding zal geen potten kunnen breken op weg naar de Bondsdagverkiezingen van september.

Zo spectaculair als de partij opkwam als kampioen van het protest tegen het vluchtelingenbeleid van bondskanselier Merkel, zo snel is het met de AfD als uitdager van het Duitse politieke establishment gedaan. De partij volgt hiermee de klassieke populistische logica.

Alle populistische bewegingen bestaan uit buitenstaanders die zich uit naam van het 'gewone volk' richten tegen het gevestigde politieke bestel, dat onvoldoende oog zou hebben voor de vraagstukken die de kiezers bezighouden. Wir sind das Volk was de leuze die in Dresden klonk in de protestmarsen tegen de 'islamisering van het Avondland'.

Wanneer de populistische spelbrekers plotseling aan het bestuurlijke spel willen gaan deelnemen, raken ze van de harde kern van hun achterban vervreemd. Dat overkwam ook Petry, die vorige week een motie indiende om de partij in de richting van het politieke centrum te sturen. Dat betekende de bereidheid om compromissen te sluiten met andere partijen om deel te nemen aan het landsbestuur. Petry wilde bovendien dat de AfD ondubbelzinnig afstand zou nemen van alle 'racistische, antisemitische en nationalistische ideologieën'.

Met die motie joeg Petry de hardliners onder aanvoering van Björn Höcke in de gordijnen. Höcke werd berucht door zijn uitspraak dat Duitsland niet langer excuses moet maken voor zijn naziverleden. Een uitspraak die de AfD een enorme duikeling in de kiezergunst bezorgde. In verschillende deelstaten scoorde de AfD vorig jaar 15 tot 24 procent, nu staat zij rond de 8 procent in de peilingen.

Intussen heeft de CDU/CSU-coalitie van Merkel zijn vluchtelingenstandpunt ingrijpend naar rechts bijgesteld. Daarmee nemen de christendemocraten de AfD de wind uit de zeilen. Die sterft af - bij gebrek aan relevantie.

Frauke Petry. Beeld epa
Frauke Petry.Beeld epa

Lees ook

Alice Weidel is het nieuwe gezicht van AfD. 'Er is maar een doel: zo veel mogelijk zetels halen in september', zegt de rijzende ster in een interview. (+)

De buitenwereld ziet de voormalig CDU-politicus Alexander Gauland als vertegenwoordiger van de rechter partijvleugel. Een interview met een van de twee opvolgers van Frauke Petry.

'In September rocken we Duitsland'. Correspondent Sterre Lindhout was bij het partijcongres van AfD, waar de nieuwe leiders werden gekozen.

Welke koers gaat het Alternative für Deutschland (AfD) varen, nu partijleider Frauke Petry opzij stapt? Gematigd of ruk naar rechts? (+)

Meer over