Commentaar

Zege van 'sterke man' Erdogan

Turkije kiest massaal voor sterke man Erdogan, maar of hij de gewenste stabiliteit kan brengen is de vraag.

null Beeld anp
Beeld anp

Turkije heeft in roerige tijden gekozen voor een sterke man. De verkiezingsuitslag die de AK-partij van president Recep Tayyip Erdogan onverwacht toch een absolute meerderheid heeft opgeleverd, is een forse tegenslag voor de oppositie en de Europese Unie. Velen hadden verwacht dat de Turken genoeg zouden hebben van de autocratische regeerstijl van Erdogan die heeft geleid tot polarisatie tussen de Turken en de Koerden met als climax de aanslag in Ankara vorige maand.

De verkiezingszege van Erdogan laat zien dat de Turken vooral terugverlangen naar rust en stabiliteit. De situatie in het Midden-Oosten, het vluchtelingenprobleem, de terreurdreiging in eigen land en het getouwtrek van Europa om al die problemen gezamenlijk te lijf te gaan, rechtvaardigen blijkbaar de keuze voor een krachtig charismatisch leider. Dat die leider het niet zo nauw neemt met zaken als de vrijheid van meningsuiting of de scheiding der machten, nemen Erdogans aanhangers blijkbaar voor lief.

Monddood

Het is echter de vraag of Erdogan de stabiliteit kan brengen waarnaar het volk verlangt. De economische bloei die het land in zijn eerste jaren doormaakte, is gestagneerd. Van de positieve democratische trend die tien jaar geleden leidde tot de start van de onderhandelingen met Europa over toetreding tot de EU, is weinig over. Politieke tegenstanders worden monddood gemaakt, de strijd met de Koerden is weer opgelaaid en seculiere idealen worden geleidelijk ingeruild voor islamitisch gedachtengoed.

Met de door hem felbegeerde verruiming van de presidentiële macht lijkt Erdogan zijn autocratische koers te willen voortzetten. Te verwachten valt dat de interne spanningen met de seculiere en Koerdische bevolking dan verder toenemen. Bedrijven zullen terughoudend blijven om in een gepolariseerd en toenemend onveilig land te investeren, waardoor de gewenste economische boost uit blijft.

null Beeld anp
Beeld anp

Ook de relatie met Europa blijft ingewikkeld. Van toetreding tot de EU kan geen sprake zijn wanneer Turkije zich ondemocratisch blijft ontwikkelen. Dat weet ook Erdogan, die nu via het vluchtelingenprobleem toch wat concessies probeert af te dwingen. Europa zou zich hierdoor niet moeten laten gijzelen: Turkije heeft de EU immers even hard nodig als bondgenoot in de woelige regio.

Meer over