Zivkovic voorlopig alleen dronken van geluk

Natuurlijk had FC Groningen langer plezier willen beleven aan Richairo Zivkovic, maar bijna iedereen begrijpt dat het 17-jarige talent de roep van Ajax niet kon weerstaan.

IWAN TOL

Richairo Zivkovic mag dan pas 17 jaar zijn, zelfbewustzijn kun je hem niet ontzeggen. Natuurlijk moet hij na afloop van het duel met Vitesse (3-1) iets over Ajax zeggen, dat weet hij ook wel. Dus ja, met zijn overgang naar de landskampioen is een droom in vervulling gegaan, en nee, dronken is hij niet geworden. 'Ik ben pas 17 jaar hè, dat mag helemaal niet.'

Maar dan vindt hij het genoeg geweest, met die vragen over Ajax. Hij staat per slot van rekening onder contract bij FC Groningen, en voor de supporters van die club zou het niet prettig zijn als hij de indruk wekt al met zijn hoofd in Amsterdam te zijn. Dus wil hij het graag over de wedstrijd tegen Vitesse hebben, als het kan. Hij klinkt vriendelijk, maar beslist. Verslaggevers gaan over de vragen, hij over zijn antwoorden.

Richairo Zivkovic is een zoon van een Antilliaanse vader en Servische moeder, maar groeide op in een pleeggezin in Assen. Afgelopen maandag, een paar uur nadat er voor hem en zijn familie twee Mercedes-busjes waren voorgereden in Hoogezand-Sappemeer, zette hij zijn handtekening onder een driejarig contract bij Ajax. In Amsterdam moet hij, al dan niet op korte termijn, de meest bekeken en bekritiseerde positie in het Nederlandse profvoetbal gaan vervullen: die van spits in de Arena.

Kan hij dat aan? Kunnen we later zeggen: we waren erbij, die zaterdagavond in Groningen, toen het talent van Richairo Zivkovic ontlook en hij keer op keer die hopeloze Vitesse-verdedigers het nakijken gaf? Of zal het hem vergaan als de man die hem in de slotfase afloste, Género Zeefuik, als 16-jarige debutant ooit een belofte bij PSV, maar nu, op zijn 23e, zijn dagen slijtend op de reservebank bij een middenmoter.

Zelf vertoont Zivkovic geen spoortje twijfel. Voor minder dan een basisplaats gaat hij niet naar Amsterdam. En een loopbaan zoals Luis Suarez, die via FC Groningen en Ajax, de wereldtop beklom, ja, dat lijkt hem wel wat. Maar hoe reëel is dat allemaal?

Een etage hoger, in de perszaal, proeft FC Groningen-trainer Erwin van de Looi zijn woorden. 'Richairo heeft kwaliteiten, dat staat buiten kijf. Maar kan hij ook uit de voeten als de ruimtes kleiner zijn? En lukt het hem om te overleven in de Arena?' De oefenmeester haalt zijn schouders op. 'Ik weet het niet.'

Wat vóór Zivkovic spreekt, is zijn enorme snelheid. Zaterdag is het al binnen tien minuten raak, als Vitesse-aanvoerder Guram Kashia rond de middenlijn schuttert en Zivkovic vrij baan krijgt richting Piet Velthuizen. Hij heeft lang de tijd om na te denken wat hij moet doen: de doelman met een schot verschalken of hem toch eerst omspelen? Zivkovic gaat voor optie 2. Het blijkt een goede keus. Twee seconden later ligt de bal immers in het lege doel: 1-0.

In de eerste helft krijgt hij nóg twee keer een vrije doortocht richting Velthuizen. Dit keer stranden beide pogingen op het lichaam van de doelman. Dat spreekt dan weer tegen Zivkovic: hij heeft veel kansen nodig om tot een doelpunt te komen. In Groningen is dat niet zo'n groot probleem, daar komt hij er mee weg. Maar hoe gaat dat volgend jaar in het harde, cynische Amsterdam?

Van de 28 wedstrijden die Zivkovic in Groningen achter zijn naam heeft staan, begon hij er pas zeven in de basis. Slechts drie keer maakte hij de 90 minuten vol. Dit seizoen kwam hij tot zeven doelpunten in 24 optredens in de hoofdmacht.

Dat hij niet als een onomstreden basisspeler naar Ajax vertrekt, maakt Zivkovic lastig te beoordelen. Aan de andere kant: slim scouten is kijken naar waar de rek bij een speler zit. Niet naar wat hij nu (nog niet) kan.

En daarbij: laten ze maar met hem aan de gang gaan, in de Arena. Als ze ergens weten hoe je een ruwe diamant moet laten fonkelen, dan is het daar wel, met al die specialisten. Zivkovic is leergierig genoeg om die kennis op te slurpen. Niet voor niets zei hij bij zijn presentatie al uit te kijken naar de samenwerking met Dennis Bergkamp. 'Een fantastische trainer voor mij.'

Als iets Zivkovic gaat helpen om bij Ajax te slagen, is het zijn onverschrokkenheid wel. 'Plankenkoorts kent hij niet', zegt Van de Looi. 'Waar anderen onder de druk van een transfer naar Ajax zouden bezwijken, is hij juist alleen maar beter gaan spelen. Hij doet me in dat opzicht denken aan Roy Makaay. Die maakte zich ook nooit druk. Niet als hij een kans had gemist. En ook niet als tien man stonden te schreeuwen dat hij de bal moest afspelen. Alleen schoot Roy ze er op die leeftijd wel iets makkelijker in.'

HANDELSWAAR

Nog niet eens volwaardig basisspeler bij FC Groningen, en nu al weer weg uit de Euroborg. Voorzitter John Schurer van de supportersvereniging vindt het vertrek van Richairo Zivkovic maar moeilijk te verteren. 'Het is dus nu al zover dat spelers hier als A-junior de deur uitlopen. Waarom nog niet even rijpen, totdat het moment daar is dat iedereen beseft: een vertrek is niet meer tegen te houden. Nu zijn we aan het opleiden voor Ajax.'

Zaterdag debuteerde bij FC Groningen Arjen Hagenauw uit Roden. Hans Hateboer uit Beerta speelde zijn vijfde wedstrijd in het eerste elftal. 'Voor een supporter is er niets zo leuk om een speler uit eigen jeugd te zien doorbreken', zegt Schurer. 'Neem nu een jongen als Leandro Bacuna uit Harkstede. Hij kwam regelmatig naar het supportershome voor een praatje. Na vier jaar FC Groningen verdiende hij een transfer naar Aston Villa. Laatst hebben we hem opgezocht in Engeland met een groepje supporters. Kregen we een gesigneerd shirt van hem, voor in het supportershome. Zo bouw je een band op met elkaar.'

Volgens Schurer is de kans klein dat er volgend jaar een shirt van Zivkovic naast dat van Bacuna komt te hangen. 'Hij gaat naar Ajax hè. Dat is nou niet bepaald een club die we een warm hart toedragen.

'Daar kan hij verder ook niets aan doen. Richairo is 17 jaar. Als je dan naar Ajax kunt, snap ik dat wel. Dat is een droom. Die wil ik hem niet afnemen. Maar als supporter vind ik het jammer. Jeugdspelers worden steeds meer handelswaar op deze manier.'

Meer over