Winkelier doet kalmpjes aan.nl

Nederland gaat digitaal, tamboereert de overheid. Een frisse campagne moet ook winkeliers van de zegeningen van internet overtuigen. Een website, dat lukt de meesten nog wel....

Niét te koop in de Grote Houtstraat in Haarlem: schoenen, speelgoed, sportspullen, spaarlampen, driezitsbanken en leesbrillen. Tenminste, voor de consument die via internet boodschappen wil doen. Van de tachtig zaken die de drukste winkelstraat van Haarlem bevolken, doet het gros geen zaken online.

Ook de Cartoon Palace Gallery op nummer 168 blijft in cyberspace in gebreke. Dat duurt nog maar even, verzekert eigenaar G. Katsos. 'We zijn nu twee maanden aan de website aan het bouwen. En we liepen al een halfjaartje met plannen rond.'

De webwinkel moet vooral klanten lokken voor de collectibles van Walt Disney, die Katsos verkoopt. Beelden van ieder denkbaar figuur uit de Walt Disney-films, in handbeschilderd porselein. De prijs voor een enkel beeldje begint bij 300 gulden. Zeldzame modellen lopen tot in de duizenden guldens. De Cartoon Palace Gallery is een van de zeven dealers die deze Disney-merchandise in Nederland mag verkopen.

Maar niet op internet. 'Voor verkoop via het web heb ik gewoon geen tijd. En als ik er tijd voor zou nemen, zou ik iemand anders moeten aannemen om in de winkel te helpen', zegt Katsos. Verder ligt Disney dwars: de Amerikaanse amusementsgigant verbiedt de online verkoop van zijn breekbare beeldjes.

Katsos heeft een excuus, maar hoe zit dat met de andere winkels in de Grote Houtstraat? Bij een virtuele rondgang (bekeken werd het tweede deel van de straat, tussen V & D en Albert Heijn) blijkt net iets meer dan eentiende van de bedrijven zaken te doen op internet. Bij twaalf van de tachtig winkels kunnen producten met een muisklik worden besteld, waarna ze worden thuisbezorgd.

De Grote Houtstraat kan model staan voor iedere willekeurige winkelstraat in Nederland. De helft van de websites achter de Haarlemse winkels van steen en glas biedt niet meer dan een aangeklede folder. Of soms nog minder. Van iets meer dan een kwart is in cyberspace geen enkel spoor te vinden.

Die stiefmoederlijke behandeling van het internet is ook in statistieken terug te vinden. In zijn jongste Automatiseringsenquête merkt het Centraal Bureau voor de Statistiek op dat het bedrijfsleven het nieuwe medium nog vooral ziet als kanaal om informatie te slijten.

Bijna 60 procent van de ondernemers zegt de website te gebruiken als visitekaartje. Een minderheid, 38 procent, denkt erover om dit jaar de kassa ook in de digitale wereld te laten rinkelen.

De digitale koudwatervrees van veel ondernemers zette de overheid vorig jaar aan tot de campagne Nederland Gaat Digitaal. Met het internetgevoel van de grote bedrijven zat het wel snor. Maar ook de kleinere ondernemingen moesten van de zegeningen van het internet worden overtuigd.

Twaalf maanden later meldt de hoofdsponsor, het ministerie van Economische Zaken, dat 32 procent van de Nederlandse bedrijven nog altijd geen internet-aansluiting bezit. Dat was bij het begin van de campagne 45 procent. Een jaar informeren, instrueren en masseren heeft slechts 13 procentpunt bekeerlingen opgeleverd.

Het kan beroerder. Van de dertig modewinkels die de Grote Houtstraat rijk is, vent er maar eentje zijn waren op internet uit. Bij Score zijn ze dan ook wél enthousiast over hun internetfiliaal. 'De omzet loopt richting de gemiddelde opbrengst van een gewone winkel', zegt marketingmanager O. Zwijnenburg. 'Winst maken we nog niet, maar break even is niet ver meer.'

Score opende in 1998 een bescheiden website. De modeketen ontdekte al gauw dat ze via internet veel meer kon verkopen dan het aanbod in de stenen shop. 'Een winkel van 150 vierkante meter hangt met vier A-merken al snel vol', vertelt Zwijnenburg. 'Op internet kunnen we álle bekende merken kwijt.' Score biedt op zijn website nu tienduizend verschillende modellen jeans aan.

Net als Score in de Grote Houtstraat (en op 26 andere adressen in Nederland) richt Score op internet zich op de man, een klant die toch al vaak een hekel heeft aan shoppen. 'Bij ons kan hij precies de broek bestellen die hij al jaren draagt. Normaal moet hij daar zes winkels voor aflopen.' En binnenkort hoeft de bandplooi maat 36/38 met drukknopen die toch te krap zit, niet meer retour via het postkantoor. Die miskoop kan dan in de winkel worden afgegeven.

Kleding als de jeans van Score maken een flink deel uit van de omzet die via internet wordt geboekt. Vorig jaar kocht de Nederlandse internetter 709 miljoen gulden in de webwinkels, meldt Blauw Research uit Rotterdam. Dat bedrag is goed voor 0,5 procent van de totale omzet in de detailhandel. Het meeste geld geeft de surfer uit aan reizen, gevolgd door boeken en cd's, computerspullen en huishoudelijke elektronica. Per aankoop werd volgens het Bossche Multiscope vorig jaar gemiddeld 170 gulden besteed.

Zoveel verdient boekhandel De Slegte (Grote Houtstraat 100) nog niet aan de uitgeversrestanten die hij op internet slijt. 'Toen we een jaar geleden begonnen werd er voor gemiddeld zestig gulden per keer besteld', rekent manager inkoop H. Looman voor. 'Nu schommelen bestellingen tussen de veertig en vijftig gulden.'

De webverkopen ontwikkelen zich goed, meent Looman. Maar De Slegte.nl is nog niet kostendekkend. 'We krijgen zo'n 800 bestellingen per maand via internet.' De wesbite trekt maandelijks 25 duizend bezoekers. De boekhandel denkt nog na over een digitale zoekdienst voor zeldzame boeken. Nu speurt De Slegte nog handmatig in zijn antiquarische verzameling. De klant moet daarvoor een brief of een fax sturen.

Jan van der Pigge op nummer 81 kent al wel de zegeningen van e-mail. Het tabaks-, thee- en koffiehuis in Haarlem heeft vaste klanten die louter nog via internet bestellen. Dat had eigenaar K. van der Veldt niet verwacht, toen de website ter gelegenheid van het 200-jarig bestaan van de winkel werd geopend. 'Maar ik verwacht ook niet de omzetten die je in de winkel boekt. Je blijft toch beperkingen houden. Proeven en ruiken is er niet bij.'

Die beperking vormt geen beletsel voor een bijzondere groep klanten die Jan van der Pigge op internet heeft aangeboord. De 100 tot 150 klanten uit het buitenland, die regelmatig een kistje sigaren laten overvliegen. 'Die export is best wel lucratief', vertelt Van der Veldt.

Hij rekent onder zijn vaste buitenlandse bezoekers vooral Amerikanen. 'Die kopen vooral Cubaanse sigaren.' Rechtstreeks Havanna's bestellen in Havanna is er voor deze klanten niet bij. Via Haarlem is de Amerikaanse handelsboycot tegen Cuba makkelijk te omzeilen.

Meer over