Zon verraadt zwaar neutrino

Er is geen twijfel meer mogelijk: het succesvolle Standaardmodel van de deeltjesfysica is fout, of althans incompleet...

Volgens dat model, waarmee alle krachten en deeltjes in de natuur worden beschreven, hebben neutrino's geen massa. Maar een experiment in een Canadese nikkelmijn wijst onomstotelijk uit dat de spookdeeltjes, die dwars door bijna alle materie kunnen heenvliegen, wel degelijk een - zeer geringe - massa hebben.

Al eerder vond een Japanse neutrinodetector indicaties voor neutrinos-met-massa, en het Canadese Sudbury Neutrino Observatory (SNO) kwam vorige zomer ook al met sterke aanwijzingen. Op een gezamenlijke bijeenkomst van de American Physical Society en de American Astronomical Society in Albuquerque zijn afgelopen week echter nieuwe SNO-resultaten gepresenteerd die geen ruimte meer laten voor twijfel.

Met drie verschillende experimenten in de SNO-detector (een kolossale tank met duizend ton zwaar water op een diepte van twee kilometer onder de grond) is het totale aantal neutrino's gemeten dat afkomstig is van de zon.

Bij de kernreacties in het inwendige van de ster worden grote hoeveelheden zogeheten elektronneutrino's geproduceerd - een van de drie neutrinotypen.

Het gemeten aantal klopt precies met de theorie, maar slechts ongeveer één op de drie gedetecteerde neutrino's is een elektronneutrino. De rest komt op aarde aan als muon- of tau-neutrino. Kennelijk veranderen de elektronneutrino's op hun weg door de zon van gedaante, en dat kan volgens de meeste theoretici alleen wanneer ze toch een geringe massa hebben.

Meer over