interviews

Zien de kinderen van boeren nog toekomst op de boerderij?

Bij het boerenprotest in Stroe waren woensdag ook veel adolescente en jongvolwassen kinderen van veeboeren aanwezig. Zien zij nog toekomst op de boerderij? ‘Met slechts zeventig koeien red je het niet, en al helemaal niet als de nieuwe stikstofregels gaan gelden.’

Wies de Gruijter
Een gezin (niet geïnterviewd voor dit artikel) verplaatst zich over de weide waar boeren protesteren tegen het stikstofbeleid. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Een gezin (niet geïnterviewd voor dit artikel) verplaatst zich over de weide waar boeren protesteren tegen het stikstofbeleid.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Hiske van der Meer (18) uit Hoornsterzwaag, dochter van een melkveehouder

‘Ik denk er niet aan om straks het bedrijf van mijn ouders over te nemen. Met slechts zeventig koeien red je het niet, en al helemaal niet als de nieuwe stikstofregels gaan gelden. Waarschijnlijk wordt de melkveehouderij binnenkort zelfs opgedoekt en gooien mijn ouders het over een andere boeg. Kalveren fokken, bijvoorbeeld. Ook dat is niet aan mij besteed. Ik ben goed met cijfers, dus ik wil de hbo-opleiding finance and control in Leeuwarden gaan doen.’

Vanaf links: Hiske van der Meer (18) en Lisa Tolnen (17). Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Vanaf links: Hiske van der Meer (18) en Lisa Tolnen (17).Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Lisa Tolnen (17) uit Hoornsterzwaag, werkt op een melkveehouderij

‘Mijn ouders hebben geen boerenbedrijf, maar ik ben wel tussen de boeren opgegroeid. Op mijn 5de reed ik al trekker en op mijn 13de ging ik op een melkveehouderij werken. Het is mijn droom om boerin te worden, het liefst op een zorgboerderij waar ook mensen met een beperking werken. Maar ik acht de kans dat die droom in eigen land wordt vervuld steeds kleiner.’

Hiske: ‘De aarde warmt op, dat is een feit. En er zijn inderdaad best wel veel boeren in Nederland, maar er zijn een heleboel boeren die vrijwillig willen stoppen. Den Haag moet zich tot hen richten. Koop ze uit, kom hun tegemoet. En neem dan de uitstoot van Tata Steel en Schiphol onder handen, in plaats van die van de boeren.’

Rick Vossebeld (21) uit Coevorden. 'Ik wil civiele techniek gaan studeren of de makelaardij in.' Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Rick Vossebeld (21) uit Coevorden. 'Ik wil civiele techniek gaan studeren of de makelaardij in.'Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Rick Vossebeld (21) uit Coevorden, zoon van een boer met 160 vleeskoeien

‘Drie jaar geleden dacht ik nog dat ik het bedrijf van mijn ouders in Coevorden zou overnemen, maar nu de regels voor boeren zo streng worden, zie ik daar geen toekomst meer in. Ik wil civiele techniek gaan studeren of de makelaardij in. Bijna al mijn klasgenoten op het mbo willen in de agrarische landbouw blijven werken, maar ze geven mij groot gelijk dat mijn geluk buiten de boerensector ga zoeken. En mijn ouders trouwens ook.

‘Of ik als makelaar huizen ga bouwen op landbouwgrond? Natuurlijk niet. De plannen van het kabinet om de landbouwsector in te krimpen zijn uit verhouding. Ik ben hier om solidariteit te tonen met de boeren. Nederland is een klein landje dat je op de kaart nauwelijks ziet met het blote oog. Laat grote landen als China en Amerika maar zorgen dat de stikstofuitstoot beperkt wordt.’

Erwin Russcher (23) met zijn broertje Alwin (14) en zusje Fennie (17). 'Voor ons drieën is het boerenvak niet weggelegd.' Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Erwin Russcher (23) met zijn broertje Alwin (14) en zusje Fennie (17). 'Voor ons drieën is het boerenvak niet weggelegd.'Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Erwin Russcher (23) uit Staphorst, Overijssel, kind van een melkveehouder, net als zijn broertje Alwin (14) en zusje Fennie (17)

‘Wij zijn met ons dertienen thuis. Bij al mijn broers en zussen merk je al vroeg wie wel en wie niet de liefde voor het boerenvak van mijn ouders heeft geërfd. Voor ons drieën is het niet weggelegd. Fennie wordt basisschooljuf en Alwin weet dan nog wel niet wat hij later wil worden, maar wel dat hij niet van melken houdt. Mijn tweelingbroer heeft de liefde wel, hij neemt het bedrijf dat nog van onze opa en oma is geweest binnenkort over. Wij zijn er ook namens hem. Hij moest thuisblijven om de koeien te melken.

‘Ik studeer volgende maand af van de opleiding agrotechniek en management. De techniek van melkrobots en in de toeleveringssector verandert razendsnel, dat vind ik geweldig. Toch zie ik mijn werkende toekomst af en toe voor mijn ogen voorbij flitsen. Ik ben aan het solliciteren voor een baan, maar denk dat boerenbedrijven door de onzekerheid in de sector terughoudend worden. Als jongste werknemer ben je dan als eerste weg.’

Vanaf links: Corien ten Klooster (14) en Anna Prins (14). Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Vanaf links: Corien ten Klooster (14) en Anna Prins (14).Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Corien ten Klooster (14) en vriendin Anna Prins (14) uit Hasselt, dochters van melkveehouders:

Corien: ‘Mijn broer is autistisch en mijn zusje wil niets van het boerenbedrijf weten, dus ik ben uitverkoren om later de melkveehouderij van mijn ouders over te nemen, als ik een leuke boer tegenkom om me te helpen tenminste. Zelfs alle stadse meiden in mijn vmbo-klas in Zwolle zien het wel voor zich dat ik boerin word. Toch ben ik onzeker over de toekomst als boer. Een leuke toekomst zal het in ieder geval zijn. In onze regio moet de hoeveelheid stikstof met 70 procent gereduceerd worden en van een bedrijf met veertig koeien kan je niet leven.’

Anna: ‘Vroeger wist ik zeker dat ik boerin wilde worden, maar sinds het eerste boerenprotest in 2019 heb ik een andere baan voor ogen, namelijk veearts in Zweden. Daar zijn minder regeltjes. Gelukkig voor mijn ouders heb ik nog vier zusjes, van wie er twee wel ambities hebben om het bedrijf later over te nemen.’

Corien: ‘Dat geldt bij lange na niet voor alle boeren in onze omgeving. Het merendeel van de oude boeren die binnenkort met pensioen gaan, heeft ofwel helemaal geen kinderen, ofwel geen kinderen die het bedrijf willen overnemen. Dat is een groot probleem. Vandaag is de sfeer gelukkig opgetogen. Toen we vanmorgen met de trekker langs een school reden, zag je alle kinderen op het schoolplein opfleuren.’

Meer over