Nieuws

Woede in Brazilië na vergassen van psychotische zwarte man in achterbak politieauto

In Brazilië is grote woede ontstaan na het overlijden van een zwarte man met een psychische stoornis door excessief politiegeweld. Op beelden is te zien hoe vastgebonden man in de achterbak van een politieauto werd gelegd, waarna agenten deze volspoten met pepperspray en traangas.

Joost de Jong
Agenten van de federale snelwegpolitie spuiten pepperspray en traangas in de laadbak van de politieauto waarin de aangehouden man ligt. Beeld Metropoles
Agenten van de federale snelwegpolitie spuiten pepperspray en traangas in de laadbak van de politieauto waarin de aangehouden man ligt.Beeld Metropoles

De 38-jarige Genivaldo de Jesus Santos werd woensdag aangehouden in de stad Umbaúba in de deelstaat Sergipe in het noordoosten van Brazilië door agenten van de federale snelwegpolitie. Volgens de politie verzette hij zich daarbij. Daarop bonden de agenten zijn benen vast en plaatsten hem in de laadbak van een politieauto. Op videobeelden is te zien hoe zeker twee agenten vervolgens gas in de auto spuiten en zich grote rookwolken vormen. ‘Ze gaan hem vermoorden’, zegt een van de omstanders op de video.

Gestikt

Donderdag bleek uit het autopsierapport dat Santos overleed door verstikking. Volgens zijn familie leed Santos aan schizofrenie en nam hij daarvoor medicijnen. Santos’ neef Wallisson de Jesus, die getuige was van het tragische incident, zei tegen de Braziliaanse nieuwssite G1 dat de agenten die medicijnen ook bij zijn oom hebben gevonden voordat ze hem vastbonden. ‘Ik heb de agenten verteld dat hij een psychische aandoening had. Mijn oom werd nerveus en vroeg wat hij gedaan had’, aldus de neef.

Ondanks zijn pogingen tot een gesprek met de agenten, gingen de agenten over tot het gruwelijke geweld. ‘Het was een martelsessie’, aldus Wallisson de Jesus.

‘Brazilië vernietigingskamp

De dood van Santos zorgde voor een golf van woedende reacties in Brazilië, waar dodelijk politiegeweld regelmatig voorkomt en waarvan de zwarte bevolking verhoudingsgewijs vaker het slachtoffer is. Volgens het Braziliaanse Forum voor Openbare Veiligheid doodde de politie vorig jaar 6.133 mensen. Bijna 80 procent van hen was zwart.

‘Politieagenten veranderden een politievoertuig in een gaskamer en hebben een man met psychische stoornissen geëxecuteerd, terwijl zijn neef toekeek, op klaarlichte dag. Er zijn geen woorden voor de omvang van deze onmenselijkheid. Brazilië is een vernietigingskamp’, schreef activiste en parlementslid van de deelstaat Rio de Janeiro Renata Souza op Twitter.

De agenten hebben toegegeven dat ze pepperspray en traangas in de auto gespoten hebben. In een verklaring meldt de federale snelwegpolitie dat de agenten ‘immobilisatietechnieken’ en ‘middelen van kleinere offensieve kracht’ hebben gebruikt nadat Santos agressief werd. Hij zou naar het ziekenhuis zijn gebracht nadat hij onwel werd op weg naar het politiebureau. De betrokken agenten zijn op non-actief gezet. De Federale Politie heeft een onderzoek aangekondigd naar de dood van Santos.

23 doden in Rio de Janeiro

Santos werd gedood een dag nadat in Rio de Janeiro 23 mensen omkwamen bij een politieactie tegen leiders van drugsbendes in de sloppenwijk Vila Cruzeiro in Rio de Janeiro. Het was de op een na dodelijkste politieoperatie ooit in de stad. Volgens de mensenrechtencommissie van de Braziliaanse Orde van Advocaten hebben er tijdens de actie mogelijk martelingen en standrechtelijke executies plaatsgevonden.

‘Er zijn aanwijzingen dat zeker één persoon is gemarteld alvorens te zijn gedood’, aldus aanklager Rodrigo Mondego van de commissie. ‘Daarbij zijn er aanwijzingen dat er doden zijn gevallen als gevolg van messteken. We monitoren de forensische onderzoeken om te zien onder welke omstandigheden deze mensen zijn overleden.’

Genivaldo de Jesus Santos. Beeld Metropoles/familie-archief
Genivaldo de Jesus Santos.Beeld Metropoles/familie-archief
Meer over