interview

Zij is Joods, hij Palestijns. Tijdens de laatste Gaza-oorlog raakten ze bevriend. Nu halen ze de banden weer aan

null Beeld Jiri Büller
Beeld Jiri Büller

De Joods-Nederlandse opiniemaker Natascha van Weezel (34) en de Palestijns-Nederlandse student Yazan Hasiba (24) koesteren een bijzondere vriendschap. Nu de spanning in Israël en Gaza weer is opgelaaid, zoeken ze steun bij elkaar.

Vanwege hun verschillende achtergronden waren Natascha van Weezel en Yazan Hasiba aanvankelijk op hun hoede toen ze in 2014 samen te gast waren in een radioprogramma: zij Joods met sterke familiebanden en vrienden in Israël, hij geboren in Palestina en opgegroeid in een hechte Palestijnse gemeenschap in Vlaardingen. De aanleiding voor het gesprek droeg ook niet bij aan een ontspannen gevoel: de derde Gaza-oorlog in slechts zes jaar tijd was zojuist uitgebroken, waarbij uiteindelijk 2.100 Palestijnen omkwamen door Israëlisch militair ingrijpen.

Het gesprek liep anders. Ze bleken ideologisch – vóór vrede en een tweestatenoplossing – dichter bij elkaar te staan dan ze hadden vermoed. Na de uitzending stuurde Yazan Natascha een berichtje via Facebook. ‘Ik had een botsing verwacht, maar je hebt mij aangenaam verrast’, schreef hij vanuit Palestina, waar hij net was aangekomen voor een zomerverblijf.

Het contact via Facebook groeide uit tot een vriendschap. Nu, bijna zeven jaar later, dreigt opnieuw een oorlog: reden voor de jonge vrienden om elkaar weer intensiever te spreken.

Welk beeld hadden jullie van elkaar voordat jullie elkaar voor het eerst spraken?

Yazan: ‘Ik was bang dat ik helemaal afgeslacht zou worden in een verbale vechtpartij, want Natascha had meer media-ervaring. Door die spanning ging ik niet zozeer met Natascha in gesprek, maar stelde ik mij eerder afwachtend op.’

Natascha: ‘Je zei inderdaad niet zoveel. En ik had van tevoren juist gedacht: wat nou als hij me als een ‘vuile zionist’ ziet en heel heftige dingen gaat roepen op de radio? Maar ik werd ook aangenaam verrast. Dus toen je me dat berichtje stuurde, zag ik dat als een mooie kans om je beter te leren kennen.’

Natascha van Weezel: ‘Als ik een foto van Yazan en mij op Facebook postte, kon dat voor sommige mensen al reden zijn boze politieke discussies te voeren in de reacties.’ Beeld Jiri Büller
Natascha van Weezel: ‘Als ik een foto van Yazan en mij op Facebook postte, kon dat voor sommige mensen al reden zijn boze politieke discussies te voeren in de reacties.’Beeld Jiri Büller

Hoe verliep die eerste afspraak?

Natascha: ‘Yazan vertelde dat hij graag een keer naar Amsterdam wilde komen en die gelegenheid wilde aangrijpen om ook een bezoekje te brengen aan het Anne Frank Huis. Alleen is het Anne Frank Huis één keer per jaar een dag gesloten, op Jom Kipoer. Dat wist ik zelf ook niet. En uitgerekend die dag was hij in Amsterdam. Toen zijn we maar de hele dag door de stad gaan wandelen.’

Yazan: ‘Later is ze ook op bezoek gekomen in Vlaardingen, waar ze mijn familie heeft ontmoet.’

Natascha: ‘Toen werd ik wel weer even nerveus, moet ik toegeven. Van Yazan wist ik inmiddels dat hij gematigd is. Maar zijn omgeving kende ik nog niet.’

Yazan: ‘Terwijl het uiteindelijk heel gezellig was, toch? Mijn vader zat vroeger bij verschillende Palestijnse bewegingen, maar dat betekent niet dat hij Joden en Israëliërs niet als mensen ziet. Later zijn we ook uit eten gegaan met de ouders van Natascha. We hadden het dan over het alledaagse leven. Heel af en toe spraken we over de situatie in Palestina.’

Natascha: ‘Maar die gesprekken werden eigenlijk nooit politiek.’

Nooit?

Yazan: ‘We hebben wel één keer een meningsverschil gehad. Dat ging over de stelling dat met het beëindigen van de Gaza-oorlog in 2014 de Joodse Israëliërs weer door konden gaan met hun leven, terwijl voor de Palestijnen het leed juist begon.’

Natascha: ‘Ik dacht: maar dat geldt ook voor de Joden. Met het einde van de Holocaust kwamen ook de trauma’s voor Joden die het hadden overleefd. Israël is juist ontstaan vanuit die trauma’s. Ik zie Israël nog steeds als verzekeringspolis mocht het hier ooit weer uit de hand lopen met het antisemitisme.’

Yazan: ‘Natascha vond dat je deze oorlog niet kon vergelijken met de Holocaust. Ik vergelijk die ook niet een op een met het lot van de Palestijnen, maar ik vind wel dat er raakvlakken zijn.’

Yazan Hasiba: ‘Je wilt de bevestiging dat het niet fout is om je uit te spreken over het leed én tegen polarisatie te zijn.’ Beeld Jiri Büller
Yazan Hasiba: ‘Je wilt de bevestiging dat het niet fout is om je uit te spreken over het leed én tegen polarisatie te zijn.’Beeld Jiri Büller

Natascha: ‘Uiteindelijk zeiden we: let’s agree to disagree. Maar ik moet zeggen dat ik door Yazan en mijn eigen ervaringen steeds slechter tegen de bezetting van Palestijnse gebieden kan – al ben ik nog steeds voor het bestaan van de staat Israël, hoezeer ik de regering ook afkeur.’

Welke ervaringen?

Natascha: ‘Voor een documentaireserie ben ik enkele jaren geleden een maand lang in de Palestijnse gebieden en Israël geweest. Onze Palestijnse tolk, een schat van een vrouw, werd bij een checkpoint tussen Ramallah en Jeruzalem eruit gepikt door een soldaat van 21 jaar. Het was bloedheet buiten. Wij mochten dat stukje doorrijden in onze auto met airco, zij moest een uur lang door een soort kooi lopen met andere Palestijnen. Ik ben toen samen met de andere crewleden uitgestapt en met haar meegegaan. Die soldaat begreep er niets van. Hij zei: ‘Waarom zou je dat doen? Het is warm en zij is toch maar Palestijns.’ Dat was slechts een van de vele incidenten die zich afspeelden in een realiteit die ik nog niet kende. Ik spreek ook met nog meer overtuiging over ‘bezetting’ – tot woede van hardline pro-Israëliërs. Maar ik denk dan: ook in het belang van de veiligheid in Israël moeten we ons uitspreken over dit soort incidenten.’

De term ‘Palestijnse gebieden’ zou gevoelig liggen, omdat daarmee het bestaan van Palestina niet echt wordt erkend. Noem je Palestina bewust zo, Natascha?

Natascha: ‘Misschien dek ik mij daarmee onbewust in, omdat ik bang ben dat ik weer word aangevallen door felle pro-Israëliërs.’

Yazan: ‘Net erkende je nog dat er sprake is van een ‘bezetting’ en dat je daar steeds meer tegen bent. Toch draag je voor mijn gevoel bij aan die bezetting met termen als ‘Palestijnse gebieden’. Ik snap dat je het uit zelfbescherming doet, maar op deze manier creëer je wel acceptatie voor de overtuiging dat Palestina niet bestaat. En ik weet dat jij ook wil dat de ellende daar ophoudt.’

Natascha: ‘Ik heb daar nooit zo over nagedacht, wat misschien naïef is. Maar het raakt me wel, als ik het zo hoor. Ik wil Yazan natuurlijk niet kwetsen.’

Hoe lastig is het om bevriend te zijn met wat velen zullen zien als ‘de vijand’?

Yazan: ‘Mijn beeld van Natascha is mijn beeld van de Joden. Ook al zie ik vaak filmpjes voorbijkomen waarin Palestijnen worden getreiterd door Israëlische kolonisten, mijn algemene beeld blijft hetzelfde. Maar als je alleen op de sociale media hangt, dan zie je de nuance niet meer.’

Natascha: ‘En als mensen Palestijnen dehumaniseren zie ik juist Yazan voor me, waardoor het me nog meer raakt. Als ik een foto van Yazan en mij op Facebook postte, kon dat voor sommige mensen al reden zijn boze politieke discussies te voeren in de reacties.’

Yazan: ‘Ik wist niet dat er soms zo op onze vriendschap werd gereageerd.’

Natascha: ‘Daarentegen zie ik ook dat de groep mensen die voor humanisme pleit steeds groter wordt.’

Is jullie vriendschap veranderd in de afgelopen jaren?

Natascha: ‘Yazan was 17 jaar toen ik hem ontmoette. Zijn aard is nog steeds lief en zacht, maar hij is wel echt gegroeid. Vroeger zei hij altijd: ‘ik heb hier wel mijn gedachten bij, maar ik weet niet hoe ik die moet verwoorden.’ Nu zegt hij het gewoon, en dat doet hij heel sterk.’

Yazan: ‘Ik vond het moeilijk om toe te geven dat ik in Palestina ben geboren, maar dat die in Amsterdam geboren en getogen Joodse dame van 1 meter 60 meer wist van Palestina dan ik. Inmiddels heb ik me er beter in verdiept.’

Staat er binnenkort weer een afspraak op de planning?

Natascha: ‘We hadden elkaar door omstandigheden al een jaar niet gesproken, maar de huidige situatie in het Midden-Oosten lijkt me een goede reden om elkaar weer te zien.’

Yazan: ‘Mooi, want ik was al van plan om weer contact met je op te nemen.’

Natascha: ‘We kunnen volgende week misschien samen naar het Songfestival gaan?’

Yazan: ‘Laat me nog even nadenken over dat Songfestival, maar afspreken moet zeker lukken.’

Meer over