Zelfcontrole borstkanker is zinloos

Kankerbestrijding past voorlichting aan...

Van onze verslaggever Broer Scholtens

AMSTERDAM KWF/Kankerbestrijding stopt met het stimuleren van de maandelijkse controle door vrouwen op knobbeltjes in de borst. Deze controle leidt op lange termijn niet tot minder sterfte door kanker, maar wel tot onnodige medische ingrepen.

KWF reageert hiermee op een deze week verschenen studie van twee Deense epidemiologen. Zij concluderen dat geregelde zelfcontrole geen sterftevoordeel oplevert. Bovendien zijn er nadelen, stellen de Denen. Uit massastudies blijkt dat door zelfcontrole vrouwen vaker naar hun huisarts gaan. Meer foto’s, meer puncties, meer littekens en infectierisico’s zijn het gevolg – vaak onnodig, blijkt achteraf.

KWF trekt bestaande voorlichtingsfolders in. Er komt geen nieuwe folder meer over maandelijkse zelfcontrole en de techniek daarvan. De organisatie gaat de komende borstkankermaand oktober ook de negatieve kanten van zelfonderzoek uitdragen.

De onderzoekers werken bij de Deense vestiging van het gerenommeerde Britse Cochrane-centrum. Dit instituut stelt op basis van de wetenschappelijke literatuur behandelstrategieën op.

Vijf jaar geleden kwamen de Denen ook al tot de conclusie dat zelfonderzoek niets oplevert. Ze deden dat toen na analyse van twee grote studies in Rusland en China. Samen deden daar een half miljoen vrouwen aan mee.

KWF deed daar toen niets mee. ‘Blijkbaar is het moeilijk om met een ingesleten opvatting te breken’, zegt Jan Peter Kösters, een van de onderzoekers van de Deense Cochrane-vestiging.

In de analyse die deze week verscheen, hebben de Denen ook een grootschalige studie in de Filipijnen uit 2006 betrokken. De conclusie is opnieuw: geregelde zelfcontrole heeft geen nut, het risico op borstkanker blijft hetzelfde.

Huisartsen, ziekenhuizen en belangeninstanties als PinkRibbon adviseren vrouwen geregeld hun borsten te controleren op knobbeltjes of verdikkingen. KWF zegt daarin nu een draai te maken. ‘Zelfcontrole raden we niet af, maar we gaan het ook niet meer promoten.’

De richtlijn Mammacarcinoom 2008, in concept opgesteld door een tiental specialistenverenigingen en een trits belangenpartijen, komt terug op de promotie van zelfonderzoek. ‘Tumoren die door borstzelfonderzoek zijn ontdekt, hebben geen betere prognose dan tumoren die op een andere manier zijn gevonden’, staat in het concept.

Het Nationaal Borstkanker Overleg Nederland zegt dat zelfonderzoek als methode voor sterftevermindering niet kan worden aanbevolen.

Meer over