Zelfbestuur Ulster klapt in elkaar

Het zelfbestuur van Noord-Ierland is ten einde. Gisteren namen de vijf ministers van de protestantse partijen UUP en DUP ontslag uit de gezamenlijke regering met de katholieken....

De ministers willen niet meer in één regering zitten met Sinn Féin, de politieke vleugel van de IRA, omdat de militaire tak nog altijd weigert de wapens in te leveren.

Met hun besluit bliezen de ministers de coalitieregering op en is van het Goede Vrijdag-vredesakkoord van 1998 eigenlijk niet meer dan een vodje over. Het vredesproces, dat met zoveel pijn en moeite tot stand was gekomen, is weer terug bij af. Groot-Brittannië zal Noord-Ierland weer zelf moeten regeren - de zogenoemde direct rule. Waarschijnlijk zullen onderhandelingen worden geopend over aanpassingen van het Goede Vrijdag-akkoord.

De crisis kwam niet overwacht. De gematigde protestantse UUP van David Trimble had al verscheidene ultimatums aan de IRA gesteld, waardoor het zelfbestuur al drie keer eerder was opgeschort. Maar telkens slaagden de Britse premier Blair en de Ierse premier Ahern erin de breuk te lijmen. Nu was het protestantse geduld op.

Trimble zelf - de protestantse leider en premier die in 1998 samen met de gematigde katholieke leider John Hume de Nobelprijs voor de Vrede won - besloot zijn positie al begin juli ter beschikking te stellen. De Britse minister van Noord-Ierland John Reid zag daarna nog kans het leven van de regering enkele maanden lang te rekken. Gesterkt door de gebeurtenissen van 11 september - waarna de Amerikaanse sympathie voor de IRA duidelijk is verminderd - testte Trimble vorige week de kwaliteit van de beademingsapparatuur.

Hij eiste in een motie het aftreden van de beide Sinn Féin-ministers, omdat de IRA naar zijn zeggen niet aan de afspraken voldeed. Toen die motie het niet haalde doordat alle katholieke parlementsleden tegenstemden, gaf Trimble de IRA nog een week de tijd alsnog de wapens in te leveren. Maar de IRA wees dit 'protestantse' ultimatum af en ook Blair en Ahern stonden dit keer machteloos. Zelfs een ontmoeting tussen Trimble en Sinn Féin-leider Gerry Adams bracht gistermorgen geen uitkomst meer. 'We hebben de beslissing steeds weer uitgesteld. Verder uitstel is onmogelijk', aldus Trimble.

Meer over