Woningbouwplan voor Zeeburg leidt tot verzet

'Kinderen voorrang', schreeuwt het bord tussen het hoog opgeschoten onkruid. Rechts een caravanterreintje, verderop een voetpad dat doodloopt tegen een hek....

'Het gaat hier om een zorgvuldige afweging tussen industrie en woningbouw', zegt W. van Keulen, voorzitter van de Stichting Industrieterrein Zuider IJdijk. De stichting is opgericht door vijf industriële bedrijven die op Zeeburg zijn gevestigd. Ze hebben het laatste jaar meer dan één miljoen gulden gestoken in de strijd tegen de gemeente Amsterdam. 'En dat alleen maar om je te verdedigen tegen de plannen', mort Van Keulen.

Hij vraagt zich af of Amsterdam wel goed bezig is. 'Er zitten op het Zeeburgereiland vijf zeer goed lopende bedrijven die weg moeten omdat er woningen moeten komen. Verplaatsing van die bedrijven betekent de ondergang. We hebben aan de Zeeburgerdijk ons kantoor en showroom, op Zeeburg onze opslag. Wordt dat verplaatst naar Amsterdam-West, dan wordt de kop van het lichaam gescheiden. ' De stichting wordt gesteund door de Amsterdamse Kamer van Koophandel, de Amsterdamse Industrie Vereniging en de werkgeversorganisatie NCW-VNO.

Het Zeeburgereiland: ruim honderd hectare, volledig omsloten door water aan de oostkant van Amsterdam. Westelijk het Amsterdam-Rijnkanaal, oostelijk het Buiten-IJ en aan de zuidzijde het IJ-meer. Autoverkeer raast eroverheen. De verkeersinfrastructuur, die eenderde van het eiland in beslag neemt, verdeelt het in vijf gebieden. Industriële bedrijvigheid neemt bijna 40 procent van het eiland in. Daartussenin liggen tuinvereniging Blymeer, hondensportvereniging TDO en Camping Zeeburg: 'Welcome to Camping Zeeburg, your most enjoyable en cheapest alternative.' Voor toekomstige woningbouw blijft minder dan 30 procent over.

Woningbouw op Zeeburg is een grootstedelijk project. Daarover beslist de centrale stad. De deelraad Zeeburg geeft slechts advies. Het dagelijks bestuur van Zeeburg is vóór woningbouw, de raadscommissie heeft 'zorg en twijfels over de bereikbaarheid met de fiets en het openbaar vervoer, de financiële haalbaarheid en het woonmilieu'.

De Amsterdamse wethouder van volkshuisvesting D. Stadig zit er voorlopig behoorlijk mee in de maag. Overal waar in Amsterdam toekomstige woonlocaties zijn voorzien, krijgt hij de kous op de kop. Bebouwing van Het Weilandje bij Sloten werd bij referendum weggestemd; woningbouw in de Houthavens aan de westkant van de stad stuit op weerstand van Cargill, de grootste werkgever in het Westelijk Havengebied.

Het bedrijf heeft het laatste half jaar investeringen ter grootte van acht miljoen gulden opgeschort. Ook hier leidt de voorgenomen huizenbouw tot een botsing tussen milieunormen en bedrijfsbelangen. Bouwen in IJburg, waar achttienduizend woningen zouden moeten komen, wekt de toorn van de milieulobby; op Zeeburg van de daar gevestigde bedrijven.

Stadig en afgevaardigden van de stichting hebben deze week afgesproken dat een beslissing over Zeeburg onlosmakelijk is verbonden met het besluit of in IJburg wordt gebouwd. Begin volgend jaar moet daarover duidelijkheid zijn. 'Zonder IJburg heeft Zeeburg geen bestaansrecht. Als IJburg doorgaat, betekent dat echter niet automatisch dat Zeeburg ook bebouwd wordt', verduidelijkt Van Keulen.

De stichting heeft rapporten laten maken door onderzoeksbureaus. Van Keulen vindt dat de gemeente er niet serieus mee is omgesprongen. 'Is niet eens naar gekeken, ze zijn weggevaagd.' In een van die rapporten betitelt het Adviesbureau voor Ruimtelijk Beleid, Ontwikkeling en Inrichting Zeeburg als 'tweederangs locatie met een grote kans op een neergaande spiraal in het sociale klimaat'.

De toekomstige woonlocatie wordt door de Piet Heintunnel in twee wijken gesplitst, waarschuwt het bureau. 'De bereikbaarheid van het eiland per fiets of openbaar vervoer is verre van optimaal. Winderige bruggen en flinke afstanden. Wonen op het eiland is slechts mogelijk door intensief gebruik te maken van de auto en dat is weer in strijd met het rijksmobiliteitsbeleid.'

Onderzoeksbureau Metrum concludeert dat de grondexploitatie van de gemeente Amsterdam veel te hoog is gewaardeerd. Er is onder meer onvoldoende rekening gehouden met de sanering van de sterk verontreinigde grond.

Bureau Buys & Van der Vliet zegt dat het gebied te geïsoleerd ligt van Amsterdam-Oost en het toekomstige IJburg. Buck Consultancy International ten slotte vindt dat het eiland zeer geschikt is als 'ecolog'-bedrijventerrein. 'De werkgelegenheid kan toenemen tot 1200 banen voor vooral laaggeschoolden.'

De Amsterdamse advocaat C. Claassen treedt op namens de bedrijven. Hij ziet een tendens. 'Dit is een voorbode van een nieuwe ontwikkeling. Het gaat hier om de botsing tussen woningbouw en bestaande bedrijvigheid.'

Meer over