Reportage

Wordt het coronaregime weer strenger? ‘Dit is niet het einde van de wereld. Ik kan wel wat offers brengen’

Dinsdag is er, als vanouds, een coronapersconferentie van Rutte en De Jonge. Komen er nieuwe maatregelen, waarschuwingen, oproepen? Op de markt in Delft vinden velen het niet erg om met z’n allen weer wat voorzichtiger te worden. Maar er zijn ook andersdenkenden.

Ariejan Korteweg
Anders Tyrland en Manja Wustefeld: ‘We hopen dat er geen beperkingen voor alleen ongevaccineerden komen.’ Beeld Marcel van den Bergh
Anders Tyrland en Manja Wustefeld: ‘We hopen dat er geen beperkingen voor alleen ongevaccineerden komen.’Beeld Marcel van den Bergh

‘Coronamaatregelen? Dan moet je hém vragen. Neem hem maar mee voor een koffie want als-ie begint houdt het niet meer op.’

Bij de groenten- en fruitkraam op de zaterdagmarkt in Delft liggen de meningen nogal verdeeld. Veel personeelsleden zijn keurig gevaccineerd, maar er zijn ook dwarsliggers. Van hen is Jeremy (26) het fanatiekst. Hij wil niet herkenbaar op de foto, ook zijn achternaam krijgen we niet. Afgezien daarvan wil hij veel kwijt. Zijn stellige opvatting is dat we zwaar in de maling worden genomen. ‘Al tien jaar geleden lag er een draaiboek van de Rockefeller Foundation voor als er een pandemie zou komen waardoor paniek zou ontstaan. Om die paniek te vergroten zijn ziekenhuizen afgeschaald. Een grote hoax is het, allemaal om de new world order te laten ontstaan. Als mensen bang zijn dat ze dood kunnen gaan, kun je alles met ze doen.’

Zijn informatie haalt hij uit dagbladen en van het internet. ‘Ik onderzoek alles’, zegt hij. In zijn familie is hij de enige die niet gevaccineerd is. Toch mag hij bij hen langskomen en houden ze geen afstand van hem. ‘Ik geloof dat ze een beetje opschuiven in hun opvattingen.’

Jeremy beseft dat hij als een wappie wordt gezien. Maar hij gaat niet in alle overtuigingen mee. ‘Er zijn er die zeggen dat er reptielen in de regering zitten. Dat geloof ik niet.’ De mensen die achter de overheid aan lopen, dat zijn de echte wappies volgens Jeremy.

Jeremy: ‘De echte wappies zijn mensen die achter de overheid aan lopen.’ Beeld Marcel van den Bergh/VK
Jeremy: ‘De echte wappies zijn mensen die achter de overheid aan lopen.’Beeld Marcel van den Bergh/VK

Intussen is zijn leven gekrompen tot sporten (hij golft), werken op de markt, eten, slapen. ‘De gezelligheid gaat kapot, iedereen is op zichzelf.’ En waarom? Hij kent niemand die corona heeft gehad. ‘Terwijl er heel veel mensen aan de kraam komen.’

Jeremy verwacht dat de coronamaatregelen zoals die waarschijnlijk dinsdag door het kabinet worden afgekondigd, het voor hem alleen maar erger zullen maken.

Voor een ander

Veel mensen die op deze kletsnatte zaterdag de Delftse markt bezoeken, denken er anders over. Manja Wustefeld (36, juridisch medewerker) en Anders Tyrland (42, development manager) doen de weekendboodschappen met hun baby van vier maanden in de kinderwagen onder een waterdichte kap. Handen geven zullen ze uit zichzelf niet snel doen, en een begroetingszoen al helemaal niet. Ze hadden allebei corona zonder dat ze er erg ziek van zijn geworden, en ze zijn gevaccineerd. Maar ook dan kun je besmet raken. De maatregelen zoals die nu gelden noemen ze logisch. ‘Dit is niet het einde van de wereld. Ik kan wel wat offers brengen’, zegt Tyrland. Wustefeld: ‘Meer beperkingen voor alleen ongevaccineerden zou ik erg hard vinden.’

Tyrland komt uit Zweden, hij reist geregeld naar zijn vaderland. ‘Ik voel me niet comfortabel bij het gebrek aan regels daar. Dan staan er twee mensen in de lift en zeggen ze: kom erbij. Dat voelt onveilig.’ Wustefeld heeft familie die zich niet laat vaccineren. ‘Je doet dat voor een ander’, zegt ze. ‘Om te zorgen dat ondernemers niet omvallen.’

Ton Smink: ‘Ook de lockdown was niet erg, na negenen kwam ik toch al niet buiten.’ Beeld Marcel van den Bergh/VK
Ton Smink: ‘Ook de lockdown was niet erg, na negenen kwam ik toch al niet buiten.’Beeld Marcel van den Bergh/VK

Bij de poelier op de Burgwal laadt Ton Smink (73) zijn fietstassen vol. In plaats van een hand steekt hij bij wijze van begroeting zijn elleboog naar voren. Een leven lang was hij installatiemonteur, hij woont al 55 jaar in Delft maar groeide op in Frankrijk, waar het volgens zijn broer allemaal veel strenger is. Voor hem maken de coronamaatregelen weinig verschil. Ook de strenge lockdown vond hij geen probleem. ‘Ik woon alleen, doe boodschappen, ga een stukje fietsen en na negenen kwam ik toch al niet buiten.’ Hij doet nu ook boodschappen voor zijn buurvrouw van 83, die twee keer gevaccineerd was en toch weer doodziek is geworden.

Even verderop stapt het gezin Knap uit Oosterbeek de Nieuwe Kerk uit, waar Willem van Oranje begraven ligt. Ze zijn op bezoek bij dochter Liselot die in Delft technische bestuurskunde studeert. Vader Luc Knap is capaciteitsmanager van het Maasziekenhuis in Boxmeer, waar volgens hem de voor coronapatiënten bestemde bedden vol liggen.

‘We zijn thuis geleidelijk wel wat soepeler geworden’, zegt Knap. ‘Een tijd lang spraken we nauwelijks met anderen af. Handen geven hadden we in het ziekenhuis al twee jaar eerder afgeschaft, vanwege de ziektekiemen. Ook met knuffels zijn we voorzichtig.’ Ongevaccineerden uitsluiten van allerlei activiteiten ziet hij niet als een oplossing. ‘Dan ga je een tweedeling krijgen.’

Luc Knap en dochter Annerose: ‘We zijn thuis wel wat soepeler geworden.’ Beeld Marcel van den Bergh/VK
Luc Knap en dochter Annerose: ‘We zijn thuis wel wat soepeler geworden.’Beeld Marcel van den Bergh/VK

Dochter Annerose (14) kreeg pas één vaccinatie. Voor dit uitstapje naar Delft heeft ze zich laten testen. Dochter Liselot (23) is blij dat alle beperkende maatregelen vooralsnog zijn vervallen. ‘Dat de cafés en verenigingen om twaalf uur dichtgaan is vervelend, we beginnen nu om vijf uur.’

Sociaal dilemma

John de Wit, verbonden aan de Corona Gedragsunit van het RIVM en hoogleraar gezondheidspsychologie in Utrecht, vindt dat nieuwe gedragsregels aan vier voorwaarden moeten voldoen: ze moeten te maken hebben met het probleem – dus alleen een QR-code bij zwembaden invoeren als blijkt dat zwembaden een besmettingshaard vormen; ze moeten aantoonbaar effectief zijn; er moet een afweging worden gemaakt met andere belangen zoals economische en psychische schade, en tenslotte: de overheid moet helder zijn in haar afwegingen, en de eigen worsteling zichtbaar maken.

De Wit heeft de indruk dat het aantal mensen dat strengere maatregelen wil, stijgt. ‘Maar er zal ook verzet zijn, van een groep mensen die vocaal is, maar niet homogeen. De term wappies doet hen geen recht, het zijn mensen die om uiteenlopende redenen tot een ander oordeel zijn gekomen.’

Hij pleit ervoor de maatregelen om de pandemie te beperken als een sociaal dilemma te beschouwen. ‘Als er te weinig wordt gecontroleerd, zullen de maatschappelijk kwetsbaren thuisblijven en geldt dus het recht van de sterksten. Controle is dan een uiting van rechtvaardigheid. Dat argument hoor ik te weinig.’

Meer over