'Wraken rechter moet anders'

Een verzoek tot wraking van een rechter moet niet langer door rechters van dezelfde rechtbank worden beoordeeld, maar door een hogere rechter. Oneigenlijk gebruik van de wrakingsprocedure, bijvoorbeeld om een proces te vertragen, moet met nieuwe maatregelen worden tegengegaan.

redactie
null Beeld ANP
Beeld ANP

Dat zijn enkele uitkomsten van een onderzoek naar verbetering van de wrakingsprocedure, in opdracht van de Raad voor de Rechtspraak, het bestuursorgaan van de rechterlijke macht.

De procedure is bedoeld om de onpartijdigheid van een rechter te beoordelen. Bij een succesvolle wraking wordt de mogelijk vooringenomen rechter vervangen. De laatste jaren is het aantal wrakingsverzoeken fors gestegen. In 2007 ging het om 248 verzoeken, in 2011 om 557, op 1,8 miljoen rechtszaken. Het overgrote deel van de verzoeken wordt afgewezen; in 2011 slaagde de wraking 36 keer. Een berucht wrakingsincident is dat in het proces tegen PVV-voorman Geert Wilders in 2010.

De onderzoekers vergeleken de Nederlandse regels voor wraking met die in andere Europese landen.

De onderzoekers kwamen tot de conclusie dat wraking vaak wordt gebruikt als signaal dat procespartijen problemen hebben met de behandeling van de zaak en niet omdat er echte twijfels zijn over de onpartijdigheid van de rechter. En daarvoor is de procedure niet bedoeld.

Oneigenlijk gebruik kan onder meer worden tegengegaan door de wrakende partij (zoals bijvoorbeeld, in een strafzaak, de verdachte en zijn advocaat) te laten opdraaien voor de zogeheten proceskosten, stellen de onderzoekers. Wraken als vertragingstactiek kan worden bestreden door een rechtszaak niet meer automatische stil te leggen als er een verzoek wordt ingediend.

De voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak, Erik van den Emster, ziet de voorstellen van de onderzoekers als 'goede bouwstenen' voor de discussie over de modernisering van de wrakingsprocedure. 'Wraking is een belangrijke waarborg voor de onpartijdigheid van de rechter. Daarom is een zorgvuldige en goed functionerende wrakingsprocedure van groot belang voor het vertrouwen in de rechtspraak.'

De onderzoekers vergeleken de Nederlandse regels voor wraking met die in andere Europese landen.

Meer over