Xiamen leeft van de investeringen uit Taiwan

Langs de nieuwe zeeboulevard van de eilandstad Xiamen staan een paar oude bunkers. De schietgaten wijzen naar langgerekte contouren die oprijzen uit zee....

Van onze correspondent Jan van der Putten

In een strandtent kun je tegen betaling van vijf kwartjes die contouren dichterbij halen met een verrekijker. Het dichtstbijzijnde punt is maar een kilometer ver. Maar je kunt er niet komen, want er zijn nog altijd geen verbindingen.

Naast de boulevard zenden koeien van karakters een belangrijke Chinese boodschap naar de overkant: 'Eén land, twee systemen, één China.' Vanuit de verte kaatst Taiwan terug: 'Verenig China met de democratie.'

Ondanks die karakteroorlog is Taiwan meer dan welkom. Of liever gezegd: het Taiwanese kapitaal. In Xiamen krijgen buitenlandse investeerders een voorkeursbehandeling. Het is de stad aan te zien: alles is nieuw en groots. Tweederde van de investeringen komt uit Taiwan, vertelt de sous-chef van het bureau dat bedrijven naar Xiamen moet lokken.

Haicang, een terrein van honderd vierkante kilometer aan de overkant van de baai van Xiamen, was bedoeld voor een Taiwanese chemiemagnaat, maar die trok zich terug. Het terrein, dat dit jaar via een lange hangbrug gemakkelijk bereikbaar wordt, kwam toen vrij voor iedereen.

Die kans liet het Nederlandse olieterminalbedrijf Pakhoed niet liggen. Met twee partners vormde het de joint venture Paktank. 'We hebben ons hier gevestigd', zegt directeur Wim de Ridder, 'omdat de haven diep genoeg is voor grote tankers, en vanwege de excellente ligging vlak bij Taiwan.'

Paktank kan zijn opslagcapaciteit ruim verdubbelen tot 500 duizend kubieke meter. De Ridder: 'Als de handel tussen China en Taiwan goed op gang komt, hopen wij daarvan te profiteren. En dan gaan we zeker winst maken.' Een begin van handel is er al. In het waddengebied bij Dateng, een eilandje in de buurt van Xiamen, wemelt het van de scheepswrakken. Vrouwen met felrode hoofddoeken zijn bezig met de zoutwinning. Na die schamelheid valt een nieuw luxueus huis extra op: eigendom van een vasteland-Chinees die rijk is geworden aan de handel met Taiwan.

'Miljoenen Taiwanezen zijn afkomstig uit onze streek', zegt de chef van het plaatselijk comité voor handelsbevordering. 'Sinds het staakt-het-vuren zijn er contacten. Mensen uit Taiwan komen hun familie opzoeken. Er worden gemengde huwelijken gesloten. De clandestiene handelscontacten van vroeger zijn nu legaal gemaakt.'

De haven van Dateng is een van de drie havens in de provincie Fujian die op bescheiden schaal handel mogen drijven met Taiwan. Boten uit Taiwan mogen goederen aanvoeren voor maximaal 100 duizend dollar per vracht. Die worden aan de man gebracht in de winkeltjes van een begin mei geopend tax-free kleinhandelscentrum.

De Taiwanese winkeltjes verkopen likeur, poppen en condooms, de Chinese doen in theetafels, theeserviezen en kruidenmedicijnen. Die zijn bestemd voor de toeristen uit Taiwan. Dagelijks komen er tweeduizend. Als ze China verder in willen, moeten ze papieren hebben en belasting betalen voor de gekochte spullen.

Het bestuur van de metropool Fuzhou, hoofdstad van de provincie Fujian, zetelt in een nieuw stadhuis dat bewaakt wordt door een in de stijgers staande mega-Mao.

Binnen heeft zijn leer afgedaan. De communistische bestuurders geven hoog op van de buitenlandse investeringen, oorzaak van de snelle ontwikkeling van de stad. De helft van de drieduizend buitenlandse bedrijven in Fuzhou is uit Taiwan.

Om nog meer investeerders aan te trekken heeft Fuzhou een grote beurs georganiseerd voor high-tech-bedrijven. Eén van de deelnemers is de Taiwanese zakenman Joseph Chang ('zeg maar Joseph'). China's leider Jiang Zemin kent hij persoonlijk.

Joseph wil duidelijk gezegd hebben dat hij niets weet van politiek. 'Ik ben alleen geïnteresseerd in high tech. Maar door communicatie, en speciaal door high tech, kan er tussen China en Taiwan toenadering komen.' Maar nog altijd strekt de communicatie zich niet uit tot directe post-, scheeps- en luchtverbindingen. 'Reizen is nog altijd een crime', zegt Joseph. 'Ik moet in Taipei om zes uur opstaan, dan ben ik via Hongkong om elf uur 's avonds hier.'

Meer over