'Wij maken de grens scherp'

Een variant op de NS dagtocht: 23,35 km langs de grenzen van zo maar een Haags stadsdeel. De Eendaagse van Escamp is voor kunstenaar Martijn Engelbregt (38) een idiote maar eerlijke stadsverkenning, die niet langs pittoreske kerkjes leidt, wel langs verweesde bosjes....

Waarom een Eendaagse?

‘Escamp is een stadsdeel in het zuiden van Den Haag, meer dan honderdduizend bewoners. De naam zegt de bewoners weinig, ze wonen voor hun gevoel in Zuiderpark of Moerwijk. Een tocht langs de grenzen van hun stadsdeel, een vrij willekeurige bestuurlijke lijn, is eigenlijk idioot. Maar het heeft een eigenaardige uitwerking. Ik heb hem zelf gelopen door die jarenzestig-woonwijken. Het begin was saai, maar gek genoeg werd het toch enerverend.’

Wat leren wij op de tocht?

‘Niets! Althans. Het is geen tocht langs een pittoresk boerderijtje, fotogeniek paadje of andere bezienswaardigheid. Het is een eerlijke wandeling langs de contouren van Escamp, bosjes die er verloren bij liggen tussen twee stadsdelen. Verweesde stukjes land. Zo’n wandeling langs het grensgebied maakt bewoners misschien wel bewuster van de plek waar ze wonen.’

Hoogtepunten?

‘Ongepolijste schoonheid die voor het oprapen ligt aan de rafelranden van dit stadsdeel met ondermeer: Het gevaarlijkste kruispunt van Nederland, Onverwachte Dieptepunten, Brandweer oefencentrum met live actie, Grootste Nederlandse tramremise, en Authentieke Rustpunten met Broodjes Bal.’

Een NS Dagtocht?

‘We zijn de NS aan het bewerken om de Eendaagse in hun dagtochtenprogramma op te nemen. Die gaan wel overstag. Er zijn stickers op lantaarnpalen geplakt om de route te markeren: Rustpunt, Dieptepunt, Fotopunt, Kijkuitpunt, Aandachtspunt en U gaat fout. En er zijn een stempelkaart en oorkonde aan het einde.’

We kennen Martijn Engelbregt van een democratisch kunstwerk voor de Tweede Kamer en een provocerend wilt-u-uw-illegale-buurman-aangeven-formulier. Geruchtmakende projecten. Hoe stelt u zichzelf voor op verjaardagsfeestjes?

‘Het makkelijke of het moeilijke antwoord?’

Doe maar makkelijk.

‘Ik zeg: ik ben kunstenaar. Dan vragen ze: schildert u of boetseert u? Ik zeg: nee, ik doe projecten en procedures.’

Bent u een Vierdaagse loper?

‘Ik wandel en fiets graag. Ik heb ik een tijd in Berlijn gewoond. Om de stad te leren kennen, fietste ik langs alle 166 metrostations en fotografeerde wat je zag als je uit de U-bahn stapte. Dat vond ik leerzaam. Het ordenen van zo’n toevallige, opgelegde structuur, bied je inzicht. Dat is ook wat de grens van dit stadsdeel is, een vrij willekeurige lijn, die wij scherp maken door er langs te lopen.’

Wat is de No-Academy?

‘De No-Academy is een opleiding voor ‘social design’. Kunstenaars leren er nadenken over creatieve oplossingen voor maatschappelijke problemen. Sjim Hendrix en Tabo Goudswaard komen daar vandaan. Ik doe dit project samen met hen. Als de politiek, justitie en de sociaal werkers er niet meer uitkomen, kun je een kunstenaar vragen. De No-Academy is gespecialiseerd in toegepaste creativiteit.’

En wat wilde Escamp?

‘Er is daar een theater met de wat nare naam Cultuuranker Escamp. Dat wilde een project dat binding met het stadsdeel bevordert en dat communicatie met de bewoners op gang brengt. Nou dat gebeurt tijdens de wandeling. Het is een alledaagse omgeving, maar het maakt veel los.’

En het communiceert?

‘Het wandelen is een contrast met dat oeverloze gepraat van politiek en bestuur over identiteit van het stadsdeel. Wij doen iets. Door iets te doen, verandert er iets.’

Meer over