XS4ALL openbaart taps door de overheid

Als eerste internetprovider heeft XS4ALL gisteren openheid gegeven over het aftappen van gegevens door de overheid. Vorig jaar hebben opsporingsdiensten 150 keer informatie gevorderd, variërend van woonadressen tot kopieën van websites. Het bedrijf roept andere providers op hetzelfde te doen, maar krijgt nog geen navolging.

AMSTERDAM - Justitie oefende in 2004 druk uit op XS4ALL vooral niets te openbaren, omdat het de staatsveiligheid zou raken. De directie werd verteld dat het tot vervolging en gevangenzetting zou leiden, waarop ze van publicatie afzag. 'We hebben dat nog eens goed bekeken en er is juridisch gezien geen enkele belemmering om het te doen', zegt woordvoerder Niels Huijbregts.

De openbaarmaking komt na een oproep van actiegroep Bits of Freedom, om net als Google en Twitter duidelijkheid te scheppen. 'We hopen dat het balletje nu echt gaan rollen', zegt Tim Toornvliet namens de organisatie. 'Deze cijfers zijn nodig om te controleren hoe de overheid omgaat met zijn bevoegdheden.'

Die overheid mag gegevens vorderen bij providers, maar is verplicht dat achteraf te melden aan de betrokken klanten. Dat gebeurt nooit, zegt Huijbregts. 'En dat geven de opsporingsdiensten zelf ook ruimhartig toe. Het is volgens hen in niemands belang dat te melden - maar ze zijn het gewoon wettelijk verplicht. Dat is heel raar.'

Het ministerie van Justitie is 'niet gelukkig' met de vrijgave, zegt een woordvoerder, omdat de gegevens de 'tactiek van de opsporing' in beeld kunnen brengen. 'Wij geven jaarlijks de totaalcijfers, dat is genoeg.'

De voormalige technisch directeur van XS4ALL die destijds na druk van justitie besloot geen gegevens te openbaren, privacyexpert Simon Hania, stoort zich eraan dat de Tweede Kamer nauwelijks controle uitoefent op de manier waarop de overheid omgaat met gevoelige informatie. De stap die de provider nu zet is goed, zegt hij, 'maar eigenlijk zou de overheid dit zelf moeten doen. Dat is pas echt transparantie. We hebben er recht op om te weten hoe justitie met onze gegevens omgaat. Met geheimzinnigheid bouw je aan wantrouwen.'

Hania wijst erop dat één tap op bijvoorbeeld e-mailverkeer, gevolgen heeft voor veel mensen. 'Ook de e-mails van anderen worden gelezen, er is veel bijvangst. En daar wordt geen verantwoording over afgelegd.'

Het voorbeeld van XS4ALL (een kleine provider met 5 procent van de markt) wordt door de grootste internetproviders (KPN, UPC, Ziggo) niet overgenomen. 'We overwegen het wel, maar de vraag is welk hoger doel het dient', zegt een woordvoerder van UPC. 'We vinden transparantie belangrijk, maar het primaat ligt bij de minister', zegt zijn collega van KPN.

undefined

Meer over