Zo zit het, volgens het Kremlin

Wat speelt er binnen de muren van het Kremlin en wat is de logica achter de annexatie van de Krim? Op zoek naar het antwoord in het hypermoderne perscentrum van Ria Novosti.

MOSKOU - Wanneer hij even geen vragen hoeft te beantwoorden, kijkt Sergej Zjelezjnjak op zijn iPad. Hij voelt zich op zijn gemak, hij praat vrijuit. 'Iedereen zegt maar dat het wel meevalt met die radicalen in Kiev. Weet u, dat zei men in Duitsland ook in de jaren '30. Ja, die radicalen waren destijds ook niet aangenaam, maar het zou allemaal wel meevallen. Ik garandeer u, overal ter wereld zijn het kleine groepen die de macht grijpen. Dat is juist het gevaarlijke.' Zjelezjnjak is de vicevoorzitter van de Doema, het Russische parlement. Sinds de Russische annexatie van de Krim staat hij zowel in Brussel als Washington op de zwarte lijst.


Terwijl Zjelezjnjak het pand aan de Moskouse tuinenring komt binnenlopen stappen de journalisten van Ria Novosti aan het eind van de dag naar buiten. Sommigen voorgoed. Het lijkt wel een Amerikaanse bank waar de werknemers plots zijn ontslagen. Met een doos - een plant, een paar fotolijsten en een stapel papier - staan ze op straat.


Eind vorig jaar kondigde het Kremlin een wisseling van de wacht aan, de honderden verslaggevers van het staatspersbureau moeten plaatsmaken voor hardliners. De meesten kiezen eieren voor hun geld. Alleen het perscentrum draait nog op volle toeren. In een futuristische vleugel van het gebouw kondigen levensgrote schermen de sprekers en persconferenties aan. The show must go on.


Het is vaak gissen naar de taal en de logica binnen de muren van het Kremlin, maar in het complex geven de bewindspersonen moeiteloos tekst en uitleg. Kritische vragen zijn er niet, zelfs niet door het handjevol Amerikaanse journalisten dat met een videolink de bijeenkomst volgt.


Zjelezjnjak noemt het nieuwe bewind in Kiev steevast de 'junta'. 'Een dialoog met de junta zit er niet in', legt hij uit. 'Dat kan immers niet, dat zou hen legitimeren. Er is überhaupt een groot probleem met legitimiteit. Het enige werkdocument wat wij hebben is de overeenkomst van 21 februari, waarbij president Viktor Janoekovitsj een overeenkomst sluit met de leiders van de oppositie, onder toeziend oog van de buitenlandministers van Duitsland, Frankrijk en Polen.' Alles wat later is gebeurd, de vlucht van Janoekovitsj, de nieuwe wetten die zijn aangenomen door het parlement en de aankomende verkiezingen in mei, het is voor de Russen allemaal onwettig.


Zjelezjnjak: 'Wat ik niet begrijp, waarom konden de Amerikanen niet wachten? Over een jaar waren er sowieso verkiezingen in Oekraïne, dan hadden ze toch ook gewoon een stroman neer kunnen zetten?'


Als kers op de taart schuift ook Sergej Markov aan, een politiek analist met nauwe banden bij het Kremlin en een paar politieke nevenfuncties. Hij legt het overheidsstandpunt helder uit. De opstand in Oekraïne was het werk van de Europese Unie en de Verenigde Staten. Een complot om het land uit de greep van Rusland te krijgen. De EU trainde de oppositie op het Onafhankelijkheidsplein, de Verenigde Staten lieten de rechts-radicalen bewapenen om zo de macht te grijpen.


'Het is een dreiging voor heel Europa. Als we toestaan dat een groep neonazi's ergens de macht grijpen, kunnen we op het hele continent een golf daarvan verwachten', zegt Zjelasjnjak. Aan Rusland de historische taak Europa daarvoor te behoeden.


Markov ziet twee toekomstscenario's, en in beide gevallen zal het Russische leger ingrijpen. 'Er zal protest in het oosten van Oekraïne ontstaan, en dat zal hard word neergeslagen. Waarschijnlijk zelfs met het leger. Dan kunnen wij natuurlijk niet toekijken, en dan zal ook ons leger ingrijpen.' De andere waarschijnlijkheid is dat de NAVO het Oekraïense leger de komende jaren zal bijstaan.


'Met Amerikaans geld komen er dan NAVO-wapens, soldaten en militaire instructeurs naar Oekraïne, pal aan de Russische grens. Binnen een paar jaar zullen ze de Krim aanvallen, en dan krijgen we een enorme oorlog.' Zjelasjnjak knikt. 'Een echte veldoorlog is natuurlijk ondenkbaar, we zijn een broedervolk en onze generaals hebben op dezelfde scholen gezeten. Maar tot een gewapend conflict met de radicalen komt het zeker. Als die krachten opspelen, moeten die worden uitgeroeid.'


De briefing van ruim anderhalf uur wordt met verscheidene camera's opgenomen en integraal online gezet. In het Engels laat Zjelasjnjak weten dat het goed is dat hij ook in de VS te horen is. 'Ik mag zelf niet meer op bezoek komen, maar het is goed dat we op deze manier alsnog in discussie blijven.' Buiten staan de jonge dames van Ria Novosti in korte rokjes te wachten. 'Komt u snel weer terug? We ontvangen hier ook filmsterren!'


Sergej Zjelezjnjak Vicevoorzitter Doema


NAVO: Rusland in staat Oekraïne snel te bezetten


Rusland is in staat binnen drie tot vijf dagen grote delen van Oekraïne te bezetten. De Russische troepenmacht die is gestationeerd aan de grens met Oekraïne kan op bevel van Moskou binnen twaalf uur tot een aanval overgaan. Dat heeft de hoogste NAVO-militair woensdag gezegd in een interview met The New York Times. Volgens de Amerikaanse generaal Philip M. Breedlove zou de troepenmacht van circa 40.000 man een gebied kunnen veroveren tussen de grens en het al bezette Krim-schiereiland. Ook kan de krijgsmacht oprukken naar delen van Oekraïne waar etnische Russen worden bedreigd, althans naar de mening van Moskou. De troepenmacht aan de grens beschikt over tanks, pantservoertuigen, vliegtuigen en helikopters. De omvang is volgens Breedlove zodanig dat moeilijk kan worden gesproken van een 'oefening', zoals de Russen doen. De generaal heeft deze week van de NAVO-ministers van Buitenlandse Zaken de opdracht gekregen om te onderzoeken hoe de lidstaten die aan Rusland grenzen beter kunnen worden beschermd. Vooral landen als Letland en Estland, met grote Russische minderheden , maken zich zorgen over de expansiedrift van Moskou. Ze willen het liefst permanent NAVO-troepen op hun grondgebied.

Meer over