Voorbeschouwing

Zo ziet de eerste dag van Rutte IV eruit

Het kabinet-Rutte IV staat de langste beëdiging te wachten die een nieuwe regering ooit ten deel viel. Maar liefst 29 ministers en staatssecretarissen maken maandagochtend hun opwachting bij Paleis Noordeinde in Den Haag. Tot en met 2012 gebeurde de beëdiging in Paleis Huis ten Bosch. Dat werd eerst verbouwd en is nu vanwege de coronamaatregelen te krap.

Ariejan Korteweg
Koning Willem-Alexander ontving zaterdagmiddag op Paleis Huis ten Bosch formateur Mark Rutte om formeel geïnformeerd te worden over de formatie van het nieuwe kabinet. Beeld EPA
Koning Willem-Alexander ontving zaterdagmiddag op Paleis Huis ten Bosch formateur Mark Rutte om formeel geïnformeerd te worden over de formatie van het nieuwe kabinet.Beeld EPA

Mark Rutte, de minister-president, meldt zich daar om half elf. Die tekent dan, met Koning Willem-Alexander, in de Puttikamer de Koninklijke Besluiten waarmee de bewindspersonen van Rutte III ontslagen worden en die van Rutte IV worden benoemd. Tien minuten later, om tien over half elf, arriveren de ministers en staatssecretarissen per gemeenschappelijke bus. Vice-premier Sigrid Kaag zal niet aan boord zijn. Zij volgt de ceremonie vanuit huis, vanwege een coronabesmetting. Ze zal dus ook naast premier Rutte ontbreken op de traditionele bordesfoto.

Twintig ministers moeten nieuw elan brengen in politiek Den Haag, na het dramatische einde van Rutte III. Lees hier wie de mensen zijn die het erop wagen in Rutte IV.

Om vijf over elf begint in de Grote Balzaal de beëdiging van de ministers, die in twee groepen aantreden. Vijf minuten later is het de beurt aan de staatssecretarissen. Ze stappen een voor een naar voren en zeggen ‘zo waarlijk helpe mij God almachtig’ of ‘dat verklaar en beloof ik’. Het mag ook in het Fries: ‘Sa wier helpe my God Almachtich’, of ‘dat ferklearje en ünthjit ik’.

Fotomoment met de koning

Wie God aanroept, wordt geacht daarbij de rechterarm omhoog te houden met een gestrekte wijs- en middelvinger. Bij de belofte blijven de armen naast het lichaam. Om tien voor half twaalf is er dan nog een fotomoment van de koning met de nieuwe bewindspersonen. De heren worden geacht bij dit alles een jacquet te dragen, voor de dames is een stemmige middagjapon gewenst.

Het jacquet wordt voor de bordesfoto verruild voor een gewoon kostuum. Om twaalf uur wordt die foto gemaakt, met alle ministers maar zonder de staatssecretarissen. Dat gebeurt aan de achterzijde van Paleis Noordeinde, omdat de trap daar breed genoeg is om plaats te bieden aan alle negentien ministers, die ook nog eens worden geacht 1,5 meter afstand te houden. Is het weer te slecht, dan wordt de foto gemaakt in de Voorvestibule van het paleis. Dit alles wordt live uitgezonden door de NOS.

Na de bordesfoto gaan de nieuwe ministers en staatssecretarissen naar hun eigen ministerie, waar de overdracht met hun voorganger wacht. Zo zou Sigrid Kaag om 13.40 uur op het Ministerie van Financiën de sleutels van de schatkist krijgen, uit handen van haar voorganger, Wopke Hoekstra.

Kamervoorzitter Bergkamp wil een grondige evaluatie van de formatie

Om vier uur ‘s middags vergadert het kabinet voor het eerst in zijn nieuwe samenstelling. Dat gebeurt in de Rolzaal, ook wel Oude Zaal genoemd, die deel uitmaakt van het Ridderzaal-complex. Daarna is er een ontmoeting met de parlementaire pers. Eerst melden zich om half vijf de staatssecretarissen. Om vijf uur volgen de ministers. Op NPO1 worden maandagavond van 20.30 tot 22.00 uur de nieuwe bewindspersonen voorgesteld.

Op vijf dagen na is het dan een jaar geleden dat Rutte de Koning het ontslag aanbood van zijn regering. Dat gebeurde naar aanleiding van het verslag ‘Ongekend onrecht’ van de parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag. Sinds het staatshoofd geen rol meer speelt in de formatie, ligt de regie daarvan bij de Tweede Kamer. Kamervoorzitter Vera Bergkamp toonde zich bij het tv-programma WNL op Zondag zeer ontevreden over de duur van de formatie. Ze wil een grondige evaluatie en zei ongelukkig te zijn met de gebrekkige informatievoorziening aan de Tweede Kamer. In de suggestie van Rutte om de Koning weer bij de formatie te betrekken, ziet ze niets. ‘Er is niets mis met dromen over vroeger, maar de regie ligt nu bij de Kamer.’

Meer over