Zo'n Unescoschildje, dat is natuurlijk de hoofdprijs

Paaseitjes staan niet op de Nationale Inventaris Immaterieel Erfgoed - ik heb me suf gezocht, de lijst gespeld, want ik wilde heel graag de fractievoorzitter van de VVD geruststellen.

null Beeld anp
Beeld anp

Die had ik kortademig, rood aangelopen en spugend als een lama aangetroffen terwijl hij voor een camera de directie van de HEMA maande zich inzake Pasen aan 'de Hollandse tradities' te houden. Hij blafte ook 'ophouden! onmiddellijk!'. Het laatste sloeg op het gebruik van de term 'verstopeieren', de blaf was authentiek, dat kon je zien, die kon zó op de lijst voor immaterieel erfgoed, net als de spuugbelletjes bij de mondhoeken.

De tijd dat ze bij de VVD geloofden in de vrije wil en in de heilzame werking van de onzichtbare hand ligt ver achter ons, net als de tijd waarin ze aan het bedrijfsleven eerbiedig 'wat is er van uw dienst?' vroegen. Tegenwoordig zijn ze er meer van de Noord-Koreaanse directieven wanneer een onderneming in de cultuuroorlog aan de verkeerde zijde dreigt te belanden. Dan gaan ze 'ophouden! onmiddellijk!' krijten.

Maar paaseitjes, paastakken, chocoladehazen, hanenbroodjes, het is dus allemaal geen immaterieel nationaal erfgoed. Nog niet. Wel op de lijst: de bescherming van het Heilig Sacrament door de Schuttersbroederschap Sint Sebastianus te Kerkrade. Het draaksteken uit Beesel. Consumentenvuurwerk. Wel, sinds gisteren, het worstebroodje. En een hoop bloemen- en fruitcorso's.

Voor die corso's waarschuwde Peter Jan Margry, etnograaf bij het Meertens Instituut, gisteren al in een boeiend vraaggesprek op de site van de Volkskrant. Elk gat met een varend of rijdend corso staat, zo maak ik uit het interview op, op de Nationale Inventaris, omdat het gedram van de corso-mensen om via de Nederlandse lijst op de Unescolijst van werelderfgoed terecht te komen, onophoudelijk is.

Zo'n Unescoschildje, dat is natuurlijk de hoofdprijs. Dat is drommen Chinese toeristen, dat is extra horecaomzet, dat is 'internationaal op de kaart staan', dat is niet één spugende fractievoorzitter, maar wel tien, wanneer je met sluiting, faillissement of onwelgevallige regelgeving wordt bedreigd.

Margry was in het verleden betrokken bij de samenstelling van de lijst, maar stopte ermee, zo legde hij gisteren uit. Vanwege de flutargumenten: 'Die mensen hebben zo hun best gedaan met dat worstebroodje, ze vinden het allemaal zo mooi en zo prachtig. Vooruit dan maar.'

Vanwege de commerciële belangen: een uitvaartonderneming die Allerzielen op de lijst kreeg, een diamantair die het diamantslijpen claimde, een mevrouw met een bedrijfje in hennaschilderingen.

En vanwege de 'pseudogeschiedschrijving', waarmee Margry bedoelt dat de aanvragers zelf de wortels van hun traditie ongecheckt bij elkaar mogen verzinnen, waardoor er weleens een dubieuze historische verhandeling doorheen glipt.

Daarna las ik de beschrijving bij het nationaal immaterieel erfgoed 'blokgooien in Roden', een soort jeu de boules (ik was eigenlijk op zoek naar het diep in de joods-christelijke cultuur verankerde wc-potwerpen waarmee ze onze vorst een paar Koningsdagen geleden zo voor lul hebben gezet, maar dat heeft de lijst spijtig genoeg nog niet mogen halen): 'Er is weinig bekend over de geschiedenis van het blokgooien. In Roden is er een klein clubje mannen en vrouwen uit het dorp dat het spel blokgooien regelmatig speelt. Ook de burgemeester doet het graag.'

Toen moest ik zachtjes wenen van de Nationale Inventaris Immaterieel Erfgoed.

Meer over