Wingewest Rosmalen

Al tien jaar maakt Rosmalen deel uit van Den Bosch, maar de autochtone inwoners zijn nog altijd gepikeerd over de annexatie....

Jaap Stam

Jack Delhez, gemeenteraadslid voor Leefbaar 's-Hertogenbosch enRosmalen: 'Het gaat Den Bosch alleen om de centen. Ze roven ons leeg alswaren wij een wingewest.'

Verpauperde volkswijken en gebrek aan parkeerruimte kenden Rosmalenarenalleen van de tv, maar sinds hun dorp tien jaar geleden werd opgesloktdoor Den Bosch moeten ze meebetalen aan de oplossing van diegrootstedelijke problemen. Als een plein aan renovatie toe is, gaanBosschenaren in Parijs kijken om ideeën op te doen.

Antje Heijmans, die vanaf haar geboorte, 83 jaar geleden, in Rosmalenwoont: 'Ze hebben altijd schulden, die Bosschenaren. De krant staat er volvan. En wij moeten ervoor opdraaien.'

De onroerendezaakbelasting, de ozb, werd meteen gelijkgetrokken met hetBossche tarief, dat fors hoger was. Heijmans: 'Achter mijn huis heb ik eenhondenkooi. Als je ertegenaan duwt, stort ie in. Die is tweeduizend guldenwaard, hebben ze gezegd, en daar moet ik belasting over betalen.'

Rosmalen heeft alleen nog een loket voor paspoorten, rijbewijzen enaangifte van geboorten. Voor Bouw en Wonen, de Sociale Dienst en alleandere dienstverlening moeten Rosmalenaren de hele stad door, want hetStadskantoor staat aan de verkeerde kant. In zelfstandig Rosmalen kon jenog bij een wethouder binnenstappen; in Den Bosch blijf je in eentelefonisch keuzemenuutje ronddolen.

'Direct contact, korte lijnen, dat zijn we kwijt. Het is onpersoonlijken complex geworden', zegt Delhez. 'Ik heb brand gehad in mijn keuken. Debrandweer trok de muur om omdat die op instorten stond. Kreeg ik eenschriftelijke vermaning van de gemeente omdat ik geen sloopvergunning hadaangevraagd.'

Met de gemeenteraadsverkiezingen voor de deur laait het anti-Bosschesentiment op in Rosmalen. Ad Schouten, fractievoorzitter van RosmalensBelang, mag graag moed putten uit de vorige verkiezingen.

Op de uitslagenavond liepen CDA'ers zelfverzekerd rond, ervan overtuigddat het verhaal van Rosmalens Belang uit was en hun partij weer de grootstezou worden. 'De uitslag wordt bekendgemaakt: wij blijven de grootste. Hetis doodstil, ongeloof alom. Een groep Rosmalenaren heft het Rosmalensvolkslied aan. Dat was een emotioneel moment, sommigen stonden met tranenin de ogen.'

Jack Delhez kan zich er nog om verkneukelen. Vlak voor de vorigeverkiezingen vond een prominent lid van de plaatselijke PvdA het nodig teroepen dat het zes jaar na de inlijving door Den Bosch afgelopen moest zijnmet dat Rosmalens Calimero-gedoe. Rosmalens Belang, toen nog de partij vanDelhez, stond op vijf zetels in de peilingen en kreeg er bijna zeven.

In de gemeenteraad hebben Delhez en Schouten af en toe het idee datRosmalen is weggevaagd. Delhez: 'We hebben het over het museum voorhedendaagse kunst in Den Bosch, over het Stadskantoor in Den Bosch, overhet ziekenhuisterrein in het centrum van Den Bosch en dan hebben we hetover o ja, Rosmalen is er ook nog.'

Schouten: 'Als je opkomt voor Rosmalen hoor je weleens: hou nou eensop met dat gezeik.'

Schouten en Delhez weten dat Rosmalenaren geregeld de pijn van deannexatie voelen. Dat het internationale grastennistoernooi van Rosmalenop radio en tv 'van Den Bosch' wordt genoemd, is zo'n pijnscheut.

De sentimenten laaiden hoog op toen bekend werd dat De Groote Wielen,een stadsuitbreiding van 4300 woningen in de polders van Rosmalen, eenBossche postcode zou krijgen. Aangevoerd door Rosmalens Belang heeft degemeenteraad dat tegengehouden. Schouten: 'Er zijn Rosmalenaren die er nietzouden zijn gaan wonen als het een Bossche postcode had gekregen.'

Tien jaar na de annexatie willen zeven van de tien Rosmalenaren dat hundorp weer zelfstandig wordt. Dat blijkt uit een onderzoek in opdracht vanZuinig op Rosmalen, een aan Rosmalens Belang gelieerde vereniging. 'Eénop de drie huwelijken eindigt in een scheiding, waarom dit niet', redeneertde vereniging.

Geert Snijders, fractievoorzitter en kandidaat-wethouder van de PvdA,woonachtig in Rosmalen, heeft het idee dat de wond heelt, maar niet maghelen. 'Rosmalens Belang blijft zeggen dat het vroeger allemaal beter was.De samenvoeging heeft ook voordelen gehad. De nieuwe gemeente's-Hertogenbosch heeft stevig geïnvesteerd in Rosmalen. Het is ook eenkwestie van beeldvorming. Het college en de politieke partijen moeten betervoor het voetlicht brengen wat ze voor Rosmalen doen.'

Gevraagd naar pluspunten van de inlijving, blijft het lang stil bijRosmalens Belang en Leefbaar 's-Hertogenbosch en Rosmalen.

Delhez: 'Omdat ze groter zijn, kunnen ze bij calamiteiten snel engroots uitrukken. Als er omgewaaide bomen en afgerukte takken op de wegliggen, zijn die snel opgeruimd.'

Schouten: 'De bloemen op de rotonden zijn mooi verzorgd.'

Snijders heeft geen bedenktijd nodig: 'Er komt een prachtigsociaal-cultureel centrum met een theaterzaal met honderd stoelen. HetRosmalense verenigingsleven wordt daarmee op zijn wenken bediend. Devoetbalclub en de honk- en softbalvereniging hebben schitterendeaccommodaties gekregen en het zwembad is weer geopend.'

Rosmalens Belang begon de afgelopen raadsperiode met zes zetels en eenwethouder, en eindigt gehalveerd in de oppositie. De annexatie klonk doorin het geruzie; als het niet de aanleiding was, speelde die op deachtergrond of in de nasleep.

Twee raadsleden zochten hun heil bij Leefbaar 's-Hertogenbosch enRosmalen, een bij de PvdA. Delhez, die overliep naar Leefbaar: 'RosmalensBelang laat de oren hangen naar de Bosschenaren. Mijn wethouder ging zonderslag of stoot akkoord met de zoveelste verhoging van de ozb. Hij heulde metde vijand en hield zich doof voor het Rosmalens geluid.'

Schouten van Rosmalens Belang - 'totale onzin, zijn haan moest koningkraaien, meer wil ik er niet over zeggen' - is ervan overtuigd dat deoverlopers aan hun zetels blijven plakken vanwege de aantrekkelijkevergoeding. Die is flink hoger in het grote Den Bosch.'

Delhez: 'De onkostenvergoeding is voor mij nimmer reden geweest eenzetel te bekleden.'

Schouten: 'Leefbaar is uitgekotst in het Bossche. Nu proberen ze in hetRosmalense stemmen te halen. Dat zie je aan hun lijst. Daar staan nogal watRosmalenaren op.'

Delhez: 'Veel inwoners van Rosmalen keren juist Rosmalens Belang de rugtoe vanwege het onvoldoende presteren van die partij.'

Schouten beseft dat zijn partij er niet heeft uitgehaald wat erin zat.Rosmalens Belang werd drie keer op rij de grootste, leverde telkens een oftwee wethouders, en heeft geen stempel gedrukt. 'We waren goedwillend, maarhadden onvoldoende kwaliteit.'

De vraag of de dorpelingen zich hebben vertild aan de stad, verbaastSchouten. 'Je kunt ook zeggen dat andere partijen zich hebben vertild aanRosmalen. Keer op keer, bij iedere verkiezingen, denken ze: ach, Rosmalen,dat stelletje boeren sneeuwen we wel onder. Zo makkelijk gaat dat niet.'

Ook volgende week niet, stroopt Schouten de mouwen op. 'We hebben eenrottijd gehad, de helft van de fractie is weggelopen, en toch blijven deinwoners ons steunen. Vanochtend nog kom ik in het dorp een man tegen metde uitstraling van een VVD'er en die zegt: hoe jullie het ook doen, wijblijven op Rosmalens Belang stemmen.'

Vooral de autochtone Rosmalenaar geeft zich niet zomaar gewonnen. Diezal nooit een Bosschenaar worden - in het stemhokje zeker niet.

Schouten: 'Er zijn er die zeggen dat ze vijandelijk gebied betreden alsze de oude gemeentegrens oversteken.'

Antje Heijmans, die al 83 jaar in Rosmalen woont: 'Echte Rosmalenarenhebben een hekel aan die schreeuwers. Rosmalensen bevallen niet graag inhet ziekenhuis, want dan moeten ze naar Den Bosch en is hun kind eenBosschenaar.'

Snijders van de PvdA: 'Het valt wel mee met die anti-Bosschesentimenten. De Rosmalenaar raakt eraan gewend onderdeel te zijn van destad. Dat merk ik aan de contacten op straat. Dat neemt niet weg dat jerespectvol met die sentimenten moet omgaan.'

Delhez van Leefbaar: 'Een Bosschenaar vindt al gauw: wat wij doen isgoed, wat wij zeggen snijdt hout. Een Rosmalenaar is ingetogen, laat zichmakkelijk de spijs van het brood eten. Maar ik niet. Nondeju, de beukerin.'

Meer over