nieuws

Zeven partijleiders houden kaarten tegen de borst over vorming van nieuw kabinet

Zeven partijleiders hebben woensdag onder leiding van kabinetsinformateur Mariëtte Hamer gesproken over een corona-herstelbeleid voor Nederland. VVD, CDA, D66, GroenLinks, PvdA, ChristenUnie en SP hebben daarover ‘ideeën uitgewisseld’, maar ontkenden na afloop dat het ging om een gesprek van de nieuwe coalitie.

Kabinetsinformateur Mariëtte Hamer ontving vandaag zeven partijleiders. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Kabinetsinformateur Mariëtte Hamer ontving vandaag zeven partijleiders.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

‘Het is natuurlijk niet zo dat deze zeven partijen maar samen een kabinet moeten vormen’, zei CDA-leider Wopke Hoekstra na afloop van het gesprek. Er was volgens hem alleen oriënterend gesproken over een herstelbeleid voor na de coronacrisis, zoals steunpakketten voor bedrijven. De opvallend opgewekte CDA-leider wil wel dat er ‘tempo wordt gemaakt’ met de kabinetsformatie en herhaalde zijn eerdere aansporing: ‘Vooruit met de geit’. Volgens D66-leider Kaag voelen alle partijen zich verantwoordelijk voor het herstel van Nederland. Over de onderlinge chemie zei ze dat ‘de sfeer goed was’.

VVD-leider Mark Rutte benadrukte net als de andere partijleiders dat er alleen was gesproken over het corona-herstelbeleid en wilde niet ingaan op vragen of dit een verkapt coalitiegesprek was. Er is volgens Rutte afgesproken om ‘een beetje stil te zijn’ over de inhoud van het gesprek, in het belang van het formatieproces. ‘Ik help het proces niet als ik daar nu meer over zeg', aldus Rutte. Informateur Hamer zal zich komende dagen ‘gaan beraden op de ideeënuitwisseling’ en komt daarna met een voorstel hoe het nu verder moet met het herstelbeleid en de zoektocht naar een nieuwe regering.

De partijleiders deden opvallend veel moeite om na het gesprek met Hamer niet met elkaar gefotografeerd of gefilmd te worden. Eerst kwam Rutte de vergaderzaal uit, daarna liepen de andere leiders snel achter hem langs, ieder een andere kant op. Elke suggestie dat hier een nieuw kabinet had overlegd, leken ze te willen vermijden.

Herstelbeleid

Informateur Hamer had de zeven partijen formeel uitgenodigd om verder te praten over het economisch herstelbeleid voor na de coronacrisis. In lijn met de opdracht die zij van de Tweede Kamer kreeg, sprak zij hier eerder ook al over met diverse experts van onder meer het Sociaal Cultureel Planbureau en de rekenmeesters van het Planbureau voor de Leefomgeving en het Centraal Planbureau.

Het herstelbeleid zal naar verwachting als basis dienen voor een nieuw regeerakkoord. Van VVD, D66, CDA, PvdA en GroenLinks is duidelijk dat zij graag willen onderhandelen over een nieuw kabinet. Maar van de ChristenUnie en de SP is dit allerminst zeker. De ChristenUnie heeft kabinetsdeelname met Rutte als VVD-leider na een vertrouwensbreuk begin april uitgesloten , maar kwam daar later op terug. Ook de SP zag in Rutte de verpersoonlijking van alles dat fout was in de zo fel bekritiseerde Haagse bestuurscultuur. Van de SP moest de VVD-leider vertrekken alvorens zij aan de formatietafel zouden aanschuiven.

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers wilde woensdag na afloop van het zevenpartijen-overleg niet zeggen waarom hij nu wel is aangeschoven bij een gesprek met Rutte over het corona-herstelbeleid voor Nederland. SP-leider Lilian Marijnissen: ‘Ik was hier alleen om mijn ideeën over het herstelbeleid met de informateur te delen.’

Ziekmelding Omtzigt

Betrokken formatiekandidaten zagen dinsdag een voorzichtige doorbraak bij het CDA. Al weken kijkt het Binnenhof met lichte irritatie naar Hoekstra die geen besluit leek te kunnen nemen of zijn partij zou meedoen aan coalitie-onderhandelingen na de vertrouwenscrisis met Rutte.

Na de ziekmelding van Omtzigt wordt achter de schermen voor het eerst uitgesproken dat Hoekstra het mandaat heeft van de Kamerfractie om de gesprekken over kabinetsdeelname aan te gaan.

Meer over