Zijlstra acht oplossing in coalitieberaad mogelijk

Coalitiepartijen VVD en PvdA hebben vanochtend 'flinke voortgang' geboekt in hun overleg over de kwestie bed, bad en brood. Dat zegt VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra. Hij denkt dat 'een oplossing mogelijk is'. De regeringspartijen onderhandelen al negen dagen over wat te doen met uitgeprocedeerde asielzoekers.

VVD-fractieleider Halbe Zijlstra. Beeld anp
VVD-fractieleider Halbe Zijlstra.Beeld anp

Vorige week liep de spanning tussen de top van VVD en PvdA nog hoog op. Nachtelijke onderhandelsessies in het Torentje van premier Rutte leverden niets op. Sinds maandag lijkt de wil om er samen uit te komen te zijn teruggekeerd, maar de hoofdrolspelers blijven doen aan verwachtingsmanagement.

VVD- en PvdA-leiders verzamelden vanochtend om 10.00 uur op het ministerie van Financiën. PvdA-leider Samsom zei vooraf aan het overleg 'net zo optimistisch te zijn als gisteren'. Zijlstra had nog 'geen idee' of de partijen er vandaag uitkomen. Vicepremier Asscher wilde geen voorspelling doen, 'die komen doorgaans niet uit'.

Het vraagstuk bed, bad en brood voor afgewezen asielzoekers ligt uiterst gevoelig in de coalitie. De VVD is voorstander van een strenger asielbeleid en voelt er eigenlijk niets voor om illegalen het leven in Nederland gemakkelijker te maken. De PvdA strijdt, onder druk van een mondige achterban, voor een humanitair asielbeleid en wil juist wel opvang voor de tienduizenden rondzwervende illegalen.

Dit weekeinde ontving Samsom de premier in zijn woning in Leiden. Aan de keukentafel keken ze elkaar in de ogen en vonden de hernieuwde wil om samen door te regeren. Zondag spraken vicepremier Asscher en VVD'er Zijlstra vervolgens met PvdA-burgemeester Van der Laan van Amsterdam, die al noodopvang voor illegalen biedt. Het weekeinde deed de onderhandelaars goed. De verwachting is dat deze week de gesprekken, linksom of rechtsom, een conclusie krijgen.

Diederik Samsom na afloop van het overleg in het Torentje. Beeld Freek van den Bergh
Diederik Samsom na afloop van het overleg in het Torentje.Beeld Freek van den Bergh

'Kleine woordjes en kleine dingetjes'
Het optimisme was er ook gisteren al. 'Het gaat nu echt de goede kant op', zei PvdA-fractievoorzitter Diederik Samsom gistermiddag na overleg op het Torentje. 'Ik ben hoopvol gestemd.' Overleg op het Torentje werd gisteren verder gevoerd tussen Samsom, vicepremier Lodewijk Asscher, VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra en premier Mark Rutte.

Volgens Zijlstra, die het belang van de VVD verdedigt tijdens de onderhandelingen, wordt er nu gesproken over 'kleine woordjes en kleine dingetjes'. 'Het goede nieuws is dat we in dat stadium zijn', zegt de fractieleider van de VVD. 'Maar we zijn er nog niet. Je bent pas bij de finish als je eroverheen gereden bent.'

Het is opvallend dat de betrokken PvdA'ers steeds optimistischer zijn over een akkoord dan de VVD'ers. De PvdA vindt dat er een vorm van opvang moet komen, en verder zijn ze pragmatisch: hoe uitgeprocedeerde asielzoekers worden opgevangen maakt hun minder uit. Dat lijkt inmiddels binnen bereik.

Lodewijk Asscher en Diederik Samsom op het ministerie van Sociale Zaken waar gisteren het overleg plaatsvond. Beeld anp
Lodewijk Asscher en Diederik Samsom op het ministerie van Sociale Zaken waar gisteren het overleg plaatsvond.Beeld anp

Het bezwaar van de VVD tegen opvang is dat afgewezen asielzoekers het land dan niet meer zouden willen verlaten. Daarom wordt er binnen de partij nagedacht over manieren om deze asielzoekers weg te krijgen.

Langere termijn
Een mogelijkheid is om de termijn die mensen hebben om aan de juiste papieren te komen te verlengen. Vaak werken de ambassades uit hun land zo traag dat de vreemdelingen op straat belanden voordat de benodigde documenten binnen zijn - en geven ze het op om aan terugkeer te werken.

Het is bekend dat de VVD het probleem liever repressiever zou aanpakken door illegaliteit strafbaar te stellen, maar daar is de PvdA vorig jaar nu juist met veel pijn en moeite onderuit gekomen. De Tweede Kamerfracties van de VVD en PvdA zijn dinsdagochtend door hun fractievoorzitters summier geïnformeerd over het onderhandelingsproces. 'Er is een moeilijk moment geweest', werd er bij de PvdA gezegd, 'maar daar zijn we doorheen'.

De staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, Klaas Dijkhoff, werkt voortdurend aan een brief die door beide partijen moet worden geaccordeerd. Fractieleden verwachten dat ze bij een akkoord zullen worden geraadpleegd.

Meer over