Interview

Zo gaan scholen om met vaccinatiedebat minderjarigen: ‘We zijn eraan gewend dat maatschappelijke discussies hier binnendenderen’

Op het voornemen van een aantal GGD’s om aankomend schooljaar vaccinaties aan te bieden op scholen of er voorlichting te geven, volgde een dreigement met juridische stappen. Het tekent de spanning die staat op de discussie rond de vaccinatie van jongeren. Hoe gaan scholen hiermee om?

Met jassen en dikke truien aan in het klaslokaal waar de ramen open moeten blijven voor frisse lucht tegen de verspreiding van het coronavirus. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Met jassen en dikke truien aan in het klaslokaal waar de ramen open moeten blijven voor frisse lucht tegen de verspreiding van het coronavirus.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

In de brief die advocaat Niels Vanaken mede namens Moederhart naar alle scholen in het voortgezet onderwijs stuurde, windt hij er geen doekjes om. Hij wil schooldirecties desnoods persoonlijk aansprakelijk stellen voor schade ‘door de experimentele injecties’.

Ook al heeft bijna 85 procent van alle volwassenen minimaal een eerste prik gehad en is de vaccinatiebereidheid dus groot, een kleine minderheid van antivaxxers voert fel oppositie en uit zich daarbij bijzonder heftig. De druk loopt op als het om vaccinatie van minderjarigen gaat, blijkt uit reacties op sociale media. Dat merkte deze week ook de GGD Hollands Noorden, die had aangekondigd te willen vaccineren bij scholen. De woordvoerder wil verder geen details geven.

De middelbare scholen houden het hoofd koel in deze discussie, zegt voorzitter Paul Rosenmöller van de VO Raad, de vereniging van scholen in het voortgezet onderwijs. Volgens hem zijn ze eraan gewend dat maatschappelijke discussies de school ‘binnendenderen’. Zo ontstond eerder dit jaar debat over het gebruik van mondkapjes op school, waarin de tegenstanders zich ook stevig roerden. ‘Daarbij kunnen de emoties doorschieten’, zegt Rosenmöller. ‘Een normaal gesprek is prima, voor elke mening moet ruimte zijn. Maar het moet wel fatsoenlijk blijven.’

Geen verrassingen

Voor hem is het duidelijk: hoe meer jongeren zich laten vaccineren, hoe veiliger het schoolklimaat. Maar vaccineren blijft vrijwillig, beklemtoont Rosenmöller, jongeren moeten geen druk ervaren. ‘Scholen kunnen zelf uitmaken of een bezoek van de GGD voor hun toegevoegde waarde heeft. En die doen dat in samenspraak met de ouders en de medezeggenschapsraad. Leerlingen en hun ouders moeten zeker niet worden verrast door zo’n bezoek.’

Hoewel de GGD’s zich zorgen maken over de in hun ogen lage opkomst onder 12- tot 18-jarigen, noemt Rosenmöller die juist ‘bemoedigend’. Hij wijst erop dat de uitnodigingen voor minderjarigen pas op 2 juli zijn verstuurd. Daarvan heeft nu al 47 procent de eerste prik gehaald, iets wat volgens hem laat zien ‘dat die vaccinatiegraad nog aan het toenemen is’.

Ook Rosenmöller ziet de heftige reacties op sociale media wat betreft de vaccinatiemogelijkheid van minderjarigen. Maar die uitlatingen zijn niet de maat der dingen, zegt hij. ‘Wij volgen natuurlijk wat er gebeurt. Maar schoolleiders zijn inmiddels ervaren. Hier zullen we ook wel weer uitkomen.’

Jeroen Rijlaarsdam, directeur van het Ir. Lely Lyceum in Amsterdam-Zuidoost

‘Ik heb voor de vakantie zelf contact opgenomen met de GGD, met het verzoek om meer aandacht te besteden aan voorlichting van mijn leerlingen. Ik zou graag een grote campagne zien over vaccinatie, specifiek gericht op de leeftijdsgroep 12 tot 18 jaar. Op Instagram of Tiktok, of op welk kanaal je ze ook bereikt. Daarmee zou de GGD tegenwicht kunnen bieden aan de desinformatie die wordt verspreid. Onbegrijpelijk dat die campagne er nog niet is.

‘Op 23 augustus gaan de deuren van de school weer open en bekend is dat scholieren elkaar makkelijk besmetten. Het zou helpen, ook voor hun eigen veiligheid, als dan zo veel mogelijk van onze duizend leerlingen zijn gevaccineerd.

‘Als bestuurder ben ik verantwoordelijk voor de veiligheid op school. Werknemers hebben recht op een veilige werkplek. Het is duidelijk dat vaccinatie daarvoor van belang is. Maar we willen natuurlijk niemand verplichten, er is geen dwang. Het gaat erom het gesprek aan te gaan. Dat een GGD-medewerker hier op school spreekt met de ouders en de kinderen en ze objectieve informatie aanreikt.

‘Wij ontvangen brieven vanuit de hoek van degenen die het niet eens zijn met het coronabeleid van de overheid. Iedereen heeft recht op zijn mening. Ik houd me aan de richtlijnen van de overheid met de nadruk op een zo hoog mogelijke vaccinatiegraad. Het belangrijkste is dat de school weer kan gaan draaien, de kinderen zijn in deze periode al zo veel obstakels tegengekomen.’

Jan Mattijs Heinemeijer, rector-bestuurder van het Mendelcollege in Haarlem

‘Ik sta niet te springen als de GGD op mijn school voorlichting zou willen geven over vaccinatie. Een prikbus bij de school zie ik sowieso niet zitten. Primair zijn wij een onderwijsinstelling, mijn enige doel op dit moment is dat de school weer volledig kan opengaan. Door de GGD toe te laten op de school, ga je stelling nemen. Mij lijkt het onverstandig als je je niet laat vaccineren. Maar we leven in een vrij land, iedereen mag over dit onderwerp zijn eigen ideeën hebben.

‘De GGD’s delen al veel met scholen, vind ik. Zo hadden ze bijvoorbeeld posters gemaakt over de examenfeestjes. Dan vraag ik me ook af: waar houdt onze rol op als school. Ik weet van mijn medewerkers dat ze allemaal zijn gevaccineerd. Maar onder onze 1.800 leerlingen en hun ouders zijn ook ongevaccineerden. Alle meningen zijn op onze school vertegenwoordigd.

‘Ik denk dat degenen die nu nog niet zijn gevaccineerd, daar bewuste voor hebben gekozen. Ook niet iedereen laat zich testen. Op onze school staan nog pallets met grote hoeveelheden ongebruikte zelftests, niet alle leerlingen willen ze gebruiken. Als degenen die zich niet laten vaccineren overtuigd zijn van hun verhaal, dan vraag ik me af wat de meerwaarde is van de voorlichting van de GGD op school. Een landelijke campagne lijkt me beter. Ik denk bovendien dat het wel goedkomt met die vaccinatiegraad onder jongeren, het heeft nog wat tijd nodig.

‘Het is zeker niet zo dat ik hierbij laat meespelen dat ik demonstraties vrees op het schoolplein als de GGD hier langskomt. Als ze hier zouden komen, zou ik ze te woord staan. Ik sta iedereen te woord die in gesprek wil. En een besluit hierover nemen we in overleg met ouders, leerlingen en personeel.’

Meer over