nieuws

Zelfvarend schip maakt historische reis: ‘Mayflower 2.0’ koerst zonder kapitein naar VS

Komende maand vertrekt de zelfvarende Mayflower 2.0 aan een reis van twaalf dagen over de Atlantische Oceaan. Aan boord van het hightech schip tref je geen bemanning, wel onderzoeksapparatuur en een goed getrainde computer.

De Mayflower tijdens proefvaarten in april. Beeld IBM
De Mayflower tijdens proefvaarten in april.Beeld IBM

Vier eeuwen na de historische scheepsreis van de Pilgrim Fathers van het Verenigd Koninkrijk naar de Verenigde Staten maakt dit jaar opnieuw een Mayflower een oversteek voor in de geschiedenisboekjes. Dit keer zijn er geen honderd Britse puriteinse calvinisten aan boord. Er is zelfs geen bemanning – destijds dertig koppen sterk. De Mayflower 2.0 is een schip dat zichzelf stuurt.

Aan het roer van het Mayflower Autonomous Ship (MAS) staat een computer die maandenlang door automatiseringsbedrijf IBM met beelden is getraind om niet alleen andere schepen te herkennen maar ook obstakels zoals containers die van andere schepen zijn gevallen, boeien of een zwerm vogels op het water. Zo moeten aanvaringen worden voorkomen.

De nieuwe Mayflower kijkt om zich heen met behulp van zes camera’s die aan de mast zijn bevestigd en dertig sensoren aan boord. Hij koerst op de radar en gps-navigatie. De virtuele ‘kapitein’ moet situaties ook kunnen beoordelen als het schip geen contact kan zoeken met het internet om bijvoorbeeld actuele data over het weer te downloaden.

De moderne Mayflower is een trimaran, een variant op de catamaran, van 15 meter lang en ruim 6 meter breed. Het schip weegt 4.500 kilogram, waarvan 700 kilo aan apparatuur. Het drijvende experiment vaart overwegend op zonne-energie en kan een maximumsnelheid bereiken van 10 knopen (omgerekend zo’n 18,5 kilometer per uur). Het vaartuig werd vorig jaar september te water gelaten.

De Mayflower tijdens proefvaarten in april. Beeld Tom Dickenson for ProMare/IBM
De Mayflower tijdens proefvaarten in april.Beeld Tom Dickenson for ProMare/IBM

Tijdens zijn reis gaat de Mayflower onderzoek doen naar zaken als de effecten van de opwarming van de aarde en de vervuiling van de zee met micro-plastics.

De vertrekdatum ligt nog niet vast, maar de initiatiefnemers hopen dat de nieuwe Mayflower komende maand aan zijn odyssee kan beginnen. De oversteek van ruim 5600 kilometer gaat zo’n twaalf dagen vergen, is de verwachting: de Pilgrim Fathers deden er in 1620 tien weken over.

Varende drones

Het is niet de eerste keer dat een onbemand vaartuig de oceaan oversteekt. Er zijn proeven gedaan met zogeheten sail drones, drijvende drones, die vooral worden ingezet voor wetenschappelijke metingen. In 2019 trok zo’n vaartuig, de SD 1020, rond de Zuidpool. Hij deed er 196 dagen over en legde een afstand af van 22 duizend kilometer. Tijdens zijn reis overleefde de zeven meter lange SD 1020 golven van 15 meter hoog, winden met een snelheid van 130 kilometer per uur, temperaturen van onder het vriespunt en zelfs botsingen met ijsbergen.

Scheepsbouwers doen onderzoek naar de mogelijkheid voor zelfsturende of op afstand bestuurbare vrachtschepen. Damen Shipyards in Gorinchem deed in december een proef met een modelvaartuig, de Unmanned Patrol Craft (UnPaC).

Het gaat de reder niet zo zeer om schepen die zelf navigeren, maar die de bemanning kunnen bijstaan of het roer in handen nemen als die gaat slapen. ‘90 procent van de aanvaringen is het gevolg van menselijk handelen’, aldus manager Frank Relou van Sea Machines in Boston die bij de ontwikkeling van de UnPaC is betrokken.

De Mayflower gereed voor transport op een scheepswerf in Gdansk. Beeld IBM
De Mayflower gereed voor transport op een scheepswerf in Gdansk.Beeld IBM
Meer over