Analyse

Zo wil Biden een front vormen tegen een steeds machtiger China

Het Aziatische offensief van de nieuwe Amerikaanse regering komt op stoom. Vrijdag probeert president Joe Biden via besprekingen met Japan, India en Australië een front van bondgenoten tegen het steeds machtiger wordende China op te trekken.

De Chinese president Xi Jin Ping en toen nog vicepresident Joe Biden proosten tijdens een staatsbezoek in 2015. Beeld AFP
De Chinese president Xi Jin Ping en toen nog vicepresident Joe Biden proosten tijdens een staatsbezoek in 2015.Beeld AFP

Dit vierpartijenoverleg genaamd Quad bestaat al sinds 2007 en richt zich vooral op militaire samenwerking. Washington wil dit viermanschap uitbreiden met andere vormen van samenwerking als het gaat om klimaatvraagstukken en de coronacrisis. Wat deze ‘Aziatische Nato’ echter vooral bindt: zorgen over China’s groeiende dominantie in de regio. Vandaar dat Indiase diplomaten de Quad-vergadering omschrijven als ‘een signaal van ongemak’ in Chinese richting.

De Quad heeft tot dusver weinig slagkracht getoond, niet in de laatste plaats omdat India en Japan hun eigen, vooral economische gemotiveerde afwegingen maken in de omgang met hun buurland. Bij oplevingen in de betrekkingen met Beijing lieten zowel Japan als India Quad in het verleden regelmatig links liggen.

Waar de ietwat verwaarloosde vierpartijenalliantie dus onderhoud vergt, hebben de bilaterale relaties met Japan en Zuid-Korea zware averij opgelopen. Bidens voorganger Trump schoffeerde Amerika’s twee belangrijkste bondgenoten in Azië door kolossale verhogingen van hun defensiebudgetten te eisen, als bijdrage voor de Amerikaanse troepen die op hun grondgebied zijn gestationeerd. Die puinhopen zijn nu opgeruimd door afspraken met Japan en Zuid-Korea te maken over minder extreme prijsverhogingen.

Gebutst vertrouwen

Door Azië als doel voor hun eerste buitenlandse reis te kiezen, proberen minister van Buitenlandse Zaken Anthony Blinken en zijn defensiecollega Lloyd Austin de regio te overtuigen van de nieuwe, op Azië gerichte koers die Biden belooft. Om het gebutste vertrouwen in de leidersrol van de Verenigde Staten te herstellen, zegt Biden dat overleg met bondgenoten van doorslaggevend belang zijn om tot zijn China-strategie te komen. Wat die precies inhoudt, is overigens nog in nevelen gehuld.

Minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken. Beeld EPA
Minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken.Beeld EPA

Naast dit diplomatieke vlagvertoon werken Washington en Beijing ondertussen aan een voorzichtige poging met elkaar te praten. Trump heeft China op alle mogelijke fronten aangevallen, van mensenrechten tot handel en het coronavirus. Daarbij zijn de talrijke overlegstructuren waarmee China en de VS in het verleden hun conflicten hanteerbaar maakten, in het slop geraakt.

Nadat president Xi Jinping zei dat een confrontatie tussen de VS en China ‘desastreus’ uit zou pakken, slaat China op dit moment een verzoenende toon aan. Als Washington wegblijft van de ‘rode lijnen’ – Taiwan, Hongkong en Xinjiang, volgens China binnenlandse aangelegenheden – kan best worden samengewerkt, aldus de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi vorige week.

Vandaar dat Blinkens Aziatisch charmeoffensief op 18 maart wordt voortgezet in Alaska. In die discrete omgeving op Amerikaanse bodem gaan Blinken en Jake Sullivan, Bidens nationale veiligheidsadviseur, met twee Chinese diplomatieke zwaargewichten aan tafel om te zien of er enige kans is uit het historische dieptepunt in de Amerikaans-Chinese betrekkingen te komen.

Meer over