postuum

Wilbur Smith (1933-2021) was een chroniqueur van farao’s, fatale vrouwen en de Afrikaanse wildernis

De Zuid-Afrikaanse bestsellerauteur is zaterdag op 88-jarige leeftijd overleden.

Bart Dirks
Bestsellerauteur Wilbur Smith op archiefbeeld uit 2009 tijdens het International Festival of Literature in Dubai. Beeld AFP
Bestsellerauteur Wilbur Smith op archiefbeeld uit 2009 tijdens het International Festival of Literature in Dubai.Beeld AFP

Hij groeide op in de bush en de savanne, kreeg een geweer toen hij 8 was en legde op zijn 12de zijn eerste leeuw om. Wereldwijd verkocht hij meer dan 140 miljoen exemplaren van zijn 49 thrillers en avonturenromans over machtige farao’s en sluwe eunuchen, over willige vrouwen en onverzettelijke strijders. Over de Zuid-Afrikaanse familie Courtney en over het geslacht Ballantyne - plus een reeks met superheld Hector Cross.

‘Ik ben Afrikaan in hart en nieren’, zei de zaterdag overleden Wilbur Smith (1933-2021) enkele jaren geleden in de Volkskrant. ‘Dat is mijn continent. Ik ken de dieren, de vogels, de rivieren, de aroma’s. Ik weet waarover ik schrijf.’ Hóé hij schreef? ‘Je gaat naar je werkkamer, je gaat zitten en je laat je fantasie de vrije loop.’

null Beeld

Het grootste deel van zijn leven woonde Smith in Kaapstad en Londen, maar hij werd geboren in Noord-Rhodesië, het huidige Zambia. Zijn vader had daar een grote boerderij met 12 duizend hectare land. ‘Ik liep net als de jonge zwarte jongens op blote voeten, we trokken samen op’, zei hij in het interview.

Smith werd geprezen om zijn landschapsbeschrijvingen en de levensechte personages. De verhalen ademen de sfeer van avonturenfilms zoals Raiders of The Lost Ark - zonder nazi’s, maar mét seks. ‘Topamusement, niets meer, niets minder’, schreef de Volkskrant in 2016, een citaat dat sindsdien op het omslag van menig vertaling prijkt.

null Beeld

In 1964 debuteerde hij met de historische roman When the Lion Feeds, in het Nederlands verschenen als Het goud van Natal, over een Zuid-Afrikaanse boerenzoon in de 19de eeuw, die zijn geluk beproeft als boer, goudzoeker en ivoorjager. In de tientallen boeken die volgden over booswichten, fatale vrouwen en de Afrikaanse wildernis, nam hij zijn lezers mee op een reis door de geschiedenis en de culturen van Afrika.

Het meeste succes had zijn Courtney-reeks. Die romans, negentien in totaal, vertellen het verhaal van een familie gedurende drie eeuwen, van de kolonisatie van Afrika door de Europeanen tot de apartheid in Zuid-Afrika. ‘Een familie in beroering, een land in chaos’, zo vat de uitgever het handzaam samen.

Bij het schrijven liet hij zich geregeld bijstaan door broodschrijvers. Smith schreef eerst enkele tienduizenden woorden zelf, waarna de ‘coauteur’ er weer een paar duizend aan toevoegde, et cetera, zo legde Smiths vierde vrouw uit. Maar het verhaal is ‘volledig van Wilbur’.

De Britse tabloids smulden overigens van het leven van Wilbur Smith zelf, die volgens de kranten gulzig op olifanten, leeuwen én vrouwen joeg. Hij zou zijn gechanteerd door een callgirl en de kinderen uit zijn eerste huwelijken hebben onterfd (‘ze leefden geen leven zoals ik dat voorsta’, zei hij daar zelf over). Hij overleed op 88-jarige leeftijd in zijn woonplaats Kaapstad, volgens zijn uitgever ‘na een ochtend van lezen en schrijven’.

Meer over