Winst in staten VS voor sociale Republikeinen

Hoe de Republikeinen het zullen doen in de verkiezingen voor het Congres valt nog te bezien, maar het ziet ernaar uit dat ze bij de gouverneursverkiezingen beloond zullen worden voor het gematigde beleid van een groepje bestuurders die de 'Teddy Roosevelt Republikeinen' worden genoemd....

Van onze correspondent

Bert Lanting

WASHINGTON

De Republikeinen bezetten nu al 32 van de 50 gouverneursposten in de Verenigde Staten, maar als de opiniepeilingen kloppen, zullen ze daar vandaag nog een paar aan toevoegen.

De beste kansen hebben de Republikeinen in Florida, waar de jongste zoon van ex-president Bush een flinke voorsprong heeft op de Democratische gouverneur MacKay. Mogelijk zullen de Republikeinen ook de staat Maryland, sinds jaar en dag een Democratisch bolwerk, veroveren.

Maar het opmerkelijkst is het succes van een aantal Republikeinse gouverneurs die bij de vorige verkiezingen maar met de hakken over de sloot wonnen, zoals John Rowland van Connecticut, gouverneur Thompson van Wisconsin en George Pataki van de staat New York.

Allemaal hebben zij nu een royale voorsprong op hun Democratische concurrenten. Ongetwijfeld hebben ze hun populariteit deels te danken aan het gunstige economische klimaat van de afgelopen jaren, maar daarnaast speelt mee dat zij zich althans op sociaal terrein tot halve Democraten hebben ontpopt.

Terwijl de Republikeinen in het Congres juist voortdurend op besnoeiingen aandringen, hebben de 'Teddy Roosevelt Republikeinen' - waartoe ook gouverneur Bush van Texas en Tom Ridge van Pennsylvania worden gerekend - ruimschoots geld gestoken in scholingsprogramma's en projecten voor de verpauperde binnensteden.

Daarmee hebben ze de Democraten flink wat wind uit de zeilen genomen. 'Deze gouverneurs halen zelfs een kwart van de stemmen van de Democraten binnen', constateert de Republikeinse verkiezingsadviseur McInturff tevreden.

De gouverneursverkiezingen van vandaag zijn van extra belang omdat de gouverneurs een belangijke vinger in de pap hebben bij het opnieuw trekken van de grenzen van de kiesdistricten voor het Congres. Door het potlood handig te hanteren, kunnen de Republikeinen een aantal zetels erbij krijgen.

Een flinke tegenvaller voor de Republikeinen is dat ze Californië waarschijnlijk zullen verliezen aan de Democraten. Hun kandidaat Dan Lungren heeft het daar bij de traditioneel gematigde Republikeinse kiezers verbruid met zijn conservatieve boodschap en staat flink achter bij zijn Democratische rivaal Davis.

Als Davis Californië wint, zal dat de Democratische verliezen elders grotendeels goedmaken: Californië is wat bevolking en economisch potentieel betreft veruit de belangrijkste staat in de Verenigde Staten.

Opvallend is dat ook een andere conservatieve Republikeinse kandidaat in de problemen is gekomen: gouverneur Fob James van Alabama. De rechtse gouverneur dreigt te worden verslagen door de Democraat Siegelman, die de steun heeft weten te krijgen van de zakenwereld. 'Kennelijk is zelfs in Alabama de steun van christelijk rechts niet voldoende om te winnen', zegt de politicoloog John Green van de Universiteit van Akron.

Als Lungren en James inderdaad ten onder gaan in de verkiezingsstrijd, zal dat ongetwijfeld tot nieuwe debatten binnen de Republikeinse partij leiden over de politieke koers. Veel Republikeinse gouverneurs vinden dat de Republikeinen in het Congres een veel te radicale koers varen en daarmee de kiezers afschrikken. Volgens hen zou de partij weer meer het politieke centrum moeten opzoeken.

Meer over