ReportageCoronamaatregelen in Madrid

Zelfs corona krijgt Madrilenen niet vroeger aan tafel

Een ober in restaurant El Ñeru schenkt een glas cider in.Beeld Cesar Dezfuli

Zelfs nu het aantal ziekenhuisopnamen blijft oplopen, blijkt het onmogelijk om Spanjaarden voor acht uur aan het diner te krijgen. Het bestuur in Madrid ging overstag: de bars en restaurants zijn weer open tot middernacht.

‘Ze wilden ons europeaniseren!’ In de stem van Fernando Caso klinkt verontwaardiging door. Gedurende drie weken was het in Madrid niet mogelijk om na tien uur nog een avondmaal te bestellen, om elf uur moesten bars en restaurants dicht. ‘Maar zo werkt dat bij ons niet’, verzucht Caso. ‘Bij ons duurt de lunch nu eenmaal lang. De mensen werken door tot laat. Voor ons is om acht uur eten gewoon te vroeg.’

Het is niet zo dat restaurant El Ñeru, dat Caso (43) samen met zijn zussen Vanesa (41) en Carmen (39) bestiert, geen pogingen heeft ondernomen de Spanjaarden eerder aan tafel te krijgen. Op sociale media sloten ze zich aan bij een campagne: ‘Vervroeg het diner naar 20 uur, steun de horeca in Madrid’. Ze legden het uit in hun eigen woorden. ‘We moeten ons allemaal aanpassen zodat we kunnen blijven genieten van dat wat ons gelukkig maakt.’

De Spaanse gewoonten bleken onwrikbaar en een man als Fernando begrijpt dat eigenlijk wel. Zijn hele restaurant geurt naar traditie. Bijna vijftig jaar geleden kwam zijn vader uit de noordelijke regio Asturias naar Madrid, en nog steeds staan er bij El Ñeru vooral Asturische specialiteiten op de kaart: de blauwe kaas uit Cabrales, de bonenstoofpot fabada, en als dessert een ongeëvenaarde arroz con leche. Zijn vader ging altijd in een traditioneel kostuum de tafeltjes langs. Fernando doet dat vele jaren later nog precies zo.

Na een lange avond worden de tafels schoongemaakt (met desinfectiemiddel uiteraard).Beeld Cesar Dezfuli

Het Madrileense regiobestuur zwichtte afgelopen weekeinde: terwijl het aantal ziekenhuisopnamen door corona nog altijd blijft stijgen, mogen de restaurants weer open tot middernacht. Het is een besluit dat tegen de zin is van de linkse Spaanse regering onder leiding van Pedro Sánchez. Maar voor de rechtse regiopresidente van Madrid, Isabel Díaz Ayuso, is het een uitgemaakte zaak: het economische belang gaat wat haar betreft voor.

Nu is het zaterdagavond, even na half acht. Bij El Ñeru maken de laatste lunchgasten aanstalten te vertrekken. Ook op de andere tafeltjes zijn nog stillevens te zien van verfrommelde servetten, halflege glazen en achtergelaten rekeningen. De obers zitten achter in de zaak uit te puffen.

Hoe kan het toch dat het voor Spanjaarden onmogelijk is om voor negenen, zelfs voor tienen te dineren? ‘Het heeft ermee te maken dat we in het weekend alles op ons gemak willen doen’, analyseert Jesús Coca (34), een van de obers. Zijn gezicht gaat grotendeels schuil achter een mondkapje met een Asturische en een Spaanse vlag. ‘De hele week door zijn we aan het rennen’, vervolgt hij. ‘Maar het weekend is ons momento de relax.’

Behalve voor de obers natuurlijk. Het is even voor achten wanneer ze opnieuw in beweging komen. De tafels worden nog maar eens gedesinfecteerd, vervolgens opnieuw gedekt.

Voorin, bij de bar, loopt het nu vol. Op heel wat tafeltjes verschijnt appelcider, een zure drank waar Asturias om bekend staat. Van oudsher hielden de obers de fles hoog boven hun hoofd en schonken ze de cider vanaf grote hoogte in de glazen. Tegenwoordig bestaan er apparaten die de drank met kracht in de glazen spuiten.

Madrilenen aan tafel.Beeld Cesar Dezfuli

Verkeerde tijdzone

Carlos Hernández (50), die werkt als bestelbusbestuurder, houdt het bij een biertje, net als zijn vrouw. Volgens hem zijn de Spanjaarden vooral zo laat met eten vanwege het klimaat. ‘Zolang de zon schijnt is het aangenaam om buiten te zijn. Het komt dan niet in je hoofd op om te gaan eten’, zegt hij.

Een andere veelgehoorde verklaring is dat Spanje in de verkeerde tijdzone zou leven. In 1942 besloot generaal Franco dat Spanje dezelfde tijd moest aanhouden als het Duitsland van Hitler. Het is een besluit dat nooit werd gecorrigeerd – met als gevolg dat Madrid westelijker ligt dan Londen, maar het er toch later is. Met andere woorden: wanneer de klok negen uur aangeeft, zou het in Spanje eigenlijk nog maar acht uur moeten zijn.

Hoe het ook zij: dit is het tijdstip waarop daadwerkelijk de eerste restaurantbezoekers binnenkomen bij El Ñeru. Zo ook Juan Carlos Sánchez (45), die met zijn vrouw en een bevriend stel aanschuift voor een onvervalste cachopo. Weer zo’n Asturische specialiteit: twee kalfsfilets met daar tussen ham en kaas.

Waarom Spanjaarden zo veel tijd inruimen voor het eten? ‘Al het belangrijke gebeurt hier rond de tafel’, zegt Sánchez. ‘Dat begint al met de doop, en dan de communie, de verjaardagen, huwelijken…’ Eigenlijk wordt er alleen bij begrafenissen niet samen gegeten, bedenkt Sánchez zich – het enige moment waarop het moeilijk is het leven te vieren.

Beeld Cesar Dezfuli

Tot ruim na elven blijven Sánchez en zijn vrienden aan tafel zitten, zoals ze gewend zijn. Toch heeft Sánchez, die als onderhoudsmedewerker werkt in een gemeentelijk sportcentrum, gemengde gevoelens over de avond. ‘Wij Spanjaarden zijn heel sociaal’, zegt hij. ‘Het liefst zijn we altijd samen met vrienden en familie. Maar eigenlijk kan dat nu niet, met het aantal coronabesmettingen dat we hier hebben.’

Het is halftwaalf als de laatste gasten vertrekken. Weliswaar mogen restaurants tot twaalf uur open blijven, maar dan gaat ook de avondklok in. Het is een maatregel waar Spanje voorlopig niet vanaf is: de regering-Sánchez besloot zondag een avondklok in te stellen tussen elf en zes, waarbij de regio’s mogen besluiten er een uur bij of af te doen. De bedoeling is dat deze regel van kracht blijft tot mei volgend jaar.

Als Fernando Caso zijn lege zaak overziet, overvalt verdriet hem. ‘Vorig jaar zou het hier nog vol blijven tot twee uur ’s nachts, wanneer de laatste afzakkertjes werden gedronken’, vertelt hij. ‘De eetzaal zou vol hebben gezeten. Nu zijn er nog geen dertig mensen komen eten. Een hele leeftijdsgroep ontbreekt, de ouderen durven niet te komen. Terwijl 2019 het beste jaar uit onze geschiedenis was, zal 2020 het slechtste zijn.’

Horeca personeel van El Ñeru in Madrid.Beeld Cesar Dezfuli
Meer over