'Ze bleef drammen en schoppen'

Jan en zijn vrouw zijn veroordeeld voor huiselijk geweld. Hij kreeg een huisverbod.

DOOR ELSBETH STOKER

'Kan ik niet nog langer een huisverbod krijgen?', vroeg Jan (50) toen hij twee jaar geleden gedwongen uit zijn woning werd gezet. Deze vraag zullen de meeste burgemeesters niet vaak te horen krijgen van mannen die de toegang tot hun eigen huis wordt ontzegd. Het huisverbod is immers een van de ingrijpendste maatregelen om de cyclus van huiselijk geweld tegen te gaan. Inmiddels wordt zo'n sanctie steeds vaker oplegd. Uit prognoses van de Vereniging Nederlandse Gemeenten blijkt dat in 2011 2.987 verdachten van huiselijk geweld zo'n verbod kregen, in 2009 - het jaar dat het verbod werd geïntroduceerd - was dat nog 2.150 keer.

De Limburgse Jan was echter enthousiast. Eindelijk had hij, slachtoffer én dader van geweld, een goed excuus om 'nee' te zeggen tegen de vrouw die hem al zestien jaar in haar greep heeft. De 'gedwongen time-out' gaf hem de gelegenheid over zijn gewelddadige relatie na te denken. En dat is volgens hulpverleners juist de bedoeling. Inmiddels overweegt Jan, na een training huiselijk geweld en hulp van Reclassering Nederland, een scheiding aan te vragen.

'Vroeger stond ik niet zo sterk in mijn schoenen. Mijn vrouw kon echt veel met mij doen. Ze hoefde maar wat te vragen en ik deed het. Regende het bakstenen en moesten de honden nog worden uitgelaten? Dan deed ik dat. Als ze vond dat ik extra rondjes moest lopen, liep ik extra rondjes. Ze poetste de keuken niet, ze pakte de stofzuiger nooit. Ik deed dat allemaal. Gewoon, om geen ruzie te krijgen. En zij zat in de tussentijd vrolijk te drinken op de bank.

'Toen ik haar zestien jaar geleden ontmoette in een club had ze al een alcoholprobleem. Ze heeft veel meegemaakt in haar leven. Ze komt uit Oost-Europa en is misbruikt. Maar daar wil ik niet te veel over vertellen. Ik haalde haar uit die wereld, uit die club. Daar had ze geen toekomst. Onze eerste jaren samen waren fijn. Ze dronk amper. Ze was eerlijk en aantrekkelijk. Ik wilde graag een gezin, ik wilde niet alleen blijven.

'Na drie jaar begon de ellende. Ze begon weer veel te drinken. Wodka en raki. Ze werd wantrouwig en gewelddadig. Ik heb veel klappen gehad en ik heb haar ook weleens een flinke duw gegeven. Hulp zoeken deed ik niet, ik wilde het binnenshuis houden.

'Uiteindelijk zijn we allebei opgepakt, en veroordeeld voor huiselijk geweld. De aanleiding was een ruzie over geld. Zij zei dat ik het had gestolen, maar we hadden helemaal geen geld. Van nature ben ik geen gewelddadige man. Ze gooide een glas tegen mijn kop kapot. Het leek wel een waterval, zo hard stroomde het bloed eruit. Ze bleef drammen en schoppen. Toen sloegen de stoppen door. Ik pakte van alles van tafel, en gooide dat haar richting in. Uiteindelijk werd ook zij geraakt door een glas.

'Ik kreeg het huisverbod, het was voor mij immers makkelijker om te vertrekken dan voor haar. Ik kon naar mijn ouders. Ik kreeg vervolgens een werkstraf. De rechter stuurde me ook nog naar training, en ik sta onder toezicht van de reclassering.

'Dankzij deze hulp ben ik sterker geworden. Ik heb alles geslikt, zestien jaar lang. Dat moet stoppen, maar ik neem afscheid in stapjes. Ze trekt het niet als ik in één keer de stekker eruit trek, dan breekt de hel los. Ik woon niet meer bij haar. Maar ik ga nog wel elke dag bij haar langs. Om de honden uit te laten. Dat kan ze niet alleen. En ja, ik ruim ook nog elke dag het huis op. Ze doet praktisch niets. En ik kan die troep niet aanzien. Tsja.

'Maar ik weet nu wel dat als het mij te veel wordt, ik een time-out moet nemen. Dan neem ik de honden mee, of pak ik de fiets. Ze wil dat ik terug kom, dat ben ik zeker niet van plan. Soms zegt ze: Jan, zullen we opnieuw beginnen? Ik heb haar gezegd: jouw alcohol maakt alles kapot, denk je dat ik zo verder wil? Je behandelt mij als een stuk vuil.

'Ik wil rust. Rust van haar. Maar ik zie er wel tegenop om alleen te zijn. Ik hou van huiselijke warmte. Hopelijk leer ik in de toekomst weer iemand kennen. Ik ben alleen niet zo makkelijk in het leggen van contact.'

Jan - niet zijn echte naam - is een van de vele daders van huiselijk geweld die onder toezicht staan van Reclassering Nederland. Nadat er een huisverbod is opgelegd, krijgen de daders en slachtoffers in veel gemeenten te maken met deze organisatie. 'We kunnen dan meteen een analyse maken van de situatie', aldus een woordvoerder. Niet alle huisverboden leiden echter tot een rechtszaak over huiselijk geweld, zoals bij Jan gebeurde. 'En dan zie je dat de aandacht verslapt na tien dagen, we hebben dan geen stok meer achter de deur.' Naar schatting is bij 20 procent van de zaken die bij de reclassering binnenkomen sprake van een vorm van huiselijk geweld.

Afgelopen jaren is er veel meer aandacht gekomen voor de aanpak van huiselijk geweld, waarvan jaarlijks honderdduizenden mensen het slachtoffer worden. Toch is het nog steeds onduidelijk welke aanpak het beste werkt. Volgens Vera Theelen van Reclassering Nederland richt men zich nu steeds meer op de aanpak van alle problemen binnen het gezin. 'Je ziet heel vaak dat het een wisselwerking is tussen beide partners. Je moet zorgen dat je vastgeroeste patronen doorbreekt.'

Honderdduizenden slachtoffers per jaar

undefined

Meer over