Reportage

Zeeuwse treinreizigers krijgen negentien minuten cadeau als goedmakertje voor de marinekazerne

Beetje bij beetje vergeven Vlissingen en Zeeland Den Haag voor het marinierskazernedebacle. Feestelijk onthaalden de stad en de provincie maandagochtend het eerste tastbare resultaat van het compensatiepakket, een betere treinverbinding met de rest van Nederland. Toch blijft de lokale bevolking sceptisch.

Nick de Jager
De hele dag door rijdt er nu een ‘snelle intercity’ van Vlissingen naar Roosendaal, en straks naar de Randstad.   Beeld Arie Kievit
De hele dag door rijdt er nu een ‘snelle intercity’ van Vlissingen naar Roosendaal, en straks naar de Randstad.Beeld Arie Kievit

‘Wat een hotemetoten’, lacht Angelina van Dijk nadat de deuren van de trein zijn gesloten, een leger jubelende bestuurders op het perron van Vlissingen achterlatend. Nee, zo’n circus heeft de goedlachse, blonde 63-jarige conducteur in 21 jaar bij NS nog niet meegemaakt. Nu ze het persspektakel heeft overleefd (vier betrokken bobo’s floten tegelijkertijd op rode fluitjes) en de nog vrijwel lege trein snelheid begint te maken, voelt ze zich duidelijk meer op haar gemak. ‘Ik houd van de trein, maar laat mij maar buiten de schijnwerpers.’

Met kwalificaties als ‘heel erg mooi’, ‘een geweldig moment’ en ‘ontzettend belangrijk’ werd maandagochtend op station Vlissingen de ‘snelle intercity’ gepresenteerd – een trein die vanaf de havenplaats enkel Middelburg en Goes in Zeeland aandoet, waardoor reizigers op weg naar Roosendaal tot negentien minuten winst kunnen boeken. Nieuw is die verbinding feitelijk niet, want ’s ochtends gaat al twee keer precies zo’n trein. Vanaf maandag vertrekt hij de hele dag door, elk uur, op kosten van het Rijk.

Met meer snelle treinen naar Roosendaal, en later richting de Randstad, moet Zeeland aantrekkelijker worden voor langeafstandswoon-werkverkeer en toerisme. Vooral voor mensen die langer moeten reizen, is de tijdwinst ‘plezierig’, zegt de 78-jarige Ruud Timmermans. Zelf gaat hij bijna nooit met de trein, maar nu heeft hij een flinke reis naar Haarlem voor de boeg. Dan is het lekker als de trein voorbij stations als Krabbendijke, Kruiningen en Arnemuiden snelt.

Maar voor reizigers die vooral binnen Zeeland reizen, voelt de nieuwe dienstregeling niet als een bijster grote verbetering. Ict-studenten Renz van Kalmthout en Alinda Klap vinden een lange treinreis langs kleine stations zelfs wel prettig: ’s ochtends lekker rustig aan de dag beginnen in de trein.

null Beeld

Blessing in disguise

Hoe dan ook markeert de maandagochtend een mijlpaal voor de Zeeuwen. De intercity (en een extra Sprinter voor de kleine dorpen) is het eerste tastbare resultaat van een forse investering van het Rijk in de provincie, als compensatie voor het marinierskazernedebacle.

Begin 2020 ging definitief een streep door de verhuizing van de mariniers naar Vlissingen. Het toekomstige complex zou kwalitatief niet voldoen door de beperkte omvang van de schietbanen en te weinig ruimte voor helikopteroefeningen. Ook wilde een groot deel van het korps niet naar de kustprovincie verhuizen. Veel Zeeuwen ervaarden dit besluit als een vernedering. ‘We moeten er een keer over ophouden, maar we voelden ons belazerd’, zegt de Vlissingse wethouder Albert Vader.

Langzaam wint Den Haag inmiddels het vertrouwen terug. Een compensatiepakket van 650 miljoen euro moet Zeeland de institutionele impuls bieden die de militairen in eerste instantie zouden geven. De plannen omvatten onder meer een justitieel complex met zowel een gevangenis als een rechtszaal (belangrijk voor vluchtgevaarlijke criminelen), een regionaal kenniscentrum voor water, voedsel en energie en dus een betere bereikbaarheid van de provincie. NS ontvangt subsidie van het Rijk om extra treinen in Zeeland in te zetten.

De regionale krant PZC noemde het pakket al meermaals een ‘blessing in disguise’: als alle plannen gerealiseerd worden, is de ongelukkige afhandeling van de marinierskwestie misschien wel heel goed geweest voor de provincie.

Wat betreft gedeputeerde Dick van der Velde is het verleden dan ook ‘absoluut’ vergeten en vergeven. Niet per se door de ambities zelf. Maar ook omdat voormalig topambtenaar Siebe Riedstra en staatssecretaris Raymond Knops zich de laatste maanden duidelijk verantwoordelijk voelden voor het dossier. Dat stemt hem ‘uitermate tevreden’, zegt de VVD’er. ‘We zetten gezamenlijk de handtekening onder ideeën en zetten gezamenlijk de schouders eronder.’

Oneigenlijke argumenten

De reizigers in de snelle intercity naar Roosendaal zijn sceptisch. De ‘oneigenlijke argumenten’ waarmee het Rijk de marinierskazerne naar de Veluwe overhevelde, blijven rondspoken in het hoofd van de naar Haarlem reizende Timmermans. ‘Laat eerst maar zien dat er werkelijk wat gebeurt.’

Uitvoeringsregisseur Riedstra kon bij zijn voortgangsrapportage deze maand de bezorgde Zeeuwen niet geruststellen. De belangrijkste projecten van het pakket (het justitieel complex en het kenniscentrum) lopen allebei vertraging op, om redenen die niets met rijksfinanciering van doen hebben. Met een beetje uitstel, zo herinneren Zeeuwen als Timmermans zich, begon het bij de marinierskazerne ook.

Ondertussen hebben veel studenten, de bevolkingsgroep die deze maandagochtend de feestelijk vertrokken intercity domineert, hooguit vaag van het compensatiepakket gehoord. Terwijl juist het aantrekken en behouden van jongeren in de regio het kerndoel van de investeringen is. ‘Kunnen ze die 650 miljoen niet beter aan de mensen uitdelen? Ik fiks mijn eigen baan wel’, aldus horecastudent Tito.

Wat de in Breda studerende Eva (23, dinsdag 24) betreft is er nog wat werk aan de winkel als het om de nieuwe dienstregeling gaat. Nét voor haar aankomst in Roosendaal ziet ze haar ‘tijdswinst’ verdampen, haar aansluiting naar Breda is zojuist vertrokken. Onderkoeld: ‘Ik zie nog niet direct een voordeel van die snellere trein.’

Meer over