Woelige politiek: meer leden voor partijen

DEN HAAG - Kamervoorzitter Gerdi Verbeet constateerde het deze week al in haar nieuwjaarsspeech, de cijfers lijken haar nu gelijk te geven: de aandacht voor de politiek zit in de lift. Het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen constateert dat steeds meer Nederlanders lid zijn van een politieke partij.

Rutte (VVD) schudt de hand van Cohen (PvdA) Beeld anp
Rutte (VVD) schudt de hand van Cohen (PvdA)Beeld anp

In het politiek woelige jaar 2010 kregen de partijen er per saldo 12 duizend leden bij. Op dit moment zijn 320 duizend Nederlanders verbonden aan een partij - bijna 4 procent meer dan een jaar geleden. 'Het aantal schommelt behoorlijk, maar sinds 2000 is de lijn licht stijgend', constateert Gerrit Voerman van het DNPP.

Dood verklaard
Vooral in de jaren negentig werd de politiek dood verklaard. Bij hordes namen de Nederlanders afscheid van hun partijkaart. 'Dat was de tijd van paars, van het einde van de politiek', zegt Voerman. 'De BV Nederland hoefde alleen nog maar beheerd te worden. Dus dachten veel Nederlanders: waar gaat dit nog over?' Het gevolg was: almaar dalende ledenaantallen.

Maar sinds 11 september en de moord op Fortuyn zijn de politieke tegenstellingen helemaal terug. Sterker nog: naast de sociaal-economische thema's die in de jaren zeventig de interesse voor de politiek aanwakkerden, kwamen de sociaal-culturele onderwerpen als de islam en de integratie. Ziedaar een gezonde voedingsbodem voor een groei van de politieke lidmaatschappen.

Halsema
Vorig jaar waren het vooral D66 en GroenLinks die daarvan profiteerden. De democraten kregen er drieduizend leden bij, een stijging van 17 procent. En de groensocialen mochten ruim zesduizend nieuwe leden inschrijven: bijna 30 procent van hun totale bestand. Dat is geen toeval, zegt Voermans. 'Pechtold en Halsema (van D66 en GroenLinks, red.) zijn de grootste criticasters van de PVV van Geert Wilders. Dus profiteren vooral zij van de scherpe tegenstellingen op sociaal-cultureel vlak.'

En de PVV zelf? De partij van Wilders accepteert geen leden. In de ogen van PVV-ideoloog Martin Bosma scheelt dat een hoop gedoe - onder meer omdat zich geen leden kunnen melden die de partij helemaal niet binnen wil hebben. Maar zou de PVV wel openstaan voor leden, dan zou de stijging nog spectaculairder zijn geweest, zegt Voerman. 'Als je het gemiddelde van 2,5 procent partijleden loslaat op de 1,5 miljoen kiezers van Wilders, zijn dat ruim 37 duizend kiezers.' Maar dat is niet realistisch, zegt hij. Maar het zou voor de PVV geen enkel probleem zijn vierduizend leden aan zich te binden - het aantal dat de LPF in 2002 wist te verzamelen.

null Beeld anp
Beeld anp
null Beeld anp
Beeld anp
Meer over