Wijzen ‘met geheime agenda’ denken na over toekomst EU

Op aandringen van Frankrijk zullen de Europese leiders tijdens de EU-top die vrijdagochtend in Brussel begint, een commissie in het leven roepen die over de toekomst van de EU moet gaan nadenken....

Van onze correspondent Bert Lanting

Met het afbakenen van de grenzen hoopte Sarkozy extra munitie te krijgen om Turkije uiteindelijk buiten de deur te houden. Maar andere landen, waaronder Groot-Brittannië, zorgden ervoor dat de commissie van wijzen een zeer brede opdracht krijgt, variërend van de modernisering van het Europese economische en sociale model tot het bestrijden van de klimaatverandering.

Alleen met begrotingszaken en institutionele hervormingen mag de commissie, die officieel de reflectiegroep gaat heten, zich niet bezighouden. De Europese Unie gaat binnenkort over een herziening van de begroting praten en van interne hervormingen heeft de EU na jaren touwtrekken om de Grondwet en vervolgens het Hervormingsverdrag wel genoeg. Het gaat erom een toekomstvisie te formuleren voor de periode van 2020 tot 2030.

Het is nog onduidelijk wie de commissie van rond de twaalf leden gaat leiden. Als mogelijke kandidaten worden de Letse ex-presidente Vaira Vike-Freiberga, ex-premier Felipe Gonzalez van Spanje, de vroegere Oostenrijkse premier Wolfgang Schüssel en voormalig Nokia-topman Jorma Ollila genoemd.

Een aantal europarlementariërs is een handtekeningencampagne begonnen tegen het oprichten van de commissie, die volgens hen iedere ‘democratische legitimiteit’ ontbeert. Ook PvdA-europarlementariër Jan Marinus Wiersma heeft zijn bedenkingen bij de commissie. ‘Je mag best een groep vragen om over de toekomst van Europa na te denken, maar het lijkt er toch op dat de geheime agenda van de commissie is de toetreding van Turkije te saboteren’, zegt hij.

Wiersma vraagt zich ook af wat er verder met de aanbevelingen van de commissie, die in 2010 verslag moet uitbrengen, zal gebeuren. ‘Het wordt vast een heel mooi rapport, waarmee vervolgens niets wordt gedaan.’

Als tegenprestatie voor de oprichting van de groep van denkers heeft Parijs ingestemd met een nieuwe overlegronde met Turkije vóór het einde van dit jaar. Normaal wordt dat soort bijeenkomsten ‘toetredingsconferenties’ genoemd, maar Frankrijk heeft voor elkaar gekregen dat een neutralere naam wordt gebruikt.

Het lijkt allemaal niet meer dan een woordenspelletje, maar volgens een diplomaat is het toch opmerkelijk dat er voor het eerst sinds ruim vijftien jaar in de slotconclusies van een EU-top geen gewag wordt gemaakt van de uitbreiding.

De afgelopen jaren was dat juist hét mantra van de Europese Unie: de uitbreiding werd als een van de meest succesvolle onderdelen van het beleid van de Europese Unie beschouwd. Sinds het Franse en Nederlandse nee tegen de Europese Grondwet is een deel van de EU-landen, Frankrijk voorop, echter tot de slotsom gekomen dat verdere uitbreiding juist een bedreiging vormt voor de Europese Unie.

Meer over