Zelfs de Weense wals zucht onder 'het geval Haider'

Scheepsladingen Portugese wijn, Portugese musici, Portugese hapjes van een cateraar uit Lissabon en achttienduizend orchideeën uit Madeira waren met zorg geselecteerd om het bezoek van eregast Jorge Sampaio aan het Opernball in Wenen extra cachet te geven....

Maar de Portugese president liet zich donderdagavond niet zien bij het Bal der Bals, hét jaarlijkse evenement van de Weense high society in het Opernhaus aan de Ringstrasse. Hij zegde af, daags nadat begin februari de gewraakte Oostenrijkse coalitie met Wolfgang Schüssel (ÖVP) en Jörg Haiders FP & Ouml; tot stand kwam.

Catherine Deneuve zei om die reden af. Claudia Cardinale. De burgemeesters van Frankfurt en Athene. De Israëlische sopraan Anat Efraty en de Amerikaanse tenor Neil Shicoff. Ze bleven allemaal weg, wegens 'dat ding', zoals de chique organisatrice van het Opernball Elisabeth Gürtler (erfgename van het Sachertorte-fortuin) het discreet omschrijft.

Natuurlijk is het traditionele Opernball vaker doelwit geweest van acties tegen de 'kapitalistische varkens' die zich daar onder zware kroonluchters, tussen pluche en parket, verliezen in die typische Weense vorm van vergetelheid; die speciale roes van drank van driekwartsmaat; dat 'selige Schweben' in een veilige schijnwereld; die 'bizarre mengeling van aristocratie en vulgariteit', zoals Stefan Zweig de wals ooit omschreef.

Maar de kreten om vernietiging van de klassenmaatschappij en democratisering drongen amper binnen in het bastion van polka, quadrille en galop.

Nu echter heel Oostenrijk is opgeschrikt door het 'het geval Haider' - de rechts-extremistische politicus die er ooit van droomde acteur te worden en wellicht als gevierd Schauspieler de balvloer van het Opernhaus te betreden, maar nu zijn ambities heeft verlegd naar de politiek -, zijn de sidderingen zelfs tot in het hart van het Weense balwezen voelbaar.

Politieke sancties zijn één ding, maar wanneer de internationale hoogwaardigheidsbekleders en sterren wegblijven van de grootste sociale gebeurtenis van het jaar, heeft dat haast nog meer impact dan de 15.000 demonstranten die donderdagavond door een politiekordon op afstand werden gehouden.

Uiteindelijk viel het nog mee. Het had dan wel 'afzeggingen geregend', maar er waren nog altijd 4100 gasten, onder wie president Thomas Klestil, die stijfjes zijn loge deelde met bondskanselier Wolfgang Schüssel en de nieuwe partijvoorzitster en vice-kanselier Susanne Riess-Passer van de FP & Ouml;. Ook de Franse actrice Jacqueline Bisset had na het aftreden van Haider besloten toch te komen. Eerder bedankte ze, op aanraden van Arnold Schwarzenegger.

Wie er ook kwam: Adolf Hitler. In een witte limousine reed hij voor, stapte uit, bracht de Hitlergroet en werd meteen gearresteerd. Hitler, alias acteur Hubsi Kramer, was de enige demonstrant die het zover had weten te brengen.

Meer over